THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG CÁC
DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI HIỆN NAY VÀ MỘT SỐ Ý
KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN
I - THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
THƯƠNG MẠI
1/ Mặt ưu điểm
Nhìn chung kế toán tiêu thụ hàng hoá ở các doanh nghiệp đã cung cấp
những thông tin cần thiết phục vụ cho công tác quản lý của đơn vị. Kế toán đã ghi
chép đầy đủ tình hình thanh toán tiền hàng đối với khách hàng, tình hình nhập
xuất, tồn hàng hoá, cung cấp các số liệu giúp cho hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp đạt hiệu quả nhất định
Tổ chức hệ thống sổ sách kế toán và luân chuyển chứng từ đảm bảo nguyên
tắc kế toán của chế độ hiện hành và phù hợp với khả năng trình độ của đội ngũ cán
bộ của công ty phù hợp với đặc điểm kinh doanh của từng doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp thương mại có quy mô lớn, có các đơn vị trực thuộc
thì khối lượng công việc của phòng kế toán tương đối lớn, các doanh nghệp này có
kế hoạch theo dõi tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị trực
thuộc thông qua các sổ chi tiết nội bộ của doanh nghiệp. Việc làm này thuận lợi
cho việc kiểm tra, giám sát, phân tích và đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh
nghiệp trong nội bộ doanh nghiệp.
Kế toán tiêu thụ hàng hoá cũng đã đảm bảo theo dõi sát sao tình hình tiêu
thụ, chi tiết về số lượng hàng hoá xuất kho, lượng hàng trả lại và tồn kho cuối kỳ,
đồng thời phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu bán hàng cùng các khoản giảm
trừ doanh thu khác. Không chỉ có vậy, để chủ động tìm hiểu nhu cầu thị trường về
các mặt hàng trong các thời kỳ khác nhau, kế toán bán hàng giúp các nhà quản lý
dễ dàng kiểm tra, xác định và so sánh doanh thu giữa các thời kỳ, giữa các chủng
loại mặt hàng khác nhau,.. Qua đó các nhà quản lý thấy được sự biến động về
doanh thu giữa các thời kỳ, giữa các mặt hàng để từ đó có các định hướng, kế
hoạch cho kỳ kinh doanh tiếp theo.
Các doanh nghiệp thương mại hiện nay luôn chấp hành đúng các chính sách,
chế độ kế toán tài chính của Nhà nước, các chính sách thuế tổ chức một cách phù

phí thu mua vào TK 641-Chi phí bán hàng. Việc ghi này làm cho công việc đơn
giản nhưng không phân bổ chi phí cho hàng tiêu thụ trong kỳ cũng như hàng tồn
cuối kỳ. Công việc hạch toán như vậy làm cho chi phí tăng sẽ giảm được thuế thu
nhập phải nộp.
Đối với các khoản chiết khấu thương mại dành cho khách hàng mua hàng
với khối lượng lớn hay phần chiết khấu thanh toán do khách hàng thanh toán tiền
trước thời hạn quy định, các doanh nghiệp hiện nay đều hạch toán vào TK 641.
Việc hạch toán như vậy không làm thay đổi lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp
nhưng không phản ánh đúng lãi thuần hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như lãi
thuần hoạt động tài chính.
Về các phương pháp tính giá mua của hàng hoá xuất bán các doanh nghiệp
thường hay áp dụng phương pháp giá bình quân, phương pháp này dễ làm, thích
hợp với doanh nghiệp có mặt hàng lớn và nhiều chủng loại nhưng không phải
doanh nghiệp nào cũng có thể áp dụng phương pháp này mà còn tuỳ thuộc vào tính
chất mặt hàng của đơn vị.
II - MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN
HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
1/ Tính cấp thiết phải hoàn thiện hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu
thụ
Với nền kinh tế mở cửa, những chính sách khuyến khích và ưu đãi, ngày
càng thu hút nhiều nhà đầu tư vào Việt Nam, cùng với sự du nhập này là các
phương thức bán hàng cũng ngày một đa dạng hơn. Trong nền kinh tế thị trường
tồn tại nhiều nền kinh tế khác nhau, trước kia, trong nền kinh tế cũ bán hàng theo
phương thức trực tiếp, theo pháp lệnh của nhà nước là chủ yếu thì giờ đây có thể
bán hàng theo nhiều phương thức khác nhau (bán qua đại lý, bán trả góp,..)kèm
theo phương thức bán hàng là phương thức thanh toán đa dạng phong phú hơn
nhiều (thanh toán bằng séc, ngoại tệ..). Để bán được nhiều hàng hoá thì doanh
nghiệp rất chú trọng đến khâu bán hàng với nhiều chiến lực quảng cáo, tiếp thị đặc
biệt trong gian đoạn hiện nay là phát triển thương mại thông qua Internet, và
nghiên cứu nắm vững hệ thống luật pháp quốc tế.

Theo chế độ kế toán Việt Nam thì khoản chi phí phát sinh mua hàng sẽ hạch
toán riêng biệt vào TK1562-Chi phí tthu mua hàng hoá-Nhưng các doanh nghiệp
hiện nay lại gộp luôn và coi đó là chi phí bán hàng. Việc hạch toán như vậy, về bản
chất không đúng vì chi phí phát sinh trong khi mua hàng sẽ được phân bổ theo số
lượng hàng tiêu thụ theo từng kỳ
2.2 Ý kiến về các khoản chiết khấu bán hàng
Theo thông tư số 89/2002/TT-BTC ngày 9/10/2002 quy định khoản chiết
khấu thương mại sẽ hạch toán vào TK521 Chiết khấu thương mại còn chiết khấu
thanh toán coi đó như một khoản chi phí tài chính và hạch toán vào TK635 Chi phí