1

P
P
h
h
ầ
ầ
n
nm
m
ở
ởđ
đ
ầ
ầ
u
u
1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
Phơng pháp nghiên cứu định tính đợc hình thành vào những năm 40 của thế kỷ

hành vi ngời tiêu dùng xe máy tại Việt Nam.
Xây dựng mô hình và dự đoán xu thế hành vi ngời tiêu dùng xe máy Việt Nam
dựa trên kết quả nghiên cứu định tính đợc tiến hành.
Từ kết quả này xác định quy trình, chỉ ra u nhợc điểm, điều kiện, phạm vi áp
dụng của phơng pháp định tính trong nghiên cứu hành vi ngời tiêu dùng.
3. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tợng nghiên cứu là cơ sở lý thuyết và khả năng ứng dụng của phơng pháp
nghiên cứu định tính trong nghiên cứu hành vi ngời tiêu dùng và lý thuyết hành vi
ngời tiêu dùng.
Phạm vi nghiên cứu lý thuyết bao gồm cơ sở lý luận các phơng pháp tiếp cận trong
nghiên cứu x hội học đợc ứng dụng trong nghiên cứu hành vi ngời tiêu dùng đ
và đang đợc sử dụng trên thế giới và Việt Nam. Phạm vi điều tra khảo sát là ngời
Việt Nam hiện đang sử dụng xe máy nh là một phơng tiện đi lại chính.
Khái niệm xe máy trong luận án đợc hiểu là xe 2 hoặc 3 bánh, có động cơ chạy
xăng với dung tích buồng đốt trên 50cm3 và đợc các cơ quan có thẩm quyền của
Việt Nam cấp đăng ký lu hành.
Việc lựa chọn hành vi ngời tiêu dùng xe máy Việt Nam làm một ví dụ tình huống
cụ thể để áp dụng một số phơng pháp nghiên cứu định tính thích hợp xuất phát từ
các lý do sau đây:
Xe máy là tài sản có giá trị và hiện vẫn là một phơng tiện đi lại chủ yếu và rất
phù hợp của ngời Việt Nam. Hành vi mua, sử dụng xe máy rất phong phú, chứa
đựng rất đầy đù các khía cạnh, mô hình, lý thuyết về hành vi ngời tiêu dùng.
Thị trờng xe máy Việt Nam đang trong giai đoạn bo hoà, các doanh nghiệp
sản xuất, lắp ráp xe máy đang phải tái cấu trúc và đổi mới các chiến lợc
marketing của mình. Việc nắm bắt đợc hành vi ngời tiêu dùng xe máy Việt
Nam sẽ giúp cho doanh nghiệp giải quyết thành công các khó khăn trong hoạt
động marketing mà họ đang gặp phải.
Trong quá trình thực hiện các cam kết với WTO và các hiệp định thơng mại
song phơng nhất là hiệp định thơng mại với Trung Quốc, thị trờng xe máy


dùng và các kết quả nghiên cứu của nó là khoa học không cần có can thiệp hay kiểm
chứng của các phơng pháp khác. 4

Từ kết quả áp dụng một số phơng pháp nghiên cứu định tính trong nghiên cứu hành
vi ngời tiêu dùng xe máy luận án xây dựng quy trình, xác định u nhợc điểm,
điều kiện áp dụng các phơng pháp định tính trong nghiên cứu hành vi ngời tiêu
dùng.
Về thực tiễn
Trên cở sở tiến hành một số cuộc nghiên cứu ứng dụng các phơng pháp định tính
vào nghiên cứu hành vi ngời tiêu dùng Việt Nam về sản phẩm xe máy, luận án khái
quát và tạo dựng mô hình hành vi tiêu dùng xe máy. Cách làm này có thể áp dụng
việc xây dựng mô hình cho nhiều lĩnh vực và nhiều nhóm khách hàng khác nhau.
Các giải pháp, bài học rút ra từ cuộc nghiên cứu giúp cho các nhà quản trị marketing
trong lĩnh vực xe máy dự đoán thị trờng, xây dựng các chính sách marketing hữu
hiệu hơn.
Luận án cũng chỉ ra các hớng ứng dụng phơng pháp nghiên cứu định tính trong
các nghiên cứu tơng lai về hành vi ngời tiêu dùng mà phơng pháp này có u thế.
Kết quả nghiên cứu hành vi ngời tiêu dùng xe máy Việt Nam sẽ là tài liệu tham
khảo hữu ích đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này, cũng nh đối
với các nhà nghiên cứu khác quan tâm đến chủ đề trên.
6. Kết cấu luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án gồm
3 chơng :

Chơng 1 : Phơng pháp luận và các phơng pháp định tính nghiên cứu hành vi
ngời tiêu dùng
Chơng 2 : áp dụng một số phơng pháp định tính trong nghiên cứu hành vi ngời

Tác giả và các nghiên cứu liên quan đến phơng pháp nghiên cứu
Tác giả và các nghiên cứu ngoài nớc
Phơng pháp nghiên cứu là vấn đề khoa học có nền móng từ triết học. Trong nghiên
cứu x hội học các nghiên cứu đợc sử dụng làm cơ sở triết học hình thành các
phơng pháp nghiên cứu chủ yếu bao gồm:
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác,
T tởng triết học thực chứng của Auguste Comte (1798-1857) với các phát triển
của : Các tác giả theo trờng phái thực chứng lôgích (logical positivists) những
năm 20 thế kỷ XX, trên nguyên tắc lôgích Vienna (Vienna Circle) điển hình là
Schlick, Carnap, Feigl, Trờng phái thực chứng thực nghiệm (positivism-
empiricism) với các tác giả nh Hempel (1952) Nagel, Brodbeck, Nguyên tắc
khả năng xác minh (Verifiability) trong nghiên cứu của Popper.
Các quan điểm hình thành các phơng pháp định tính gồm : chủ nghĩa duy tâm
của Kant, Triết học duy thực về các thực thể giả định không đợc quan sát, quan
điểm triết học duy danh, Quan điểm về x hội và giải thích x hội của Weber,
Husserl với trờng phái hiện tợng học, Ricoeur với quan điểm diễn giải mọi
hành vi của con ngời,
Các tác giả và các nghiên cứu tiêu biểu của họ gắn với phơng pháp tiếp cận định
tính bao gồm :
Schutz (1967) đ xây dựng phơng pháp dân tộc học (ethnomethodology), ngoài
ra còn phải kể đến các đóng góp của Garfinkel, Leiter, Alexander trong phơng
pháp này,
Husserl trong trờng phái tâm lý học hiện tợng (Phenomelogical Psychology),
Thompson, Locander, Pollio nghiên cứu niềm tin và kinh nghiệm chủ quan của
cá nhân, trong đó con ngời phải chịu trách nhiệm mọi thứ liên quan đến họ,
Gestalt với quan điểm là con ngời phải đợc nghiên cứu trong tổng thể môi
trờng mà họ sống, thông qua kinh nghiệm sống của họ,