LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG TRONG DOANH NGHIỆP
I/Chất lượng sản phẩm –vai trò của chất lướngản phẩm trong doanh nghiệp
Chất lương sản phẩm là yếu tố cơ bản giúp doanh nghiệp có khả năng cạnh
tranh , Trong bất kì quá trình sản xuất nào cũng có sự biến động này làm cho sản
phâ,r tạo ra khác nhau . Vậy chất lượng sản phẩm là gì ? Cho đến nay có rất nhiều
quan niệm về chất lượng sản phẩm
1- Khái niệm chất lượng sản phẩm
*Xuất phát từ quan điểm triết học
chất lượng sản phẩm là đặc tính phản ánh sự hoàn hảo của sản phẩm , như
vậy chất lượng sản phẩm mang tính siêu việt không ứng dụng trong thực té
*Xuất phát từ sản phẩm: chất lượng sản phẩm là một tập hợp các thuộc tính
phản ánh giá trị sử dụng của sản phẩm đó .
Quan điểm này cho rằng sản phẩm có thể đánh giá được qua những chỉ
tiêu, nhưng còn hạn chế vì chất lượng sản phẩm được hiểu tách rời khỏi nhu cầu thị
trường
*Xuất phát từ người sản xuất
chất lượng sản phẩm là sự tuân thủ và đạt được hệ thống các tiêu chuẩn
đã được thiết kế
*Xuất phát từ người tiêu dùng:
Chất lượng là sự phù hợp với mục đích yêu cầu của người sử dụng
Tất cả các quan điểm trên đây đều có những ưu điểm và hạn chế, đều mang
tính chủ quan , Vậy cần phải hiểu về chất lượng một cách tổng thể nhất đứng trên
lợi ích của nhà sản xuất ,người tiêu dùng,sản phẩm ... Thế giới đã thống nhất chọn
khái niệm chất lượng sản phẩm tổng quát như sau :
a) Khái niệm :chất lượng sản phẩm là một tập hợp các đặc trưng của sản phẩm và
nhu cầu của xã hội trong những điều kiện kinh tế xã hội nhất định đảm bảo tiêu
chuẩn thiết kế và khả năng sản xuất của từng nước
* Chất lượng của sản phẩm nào đó là sự tổng hợp của tất cả các tính chất biểu thị
giá trị sử dụng ,phù hợp với nhu cầu của xã hội trong những điều kiện kinh tế xã
hội nhất định đảm bảo tiêu chuẩn thiết kế và khả năng sản xuất của từng nước

phẩm còn tạo điều kiện để đảm bảo sự thống nhất lợi ích giữa các đối tượng liên
quan đến doanh nghiệp. Trong giai đoạn ngày nay chất lượng sản phẩm được nâng
cao có ý nghĩa tương đương với việc tăng năng suất lao động xã hội. Đối với nền
kinh tế quốc dân, nâng cao chất lượng sản phẩm tạo điều kiện mở rộng quan hệ
hợp tác kinh tế, sử dụng tiết kiệm, hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đề cao
uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Đối với người tiêu dùng nâng cao chất
lượng sản phẩm góp phần cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập, góp phần bảo vệ
lợi ích người tiêu dùng.
3. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng sản phẩm.
Trong công tác quản lý doanh nghiệp, những thông tin về chất lượng sản
phẩm đặc biệt quan trọng. Chất lượng sản phẩm thường xuyên thay đổi theo không
gian và thời gian, nó mang ý nghĩa tương đối. Vì sao cho đến nay loại xe hơi
Mecedec của Đức vẫn còn dược người tiêu dùng tin cậy và Cocacola luôn chiếm vị
trí độc tôn trên thị trường nước giải khát? Chính bởi vì họ đã biết thoả mãn nhu cầu
của khchs hàng bằng chất lượng sản phẩm. Chất lượng sản phẩm phụ thuộc rất lớn
vào mức độ thoả mãn nhu cầu của khách hàng, nó phụ thuộc đối tượng tiêu dùng.
Nó chỉ thể hiện đúng trong những điều kiện người tiêu dùng xác định với những
mục đích tiêu dùng cụ thể tương ứng với một đối tượng tiêu dùng. Cần phải làm gì
để đánh giá một sản phẩm là có chất lượng. Để thống nhất người ta đưa ra một số
chỉ tiêu:
• Tuổi thọ sản phẩm: là khoảng thời gian sản phẩm giữ được quá trình
hoạt động bình thường theo đúng các yêu cầu kỹ thuật thiết kế đã đề ra. Sự ra đời
nhanh chóng của công nghệ mới đang làm cho tuổi thọ của sản phẩm có xu hướng
rút ngắn. Nhiều sản phẩm cũ, công nghệ cũ, lạc hậu buộc phải sớm loại bỏ. Tuổi
thọ sản phẩm là kết quả của vòng đời công nghệ, lượng cầu chính vì thế nên nó là
chỉ tiêu quan trọng nhất trong công việc dánh giá chất lượng sanr phẩm.
• Tính thẩm mỹ của sản phẩm: phản ánh cái đẹp tạo ra sự hấp dẫn thu
hút khách hàng.
• Tính tin cậy của sản phẩm được đánh giá là một trong những chỉ tiêu
quan trọng nhằm thể hiện độ chính xác trong hoạt động của sản phẩm.

