TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRONG NGÀNH Y TẾ
I. ĐẦU TƯ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẦU TƯ ĐỐI VỚI NGÀNH Y TẾ
1. Đầu tư - khái niệm và đặc điểm
a/ Khái niệm đầu tư
Đầu tư nói chung là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt
động nào đó nhằm thu về cho người đầu tư các kết quả nhất định trong tương lai
lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó. Nguồn lực có thể là
tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ.
Những kết quả đó có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính (tiền vốn), tài
sản vật chất (nhà máy, đường xá, các của cải vật chất khác...), tài sản trí tuệ (trình
độ văn hoá, chuyên môn, khoa học kỹ thuật...) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện
để làm việc với năng suất cao hơn trong nền sản xuất xã hội.
Trong các kết quả đã đạt được kể trên, những kết quả là các tài sản vật chất,
tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực tăng thêm có vai trò quan trọng trong mọi lúc, mọi
nơi, không chỉ đối với người bỏ vốn mà còn đối với cả nền kinh tế xã hội. Những
kết quả này không chỉ người đầu tư mà cả nền kinh tế và cả cộng đồng được thụ
hưởng.
Xuất phát từ bản chất và phạm vi lợi ích do đầu tư đem lại, chúng ta có các
loại đầu tư sau:
Đầu tư tài chính là loại đầu tư trong đó người có tiền bỏ tiền ra cho vay
hoặc mua các chứng chỉ có giá để hưởng lãi suất định trước (gửi tiết kiệm, mua lãi
suất Chính phủ) hoặc lãi suất tuỳ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
của công ty phát hành. Đầu tư tài sản tài chính không tạo ra tài sản mới cho nền
kinh tế mà chỉ làm tăng giá trị tài sản tài chính của tổ chức, cá nhân người đầu tư.
Tuy nhiên, đầu tư tài chính là một nguồn cung cấp vốn quan trọng cho đầu tư phát
triển.
Đầu tư thương mại là loại đầu tư trong đó người có tiền bỏ tiền ra để mua
hàng hoá và sau đó bán với giá cao hơn nhằm thu lợi nhuận chênh lệch. Loại đầu
tư này cũng không tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế mà chỉ làm tăng tài sản tài
chính của người đầu tư trong quá trình mua đi bán lại, chuyển giao sở hữu hàng
hoá. Đầu tư thương mại có tác dụng thúc đẩy quá trình lưu thông của cải vật chất

thêm, là việc giảm các chi phí mà xã hội phải bỏ ra nếu như có quá nhiều người
dân mắc bệnh và chết vì bệnh tật.
Xuất phát từ khái niệm chung về đầu tư phát triển ta thấy đầu tư cho y tế
cũng là một lĩnh vực hoạt động của đầu tư phát triển. Đầu tư y tế là hoạt động sử
dụng các nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, nguồn lực lao động và trí tuệ để
xây dựng cấu trúc hạ tầng, mua sắm trang thiết bị, bồi dưỡng, đào tạo nhân lực,
thực hiện các chi phí thường xuyên khác nhằm mục đích nâng cao sức khoẻ cộng
đồng. Đây là một lĩnh vực đầu tư đặc biệt vì nó ảnh hưởng đến sự phát triển của tất
cả các ngành khác và ảnh hưởng trực tiếp đến trình độ phát triển của cả nền kinh tế
xã hội.
Bảo vệ sức khoẻ cộng đồng vừa là biện pháp, vừa là mục đích của quá trình
phát triển kinh tế, xã hội. Trong mọi hoạt động, từ lao động chân tay đến lao động
trí óc, từ việc học tập nghiên cứu đến sản xuất kinh doanh con người đều cần đến
sức khoẻ. Có sức khoẻ, con người mới có khả năng lao động tạo ra của cải, vật
chất, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nếu không có sức khoẻ thì không những họ
không thể làm việc và cống hiến cho xã hội mà còn trở thành gánh nặng của xã
hội. Trong khi đó, con người lao động sản xuất và tạo ra của cải vật chất là để phục
vụ những nhu cầu của mình, để nâng cao chất lượng cuộc sống mà một trong
những tiêu chuẩn quan trọng nhất để đánh giá chất lượng cuộc sống đó là sức khoẻ.
Như vậy, sức khoẻ vừa là phương tiện, vừa là mục đích của quá trình phát triển
kinh tế, xã hội. Do đó, ngành y tế là một ngành đặc biệt quan trọng vì nó có chức
năng bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Nói cách khác, ngành y tế vừa tạo
điều kiện cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội vừa tạo ra kết quả trực tiếp cho
quá trình đó.
b/ Vốn đầu tư.
Đối với đầu tư của một quốc gia nói chung, vốn đầu tư được hiểu là tiền tích
luỹ của xã hội, của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, là tiền tiết kiệm của dân
cư và vốn huy động từ các nguồn khác được đưa vào sử dụng trong quá trình tái
sản xuất xã hội nhằm duy trì tiềm lực sẵn có và tạo ra các tiềm lực mới cho nền sản
xuất xã hội. Đối với các nước nghèo, để phát triển kinh tế, và từ đó thoát khỏi cảnh

