Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển cơ sở hạ
tầng số 9
1. Đánh giá chung về thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển cơ sở hạ tầng số 9
1.1. Những ưu điểm
Về tổ chức bộ máy quản lý
Mặc dù là một doanh nghiệp mới ra đời nhưng trong suốt gần 10 năm xây dựng và
trưởng thành, Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển cơ sở hạ tầng số 9 đã không ngừng
lớn mạnh và đạt được nhiều thành tích. Công ty cũng là một doanh nghiệp Nhà Nước mới
cổ phần hoá (tháng8/2005) nên không tránh khỏi gặp rất nhiều khó khăn, thử thách nhưng
bằng sự cố gắng của Ban lãnh đạo và tập thể cán bộ công nhân viên, Công ty luôn luôn
hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Phạm vi hoạt động của Công ty ngày càng mở rộng, uy
tín với khách hàng ngày càng được nâng cao. Hoà mình vào tiến trình Công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước, Công ty đã thi công hàng trăm công trình chất lượng, góp phần hoàn
thiện cở sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân. Đạt được thành quả đó phải kể đến công tác
quản lý, điều hành của Ban lãnh đạo Công ty. Công ty đã tổ chức bộ máy quản lý khoa học,
hợp lý, công việc được phân công, phân nhiệm cụ thể, rõ ràng. Mô hình trực tuyến chức năng
rất phù hợp với ngành nghề xây lắp của Công ty. Các phòng ban được phân công các chức
năng, nhiệm vụ riêng, phục vụ có hiệu quả trong việc tham mưu, cung cấp đầy đủ, kịp thời các
thông tin quan trọng và cần thiết cho Ban lãnh đạo Công ty trong vấn đề sản xuất kinh doanh và
quản lý Công ty.
Trong quá trình hoạt động, Công ty luôn có sự điều chỉnh, đổi mới công tác quản lý
cho phù hợp với điều kiện, nhiệm vụ của mình trong từng giai đoạn. Do đó, cán bộ công
nhân viên trong Công ty đã nâng cao rõ rệt về nhận thức, đổi mới phong cách làm việc góp
phần phát huy sức mạnh cá nhân và tập thể để hoàn thành kế hoạch đề ra. Mạng lưới hoạt
động của Công ty trải rộng trên toàn quốc nhưng cơ chế quản lý phù hợp tạo thuận lợi cho
cán bộ quản lý các phòng ban có thể trực tiếp chỉ đạo, giám sát và kiểm tra các hoạt động
của cấp dưới đảm bảo hiệu quả công tác thi công xây dựng.
Về bộ máy kế toán và công tác kế toán
- Bộ máy kế toán
tiếp. Các chứng từ về vật tư đều được ghi chép kịp thời, đúng tiến độ. Hiện nay, Công ty
thực hiện hình thức giao khoán là chủ yếu, đây là hình thức phù hợp với đặc điểm kinh
doanh và quản lý của Công ty. Nhiều công trình ở xa trụ sở của Công ty nên Công ty
không thể trực tiếp tham gia quản lý và sản xuất xây lắp do đó Công ty thường khoán cho
các Ban điều hành (Đội) tại các chi nhánh thông qua Hợp đồng giao khoán. Điều này đã
nâng cao được ý thức, trách nhiệm của người lao động, gắn lợi ích của người lao động với
chất lượng công việc vì vậy tiết kiệm được vật tư xuất dùng cho thi công mà vẫn đảm bảo chất
lượng công trình cũng như tiến độ thi công công trình theo kế hoạch. áp dụng hình thức giao
khoán này, Công ty đã giảm được sự thất thoát, lãng phí vật tư góp phần hạ giá thành sản
phẩm.
Do vật liệu mua về được đem sử dụng hết ngay nên chi phí bảo quản được tiết kiệm mà
việc hạch toán như trên lại chính xác và phù hợp với quy định hiện hành.
- Kế toán Chi phí Nhân công trực tiếp
Công ty thực hiện hai hình thức trả lương: theo thời gian đối với công nhân trong
biên chế của Công ty và trả lương theo sản phẩm (khoán sản phẩm) đối với công nhân thuê
ngoài rất phù hợp với đặc điểm sản xuất xây lắp của Công ty. Các chứng từ, sổ sách kế toán
như: Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương, Hợp đồng thuê lao động,… được lập đầy đủ,
chi tiết theo quy định. Hình thức giao khoán lương này cũng rất có hiệu quả giúp đảm bảo chất
lượng và tiến độ thi công công trình.
