Phòng Tránh Rủi Ro Té Ngã
Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức (Câu Chuyện Thầy Lang)Té ngã là sự mất thăng bằng ngoài ý muốn khiến cho cơ thể bất ngờ rơi xuống mặt đất,
sàn nhà. Với người cao tuổi, té ngã là chuyện thường thấy. Cứ 3 vị trên 65 tuổi thì 1 vị bị
té ngã ít nhất một lần trong năm. Tai nạn thường xảy ra tại căn nhà tưởng như quen
thuộc, bình an mà họ đã sống nhiều chục năm.
Sau khi ngã, dù không có thương tích, các cụ rất sợ di chuyển, trở nên mất tự tin, đời
sống thể chất và tinh thần suy giảm mau lẹ, dễ dàng đưa tới mất tự chủ, phải phụ thuộc
vào người khác.
Gẫy xương hông sau té ngã xẩy ra khoảng 90% các trường hợp. Tại Hoa Kỳ, hàng năm
có đến gần 200,000 người cao tuổi gẫy xương hông vì ngã, nhiều người thiệt mạng trong
khi điều trị ỏ bệnh viện. Tử vong 5 năm sau thương tích lên khá cao, tới 50%, đặc biệt là
ở cụ ông và khi các cụ lại có thêm vài bệnh kinh niên.
Nhiều trường hợp té ngã có thể phòng tránh được
Nguy cơ Té ngã
Nguy cơ đưa tới té ngã có thể là từ môi trường bên ngoài hoặc từ trong cơ thể.
A-Nguyện nhân nội tại:
1- Vấn đề sức khỏe
Một số bệnh kinh niên như tiểu đường, tai biến mạch máu não, Parkinson, kinh phong,
phong thấp, bệnh tim, cao huyết áp là những nguyên nhân thường xuyên gây té ngã.
Ðôi khi chỉ một rối loạn nhẹ trong nhịp đập của tim, một lên xuống bất thường của huyết
áp, một viêm nhiễm dị ứng của tai trong cũng có thể khiến các cụ thấy chóng mặt, mất
thăng bằng đi đứng rồi ngã.
2- Giảm thị lực, không nhìn rõ đường đi và đồ vật xung quanh, vấp rồi té ngã. Thị lực
còn có vai trò quan trọng trong sự thăng bằng của cơ thể.
3- Một số thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc trị cao huyết áp, bệnh tim, thần kinh tâm trí,
hoặc do dùng nhiều dược phẩm khác nhau cùng một lúc thường đưa tới cảm giác lâng
lâng, ngây ngất đi đứng không vững rồi té ngã xảy ra.
Trái lại, khi trong người không đau đớn, cố ngồi dậy theo cách sau đây:
1- Nếu té nằm ngửa, hãy chuyển sang thế nằm sấp bằng cách: quay mặt về phía định lăn,
đầu gối và khuỷu tay hướng về phía đối nghịch, sau đó chuyển chúng qua thân mình về
phía đó đồng thời chuyển mình nằm sấp.
2- Khi đã nằm sấp, dùng bàn tay và đầu gối để đẩy cao người lên rồi bò tới phía trước
một cái ghế ở gần đâu đó.
3- Đặt bàn tay lên mặt ghế, ngả người xuống để thân mình được tay chống đỡ.
4- Co đầu gối nào mạnh, dùng bàn chân phía đó đẩy người nhổm lên, đầu gối bên kia
chống dưới sàn, quay nhẹ người rồi ngồi xuống ghế.
Sau khi nghỉ thở một lúc để lấy lại sức rồi sẽ kêu cấp cứu.
Phòng tránh té ngã
-Ðể tránh té ngã, nên cho bác sĩ hay những cơn chóng mặt, mất thăng bằng đã xẩy ra. Bác
sĩ sẽ tìm nguyên nhân rồi điều trị.
-Nên đi khám tai khám mắt theo định kỳ để duy trì thính thị giác tinh tường. Bị cườm
mắt, cao áp nhãn hoặc mang kính không đúng nhu cầu đều giảm thị lực, đưa tới té ngã.
Rối loạn cơ quan tiền đình ở tai trong đưa tới mất thăng bằng cơ thể, té ngã.
-Tập luyện cơ thể đều đặn. Ðời sống tĩnh tại đều tăng rủi ro té ngã. Trong khi đó, tập
luyện các cử động làm tăng sức mạnh cơ bắp, tăng chức năng của tim, giữ thăng bằng cơ
thể đều rất tốt để phòng tránh té ngã.
Các chuyên viên Vật lý trị liệu, Chức năng trị liệu có thể hướng dẫn cho các cụ lựa chọn
chương trình tập thể dục thể thao thích hợp cho mỗi cá nhân.
-Yêu cầu bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm soát tất cả dược phẩm đang dùng, loại bỏ hoặc thay
thế dược phẩm có thể gây chóng mặt.
Dùng thuốc theo lời dặn và không dùng chung thuốc với rượu hoặc uống quá nhiều rượu.
- Tạo sự an toàn nhà ở:
-Cất bỏ các chướng ngại vật trên lối đi như giầy dép, sách báo, đồ chơi
-Cất vật dụng thường dùng ở mức vừa tầm tay để khỏi phải đứng lên ghế cao.
-Giường ngủ không cao quá hoặc thấp quá để lên xuống thoải mái
-Gắn tay cầm ở bồn tắm và cầu tiêu
-Nâng mặt cầu tiêu cao để đứng lên ngồi xuống dễ dàng