- Đầu tư đào tạo nguồn nhân lực y tế.
- Đầu tư mua sắm trang thiết bị y tế.
- Đầu tư thực hiện các chương trình y tế quốc gia.
- Đầu tư nghiên cứu, xây dựng và ban hành các chính sách y tế, các biện
pháp quản lý y tế, hành lang pháp lý cho ngành y tế...
Đầu tư xây dựng hệ thống phòng bệnh và khám chữa bệnh là hoạt động đầu
tư nhằm xây dựng các cơ sở y tế từ trung ương đến địa phương bao gồm hệ thống
phòng bệnh như: các viện vệ sinh dịch tễ, các cơ sở y tế dự phòng và hệ thống
chữa bệnh như các bệnh viện, viện điều dưỡng và các y tế cơ sở. Hệ thống y tế
được sắp xếp khoa học, gần gũi với người dân sẽ tạo điều kiện cho người dân dễ
dàng sử dụng các dịch vụ y tế, nâng cao hiệu quả đầu tư.
Đầu tư đào tạo nguồn nhân lực là một lĩnh vực đầu tư quan trọng trong
ngành y tế. Đội ngũ cán bộ y tế giỏi về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có khả
năng tiếp cận với những kỹ thuật y tế hiện đại và có y đức cao là điều kiện tiên
quyết đối với kết quả của hoạt động y tế. Nguồn nhân lực y tế đủ về số lượng,
mạnh về chất lượng đang là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển ngành
y tế Việt Nam.
Đầu tư mua sắm trang thiết bị y tế là hoạt động đầu tư nhằm cung cấp trang
thiết bị cho các cơ sở y tế. Trong thời đại hiện nay, khoa học công nghệ phát triển
với một tốc độ chóng mặt và có tác động không nhỏ đến hoạt động y tế. Nhờ có
khoa học công nghệ mà rất nhiều bệnh dịch bị đẩy lùi, nhiều bệnh trước đây không
phát hiện ra hoặc không có khả năng chữa trị nay đã được chẩn đoán và điều trị kịp
thời. Vì vậy, khi lập kế hoạch đầu tư cho y tế cần xem xét và giành một phần kinh
phí thoả đáng cho mua sắm trang thiết bị y tế.
Đầu tư thực hiện các chương trình y tế quốc gia là đầu tư của Nhà nước, lấy
kinh phí từ ngân sách Nhà nước (bao gồm cả nguồn viện trợ). Mục đích của các
chương trình y tế quốc gia là tiêu diệt hoặc đẩy lùi các bệnh dịch lớn, các bệnh lây
truyền hoặc bệnh xã hội có ảnh hưởng trên diện rộng. Đây là một lĩnh vực hoạt
động quan trọng của ngành y tế bởi vì nó có tác dụng rộng rãi và ảnh hưởng mạnh
đến các chỉ số về sức khoẻ của cộng đồng trong một quốc gia.

một quốc gia. Đối với nền kinh tế xã hội, đầu tư góp phần thúc đẩy sự phát triển
của nền kinh tế cũng như của toàn xã hội.Trong một nền kinh tế, hoạt động đầu tư
có thể được coi là việc cung cấp các chất bổ dưỡng cần thiết cho một cơ thể sống.
Nếu không có hoạt động đầu tư, cơ thể ấy sẽ trở nên què quặt, ốm yếu và không có
sức sống.
Vai trò của đầu tư phát triển đối với nền kinh tế được thể hiện trong các mặt
sau đây:
Đầu tư vừa có tác động đến tổng cung, vừa có tác động đến tổng cầu của nền
kinh tế. Đầu tư là một yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong tổng cầu của toàn bộ nền
kinh tế. Theo số liệu của Ngân hàng thế giới, đầu tư thường chiếm khoảng 24 -
28% trong cơ cấu tổng cầu của tất cả các nước trên thế giới. Khi thành quả của đầu
tư phát huy tác dụng, các năng lực mới đi vào hoạt động thì tổng cung, đặc biệt là
tổng cung dài hạn tăng lên làm thúc đẩy sản lượng của nền kinh tế.
Đầu tư có tác động hai mặt đến sự ổn định kinh tế. Sự tác động không đồng
thời về mặt thời gian của đầu tư đối với tổng cầu và tổng cung của nền kinh tế làm
cho mỗi sự thay đổi của đầu tư, dù là tăng hay giảm đều cùng một lúc vừa là yếu tố
duy trì sự ổn định, vừa là yếu tố phá vỡ sự ổn định nền kinh tế của mọi quốc gia.
Đầu tư tác động đến tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế. Kết quả nghiên
cứu của các nhà kinh tế cho thấy: muốn giữ tốc độ phát triển kinh tế ở mức trung
bình thì tỷ lệ đầu tư phải đạt được từ 15- 25% so với GDP tuỳ thuộc vào ICOR của
mỗi nước.
Từ đó suy ra:
Nếu ICOR không thay đổi, mức tăng GDP hoàn toàn phụ thuộc vào vốn đầu
tư.
Đầu tư tác động đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Kinh nghiệm của các
nước trên thế giới cho thấy con đường tất yếu để tăng trưởng nhanh là tăng cường
đầu tư nhằm tạo ra sự phát triển nhanh ở khu vực công nghiệp và dịch vụ. Như
vậy, chính sách đầu tư quyết định quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở các quốc
gia nhằm đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh ở toàn bộ nền kinh tế. Về cơ cấu lãnh
thổ, đầu tư có tác dụng giải quyết những mất cân đối về phát triển giữa các vùng