- Kế toán Chi phí Sử dụng máy thi công
Công ty tiến hành quản lý và theo dõi chặt chẽ đối với tất cả xe và máy thi công,
thường xuyên theo dõi về giá trị, mức khấu hao, trách nhiệm của người phụ trách máy…
Điều này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng máy, kiểm soát tốt hoạt động của máy, góp
phần tiết kiệm chi phí cho máy thi công, hạ giá thành sản xuất. Công ty sử dụng nhiều máy
thi công thuê ngoài với mục đích hạn chế việc chuyên chở máy của Công ty tới nhiều địa
điểm, tiết kiệm một khoản đầu tư lớn cho Công ty cũng như công tác quản lý và hạch toán.
Việc sử dụng kết hợp cả máy của Công ty và máy thuê ngoài là phù hợp với đặc điểm kinh
doanh xây lắp và tình hình tài chính của Công ty. Tài khoản 623 được mở chi tiết đến các
tài khoản cấp 2 rất đầy đủ phục vụ tốt cho việc theo dõi chi phí sử dụng máy thi công. Các
chứng từ, sổ sách theo dõi máy thi công và các chi phí liên quan được lập đầy đủ, chi tiết
nhánh nằm trên cả 3 miền đất nước nên việc luân chuyển chứng từ, các báo cáo của các
Đội, các chi nhánh về phòng Kế toán của Công ty gặp nhiều khó khăn, tốn kém mà có lúc
không đúng thời gian quy định. Do đó, công việc kế toán không được phản ánh chính xác,
kịp thời. Điều này làm cho công tác kiểm tra cũng như việc cập nhật thông tin để đưa ra
các quyết định không đạt hiệu quả cao. Quá trình luân chuyển chứng từ chậm trễ cũng làm
cho khối lượng công việc kế toán bị dồn lại cuối kỳ nhất là giai đoạn tổng hợp chi phí để
thanh quyết toán với chủ đầu tư tạo áp lực lớn cho nhân viên kế toán.
- Về cơ cấu tổ chức lao động của phòng Tài chính - Kế toán chưa hiệu quả. Công ty mới chỉ
có 4 kế toán viên và 1 kế toán trưởng nên khối lượng công việc kế toán với mỗi người là
khá nhiều. Một kế toán viên thường kiêm nhiều phần hành nên công việc kế toán đạt hiệu
quả không cao. Trình độ của kế toán các Đội, các chi nhánh còn nhiều hạn chế nhất là việc
lập chứng từ, báo cáo có nhiều sai sót, nhầm lẫn, không đạt yêu cầu,… Do vậy, kế toán tại
Công ty phải mất nhiều thời gian và công sức để kiểm tra chứng từ, tính toán lại số liệu,…
Về thi công xây lắp các công trình XDCB
Công tác này chưa được Công ty tập trung chú trọng nhiều. Năng lực thi công mới chỉ
đáp ứng được yêu cầu của những công trình, hạng mục công trình đơn giản, không đòi hỏi
trình độ kỹ thuật cao như: san lấp, làm đường, xây dựng hệ thống kè thuỷ lợi và các công
trình dân dụng đơn giản khác… Trong khi đó, thị trường của lĩnh vực này đang rất phát
triển.
Về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
- Kế toán Chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp: Hình thức khoán trong xây lắp thể hiện rất
nhiều ưu điểm của nó. Nhưng bên cạnh đó, hình thức này cũng dẫn đến tình trạng chung là
các tổ Đội trực tiếp thi công sẽ tìm cách để tiết kiệm chi phí để hưởng phần chênh lệch.
Nếu chi phí nguyên vật liệu quá cao như hiện nay thì đội thi công phải chịu lỗ và cố gắng
tìm cách mua các loại nguyên vật liệu có chi phí rẻ hơn nên thường chất lượng kém hơn;
hoặc xấu hơn là các Đội không thể tiếp tục thi công. Điều này làm cho chất lượng và tiến
độ thi công không được đảm bảo.
- Kế toán Chi phí Nhân công trực tiếp: Tương tự vấn đề khoán nguyên vật liệu, việc khoán
công nhân cho chi nhánh, cho Đội cũng gặp nhiều khó khăn trong công tác quản lý. Các
công trình thường ở xa nên Công ty khó kiểm soát tính hiệu quả trong lao động. Mặt khác,