BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ VIỆC HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM
TOÁN CHU TRÌNH HÀNG TỒN KHO TRONG KIỂM TOÁN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CÔNG TY KIỂM TOÁN VÀ
KẾ TOÁN HÀ NỘI THỰC HIỆN.
1. NHẬN XÉT CHUNG VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM QUA THỰC TIỄN
KIỂM TOÁN CHU TRÌNH HÀNG TỒN KHO TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI
CHÍNH CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN
Sau những năm hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ kiểm toán và tư
vấn công ty Kiểm toán và Kế toán Hà Nội đã từng bước khẳng định được vị trí của
mình trong thị trường kiểm toán đang ngày càng sôi động. Cùng với việc phục vụ
khách hàng CPA đã cố gắng xây dựng và kiện toàn bộ máy tổ chức, nâng cao năng
lực và trình độ nghiệp vụ của đội ngụ kiểm toán viên. Nhờ thế mà CPA ngày càng
trở nên vững mạnh, góp phần tích cực nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán ở
Việt Nam.
Trong thời gian thực tập tại CPA, được sự giúp đỡ tận tình của mọi người
em đã tìm hiểu công tác kiểm toán Báo cáo tài chính thực tế được được tiến hành
như thế nào và đây cũng là cơ hội để so sánh cơ sở lý luận đã được học. Quá trình
kiểm toán Báo cáo tài chính nói chung và kiểm toán chu trình hàng tồn kho nói
riêng được kiểm toán viên thực hiện tương đối đầy đủ và khá chặt chẽ quy trình
kiểm toán chung của công ty. CPA tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và
các chuẩn mực kiểm toán quốc tế được thừa nhận. Dựa trên quy trình kiểm toán
chung các kiểm toán viên phát huy sự sáng tạo để vận dụng linh hoạt các thủ tục
kiểm toán cho phù hợp với đặc điểm của từng khách hàng với mục đích đưa ra
được các kết luận chính xác cũng như giúp cho khách hàng nâng cao được hiểu
quả hoạt động.
Quy trình kiểm toán của công ty
Với mục tiêu hoạt động lấy chất lượng dịch vụ cung cấp đặt lên hàng đầu,
CPA đã tiến hành chuẩn hoá chất lượng dịch vụ của mình bằng việc xây dựng hệ
thống quy trình kiểm toán các chu trình trong kiểm toán Báo cáo tài chính. Trong
một cuộc kiểm toán kiểm toán viên dựa vào tình hình thực tế để vận dụng quy trình
kiểm toán một cách linh động phù hợp với đặc điểm kinh doanh của đơn vị khách

nguyên tắc đảm bảo độ tin cậy với chi phí bỏ ra ở mức thấp nhất. Trong quá trình
kiểm tra chi tiết các giấy tờ tài liệu thu thập được, các ghi chép của kiểm toán viên
được đánh số tham chiếu một cách có hệ thống. Ký hiệu tham chiếu được đưa ra
thống nhất cho toàn bộ công ty. Điều này giúp cho kiểm toán viên dễ dàng đối
chiếu, so sánh các phần việc với nhau, thuận lợi cho người kiểm tra kiểm soát và
khi xem xét lại.
Khi kết thúc kiểm toán, để đưa ra ý kiến cuối cùng về Báo cáo tài chính chủ
nhiệm kiểm toán soát xét lại các công việc một các độc lập trên các giấy tờ làm
việc của các kiểm toán viên và các tài liệu thu thập được trong các giai đoạn trên.
Báo cáo krtcủa CPA có tính chất xây dựng cao, các kết luận kiểm toán đưa ra là
độc lập khách quan, chính xác với thực tế tạo được tin cậy cho mọi người.
Đối với kiểm toán chu trình hàng tồn kho tại công ty A, kiểm toán viên tiến
hành kiểm tra chi tiết dựa trên kế hoạch đã lập. Vì chu trình kiểm toán hàng tồn
kho là một chu trình có khối lượng công việc lớn và phức tạp. Do vậy chu trình
này thường được 1 kiểm toán viên có kinh nghiệm đảm trách. Các giai đoạn công
việc của trình chu trình này bao gồm: Kiểm tra hệ thống kiểm soát, phân tích soát
xét và kiểm tra chi tiết.
