MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI
THƯỜNG XUYÊN CỦA NSNN QUA KBNN SẦM SƠN.
3.1. Đánh giá chung công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Sầm
Sơn trong 2 năm (2002 - 2003).
3.1.1. Kết quả kiểm soát chi.
Luật NSNN ra đời và sửa đổi là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất từ trước
tới nay trong phạm vi quản lý và điều hành quỹ NSNN. Ngoài ra việc ban hành
thông tư 40/1998 – TC/BTC, Thông tư 81/2002 ngày 16/9/2002, Công văn 287
ngày 06/4/1998 là những cơ sở pháp lý để thực hiện kiểm soát chi qua KBNN.
Luật NSNN quy định tất cả các khoản chi NSNN phải kiểm soát chặt chẽ từ
khâu lập tự toán, chấp hành và quyết toán NSNN.
Việc quản lý các khoản chi NSNN là trách nhiệm của tất cả các cấp, các
ngành, các đơn vị và cá nhân có liên quan đến việc quản lý và sử dụng nguồn kinh
phí NSNN.
Công tác kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi của NSNN qua
KBNN, đây là trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của các ngành, các cấp, các đơn
vị...
Tuy nhiên, với ý thức trách nhiệm với Đảng, Nhà nước và nhân dân với tinh
thần kiên trì phấn đấu thực hiện những quy định của luật NSNN, nên qua 2 năm
(2002 - 2003) thực hiện đã đạt được một số kết quả như sau:
+ Đối với hệ thống KBNN: Thông qua kiểm soát chi thường xuyên NSNN
Kho bạc không phải bận rộn cung ứng tiền mặt cho các đơn vị sử dụng NSNN rút
về dự trữ để chi tiêu trước đây. KBNN Sầm Sơn thực hiện được việc điều hoà tiền
mặt để cung cấp đầy đủ kịp thời cho nhu cầu chi tiêu thường xuyên của các đơn vị.
Khi thực hiện việc kiểm soát chi đã kéo gần lại sự chênh lệch số thực rút NS với số
thực chi của đơn vị có điều kiện ngăn chặn hiện tượng chạy dồn kinh phí cuối năm,
cuối quỹ đồng thời góp phần quản lý phương tiện thanh toán, tăng cường sử dụng
các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán trực tiếp đến người cung
cấp hàng hoá dịch vụ, từ đó làm lành mạnh hoá hoạt động tiền tệ – thanh toán.
+ Đối với các khoản chi thường xuyên:
Như phần trên đã phân tích, thi thường xuyên chiếm tỷ trọng cao nhất trong

cộng, KBNN đã tiến hành kiểm tra, kiểm soát chứng từ, hồ sơ và điều kiện chi theo
quy định và thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp hàng hoá.
+ Đối với đơn vị sử dụng kinh phí thường xuyên của NSNN:
KBNN Sầm Sơn thực hiện kiểm soát chi thường xuyên NSNN đến từng
mục chi. Bước đầu đã sớm nắm các đơn vị thụ hưởng NSNN đi vào nề nếp. Luật
NSNN đã từng bước đi vào cuộc sống và làm thay đổi cách quản lý quỹ NSNN của
các đơn vị sử dụng NSNN. Các đơn vị luôn quan tâm đến sự chi tiêu của mình theo
đúng dự toán chế độ, định mức, tiêu chuẩn của Nhà nước trước khi ra lệnh chuẩn
bị NSNN, là người chịu trách nhiệm đầy đủ và sự chi tiêu của mình trước Nhà
nước. Quá trình kiểm soát thanh toán các khoản chi ngân sách của hệ thống KBNN
đơn vị đã chủ động và an tâm hơn đối với những khoản chi đã được chấp nhận
thanh toán.
+ Đối với NSNN:
Thực hiện nhiệm vụ kiểm soát chi NSNN vốn NSNN không lãng phí như
trước, tồn quỹ NSNN ít bị phân tán và tồn đọng ở các đơn vị trong khi ngân sách
lại không đủ điều kiện thực hiện những nhiệm vụ chi tiêu khác phải đi vay, rồi trả
lại.. Đồng thời các khoản chi thường xuyên NSNN được rút ra KBNN (khỏi quỹ
NSNN) dù tạm ứng hay thực chi đều có mục tiêu rõ ràng, đều được xác định về
định lượng và định tính, được cơ quan KBNN thay mặt đối với đơn vị sử dụng
NSNN thanh toán trực tiếp đến người cung cấp hàng hoá, lao vụ hoặc người nhận
thầu.
Mặt khác thông qua kiểm soát chi thường xuyên phát hiện được nguồn thu
NSNN. Góp phần vào công cuộc đổi mới kinh tế đất nước, góp phần thắng lợi vào
công cuộc xây dựng CNH – HĐH đất nước.
3.1.2. Những tồn tại trong công tác kiểm soát chi thường xưyên NSNN qua KBNN
Sầm Sơn.
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được trong quá trình kiểm soát chi theo
luật, KBNN Sầm Sơn còn một số vướng mắc và tồn tại:
Thứ nhất, KBNN phải kiểm tra, đối chiếu các khoản chi với các cơ quan
được duyệt. Nhưng thực ra KBNN không được tham gia với các cơ quan khác