cầu
thị
trường
Cơ
chế
chính sách
Máy
móc
Chất lượng
sản phẩm
Nguyên
vật liệu
Lao động
điều kiện tự nhiên
mục đích sử dụng sản phẩm và khả năng thanh toán. Một sản phẩm có chất
lượng được các chuyên gia đánh giá cao, người tiêu dùng rất cần, họ có đủ khả
năng thanh toán, nhưng vì sao san rphẩm đó lại không tiêu thụ được? Đó là câu hỏi
khó đối với các nhà quản trị doanh nghiệp. Các nhà sản xuất phải biết rằng sản
phẩm khi được đánh giá là có chất lượng cao khi và chỉ khi sản phẩm đó được tiêu
thụ nhanh trên thị trường. Để làm được điều đó trước hết phải xem xét tới cả khía
cạnh văn hoá, đạo đức, xã hội...Ngày nay kinh doanh là một nghệ thuật và quản trị
chất lượng là bộ môn khoa học mang tính nghệ thuật. Để nắm bắt được nghệ thuật
này cần phải có đội ngũ quản trị giỏi cả về chuyên môn và hiểu biết xã hội.
1.2. Tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Từ sau chiến tranh thế giới , khoa học công nghệ phát triển như vũ bão,
vượt ra khỏi biên giới quốc gia, tính xã hội hoá của nền sản xuất được tăng cường.
Đi liền với nó quan hệ sản xuất cũng có nhiều biến đổi lớn. Khoa học công nghệ đã
thực sự trở thành lực lượng lao động sản xuất trực tiếp. Nó đem lại sự thay đổi lớn
sâu sắc về kết cấu nghành, cơ cấu việc làm. không những thế nó còn góp phần
nâng cao trình độ tiết kiệm của nền kinh tế, giảm thiểu nguyên vật liệu, tăng cường

kém phát triển. Mặt khác chất lượng sản phẩm luôn chịu sự chi phối của các quy
luật kinh tế: quy luật cung cầu.
+ Mức thu nhập và trình độ văn minh cua rngười tiêu dùng cũng đòi hỏi chất
lượng sản phẩm không giống nhau.
2. Các nhân tố bên trong doanh nghiệp.
2.1. Lực lượng lao động.
Đây là nhân tố có ảnh hưởng nhất trong mọi thời kỳ, mọi trình độ. Trình độ
chuyên môn, tay nghề, kinh nghiệm, ý thức trách nhiệm, tinh thần hợp tác phối
hợp, khả năng thích ứng sự đổi mới, nắm bắt thông tin của mội thành viên trong
doanh nghiệp đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.
Quan tâm đầu tư phát triển và không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực là nhiệm vụ quan trọng trong quản trị chất lượng của mỗi doanh nghiệp. Đó
cũng là con đường quan trọng nhất để nâng cao khả năng cạnh tranh về chất lượng
của mỗi quốc gia.
2.2. Nguyên vật liệu là yếu tố tham gia trực tiếp vào việc cấu thành sản
phẩm. Không thể có chất lượng sản phẩm cao từ nguyên liệu có chất lượng tồi.
Chủng loại, cơ cấu, tính đồng bộ chất lượng nguyên liệu và hệ thống cung ứng
nguyên liệu cũng ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm , đòi hỏi các doanh nghiệp
phải thiết lập mối quan hệ lâu dài, hiểu biết và tin tưởng nhau giữa người sản xuất
và nhà cung ứng. Tuyệt đối không nên để cho nhà cung ứng độc quyền vì khi độc
quyền doanh nghiệp sẽ rơi vào trạng thái bị động trong sản xuất dẫn đến tăng giá
thành sản phẩm vì giá nguyên liệu tăng hoặc chất lượng sản phẩm giảm vì chất
lượng nguyên liệu kém.
2.3. Công nghệ máy móc thiết bị.
Công nghệ luôn là một trong những nhân tố quan trọng tác động mạnh mẽ
lên chất lượng của sản phẩm. Doanh nghiệp luôn phải có chính sách công nghệ
thích hợp cho phép áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật trên thế gới, đồng
thời khai thác huy động tối đa nguồn lực công nghệ tạo ra sản phẩm có chất lượng
cao chi phí hợp lý.
Chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào trình độ