Kiểm tra hệ thống kinh tế được phỏng vấn và quan sát các nhân viên của
khách hàng về các quy chế kinh tế hàng tồn kho, chính sách kế toán áp dụng và
chọn một số nghiệp vụ nhập xuất kho để kiểm tra tính tuân thủ của các nhân viên.
Những bằng chứng thu thập được kiểm toán viên tổng hợp trên giấy tờ làm việc
như giấy tờ làm việc của kiểm toán viên số 1.
Phân tích soát xét chủ yếu được kiểm toán viên tiến hành nháp trên sổ tay và
không được ghi chép lại kết quả trên giấy tờ làm việc. Trong giai đoạn kiểm tra chi
tiết được tiến hành một cách có trình tự củ thể theo đặc điểm của khách hàng và
luô tuân thủ các quy chế kiểm soát về chất lượng của CPA. Giai đoạn này được
kiểm toán viên thực hiện kiểm tra theo 2 nội dung chinh là kiểm tra chi tiết nghiệp
vụ và kiểm tra chi tiết số dư. Các tài liệu từ khách hàng cung cấp hoặc thu thập
được từ bên ngoài và các thông tin có liên quan để làm bằng chứng cho một kết
luận của kiểm toán viên được tập hợp trên hồ sơ kiểm toán. Những thủ tục và

thông tin một các đày đủ và chính xác của kiểm toán viên gặp rât nhiều khó khăn.
Mặt khác các tài liệu tham khảo về nghề nghiệp là rất ít có chăng cũng bằng
tiếng nước ngoài. CPA chủ yếu phải tự tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm là kiểm toán
từ các công ty, các tổ chức kiểm toán quốc tế. Chương trình kiểm toán do công ty
xây dựng chủ yếu là dựa trên kinh nghiệm làm kế toán và kiểm toán trong nước.
Mặt khác, người thực hiện kiểm toán phải có sự hiểu biết sâu rộng, phải là những
người có khả năng phân tích tình hình kinh doanh của khách hàng và phải có sự
linh động, sáng tạo trong quá trình kiểm toán mới có thể có được những bằng
chứng chất lượng cao. Do những đòi hỏi khắt khe về trình độ và những hạn chế
khách quan của ngành nghề nên hoạt động kiểm toán Báo cáo tài chính nói chung
và kiểm toán chu trình Hàng tồn kho nói riêng không thể không tránh được những
vấn đề bất cập.
Trong quá trình thực tập, có điều kiện khảo sát thực tế tại công ty Kiểm toán
và Kế toán Hà Nội em đã học hỏi được những kinh nghiệm tiến hành cuộc kiểm
toán Báo cáo tài chính cũng như kiểm toán chu trình Hàng tồn kho. Với những
kiến thức được trang bị ở trường cùng với quá tìm hiểu sách, báo qua bài viết này
em xin mạn phép đưa ra một số nhận xét và đề xuất một vài ý kiến với hy vọng
góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán Báo cáo tài chính nói chung và kiểm toán
chu trình Hàng tồn kho nói riêng.
2.1. Giai đoạn lập kế hoạch
Thứ nhất:
Trong giai đoạn này kiểm toán viên thường lưu những tài liệu về công ty
như điều lệ hoạt động, giấy phép kinh doanh, quy chế nhân viên, quy chế tài
chính… Song kiểm toán viên không tập hợp các bằng chứng thu được trên giấy tờ
làm việc hoặc khái quát hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng.
Phương hướng giải quyết
Để có thể tóm tặt hệ thống kiểm soát nội bộ một cách gọn nhẹ công ty có thể
xây dựng hệ thống các câu hỏi về các thủ tục và tính hiệu lực của kiểm soát nội bộ
Biểu số… Hoặc kiểm toán viên có thể lập Bảng tường thuật hệ thống kiểm soát nội
bộ khách hàng theo biểu số….