thể thay thế chứng từ, bảng kê không chứa đầy đủ các thông tin để Kho bạc Nhà
nước căn cứ vào đó kiểm soát các điều kiện về định mức, tiêu chuẩn, chế độ, chính
vì vậy việc kiểm soát trên bảng kê chỉ là thủ tục hành chính không cần thiết làm
rườm rà thêm các thủ tục về chi ngân sách, xét đến cùng thực chất của sự kiểm soát
qua bảng kê chứng từ chính là sự chối bỏ nhiệm vụ kiểm soát hết sức quan trọng
mà Chính phủ giao cho ngành KBNN đó là người chịu trách nhiệm kiểm tra, kiểm
soát các khoản chi NSNN bảo đảm phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức. Mặt
khác một số khoản chi như mua sắm tài sản, sửa chữa lớn, xây dựng nhỏ... KBNN
mới chỉ được phép kiểm tra trên các hợp đồng mua bán, hoá đơn, phiếu báo giá...
mà thôi. Nhưng trong nền kinh tế thị trường, việc mua bán rất đa dạng và phong
phú nên đường, hoá đoan, phiếu báo giá chưa phải là căn cứ, cơ sở chính xác
chứng minh cho việc thực tế chi tiêu của đơn vị.
Nhất là hiện nay hoá đơn mua hàng đều không phải là hoá đơn đỏ do Bộ
Tài chính ban hành. Cũng có những đơn vị khi mua bán chỉ viết hoá đơn tay, nhất
là mua hàng của nông dân, không đủ giá trị pháp lý để thanh toán nhưng vẫn được
thanh toán. Ngoài ra do giá cả trên thị trường mỗi nơi mỗi khác, mà Nhà nước thì
chưa thể ban hành giá thống nhất cho tất cả các mặt hàng, cho nên có nhiều đơn vị
khi mua hàng hoá, dịch vụ ghi hoá đơn cao hơn giá thực tế và bằng những thủ
thuật chỉ ghi phần thanh toán với đơn vị, còn phần có cơ quan thuế quản lý thì lại
ghi thấp hơn so với giá thực tế. Số tiền chênh lệch trên chắc chắn các đơn vị, cá
nhân bỏ túi dùng riêng. Và dù có biết rằng còn rất nhiều sơ hở như trên, KBNN
vẫn phải thanh toán cho đơn vị.
Thứ tư, Thẩm quyền của ngành tài chính chồng chéo ở phương diện nào đã
giảm hiệu lực về kiểm soát chi của KBNN. Khi thực hiện kiểm soát chi trong quá
trình thanh toán ngân sách, Kho bạc từ chối những khoản chi không đúng dự toán
chế độ, tiêu chuẩn định mức, nhưng nếu cơ quan tài chính chấp nhận vẫn được
quyết toán. Trái lại, những khoản KBNN đã chấp nhận thanh toán, hạch toán vào
ngân sách cơ quan tài chính không đồng ý thì đơn vị không được quyết toán.
Thứ năm, Đội ngũ cán bộ kiểm soát chi trình độ còn hạn chế, chưa tinh
thông nghề nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công tác nghiệp vụ kinh

văn bản sửa đổi, bổ xung. Chính vì vậy mà các cơ quan tài chính, KBNN, cơ quan
chủ quản và đơn vị thụ hưởng đều cảm thấy lúng túng khi thi hành những quy định
của Nhà nước về quản lý, cấp phát, kiểm soát chi NSNN.