Chủ đề:
NUÔI CẤY MÔ – TẾ BÀO
THỰC VẬT BẰNG TẾ BÀO
TRẦN VÀ KĨ THUẬT
CHUYỂN GEN

KHÁI NIỆM
KHÁI NIỆM
Nuôi cấy mô- tế bào thực vật là kĩ thuật cho
Nuôi cấy mô- tế bào thực vật là kĩ thuật cho
phép nuôi cấy dễ dàng những tế bào thực
phép nuôi cấy dễ dàng những tế bào thực
vật hay mô phân sinh sạch bệnh trong môi
vật hay mô phân sinh sạch bệnh trong môi
trường nhân tạo thích hợp để tạo ra những
trường nhân tạo thích hợp để tạo ra những
khối tế bào hay những cây hoàn chỉnh
khối tế bào hay những cây hoàn chỉnh
trong ống nghiệm.
trong ống nghiệm.

C
C
Ơ SỞ SINH LÍ CỦA CÔNG NGHỆ
AND mARN
AND mARN
Protêin tính trạng
Protêin tính trạng


Tùy từng tế bào, từng
Tùy từng tế bào, từng
loại mô, từng thời kì sinh
loại mô, từng thời kì sinh
trưởng, phát triển mà các
trưởng, phát triển mà các
gen phù hợp hoạt động;
gen phù hợp hoạt động;
các gen không cùng hoạt
các gen không cùng hoạt
động như nhau trong các
động như nhau trong các
giai đoạn phát triển của
giai đoạn phát triển của
cơ thể (do cơ chế điều
cơ thể (do cơ chế điều
hòa hoạt động của gen).
hòa hoạt động của gen).



•
Các đặc tính trên
được xác định dựa
trên cơ sở là đặc
điểm di truyền nhưng
sự thay đổi môi
trường cũng có ảnh
hưởng trực tiếp đến
các đặc tính đó.

CÁC NHÂN TỐ ĐẢM BỎ THÀNH
CÁC NHÂN TỐ ĐẢM BỎ THÀNH
CÔNG TRONG CÔNG NGHỆ NUÔI
CÔNG TRONG CÔNG NGHỆ NUÔI
CẤY MÔ- TẾ BÀO THỰC VẬT
CẤY MÔ- TẾ BÀO THỰC VẬT
:
:

Đảm bảo điều kiện
Đảm bảo điều kiện
vô trùng, phòng thí
vô trùng, phòng thí
nghiệm phải chuyên
nghiệm phải chuyên
hóa cao.

bộ phận nuôi cấy thích hợp nhất khử trùng
bộ phận nuôi cấy thích hợp nhất khử trùng
cấy trong môi trường khởi động để tái sinh
cấy trong môi trường khởi động để tái sinh

Giai đoạn nhân nhanh
Giai đoạn nhân nhanh
: vật liệu
: vật liệu
khởi đầu được
khởi đầu được
chuyển sang môi trường nhân nhanh có bổ sung
chuyển sang môi trường nhân nhanh có bổ sung
Xitokinin để tái sinh 1 thành nhiều chồi.
Xitokinin để tái sinh 1 thành nhiều chồi.

Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh
Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh
: tách riêng các chồi
: tách riêng các chồi
cho vào môi trường tạo rể (bố sung Auxin)
cho vào môi trường tạo rể (bố sung Auxin)
mỗi chồi ra rể thành 1 cây hoàn chỉnh.
mỗi chồi ra rể thành 1 cây hoàn chỉnh.

Giai đoạn ra cây
Giai đoạn ra cây
: cây trong ống nghiệm đủ
: cây trong ống nghiệm đủ
tiêu chuẩn (chiều cao, số lá, số rể) sẽ được

VD:
củ cà rốt cắt lát
củ cà rốt cắt láttách mảnh mạch rây xử
tách mảnh mạch rây xử
lí+ nuôi cấy mô phôi
lí+ nuôi cấy mô phôi
phôi nảy mầm cây non
phôi nảy mầm cây non
trong ống nghiệm cây
trong ống nghiệm cây
trưởng thành
trưởng thành


Nuôi cấy từ mô hay
Nuôi cấy từ mô hay
cơ quan:
cơ quan:VD:
VD:
từ 1 mô lá tách
từ 1 mô lá tách

đỉnh sinh trưởng của
rễ hoặc thân nuôi cấy
rễ hoặc thân nuôi cấy
trong môi trường dinh
trong môi trường dinh
dưỡng sẽ tạo nên cây
dưỡng sẽ tạo nên cây
con
con

Nuôi cấy mô sẹo từ hạt
Nuôi cấy mô sẹo từ hạt
phấn( Auxin rất quan
phấn( Auxin rất quan
trọng):
trọng): Nuôi cấy bao phấn có hạt
Nuôi cấy bao phấn có hạt
phấn chín môi trường
phấn chín môi trường
thuận lợi bao phấn chín
thuận lợi bao phấn chín
sẽ phân hóa bằng cách:
sẽ phân hóa bằng cách:
nhân sinh sản sẽ tiêu biến
Là tế bào thực vật bị
Là tế bào thực vật bị
loại bỏ vách bởi 1 xử
loại bỏ vách bởi 1 xử
lí enzim. Đó là tế bào
lí enzim. Đó là tế bào
tự do, cô lập, không
tự do, cô lập, không
định hướng( vì không
định hướng( vì không
còn chịu sự tương
còn chịu sự tương
quan trong hệ thống
quan trong hệ thống
thực vật).
thực vật).

SỰ CÔ LẬP VÀ NUÔI CẤY TẾ BÀO
TRẦN

Sự cô lập:
Trước hết phải xử lí vật
liệu khởi đầu( lá, mô
sẹo, dịch treo tế bào…)
với enzim phân hủy
vách( Xenlulaza,
HemiXenlulaza,
Pectolyaza…).

tế bào trần.
tế bào trần.


Sức trương tế bào
Sức trương tế bào
bình thường thì được
bình thường thì được
cân bằng với sức ép
cân bằng với sức ép
cơ học của vách vách
cơ học của vách vách
mất, để tế bào không
mất, để tế bào không
bị vỡ thì cho vào
bị vỡ thì cho vào
những chất gây co
những chất gây co
nguyên sinh
nguyên sinh
(CaCl
(CaCl
2
2
,KCl,Mannitol…)
,KCl,Mannitol…)
hòa tan trong Enzim


Đảm bảo đủ các yếu tố
Đảm bảo đủ các yếu tố
dinh dưỡng: axit amin,
dinh dưỡng: axit amin,
polyamin, Hydrolysat
polyamin, Hydrolysat
Cazein, nước dừa,
Cazein, nước dừa,
mạch nha…
mạch nha…

Đảm bảo điều kiện
Đảm bảo điều kiện
nhiệt độ, PH, ánh
nhiệt độ, PH, ánh
sáng,áp suát thẩm
sáng,áp suát thẩm
thấu….
thấu….

•
Trong lần tự nhân đôi
đầu tiên, môi trường
phải có áp suất thẩm
thấu cao, Auxin,
Xitikinin thích hợp,

ra rễ cần loại
Xitokinin, tăng nồng
Xitokinin, tăng nồng
độ Auxin.
độ Auxin.

•
Thông th ng, ườ
t bào tr n c n ế ầ ầ
1-2 ngày cho s ự
hình thành
vách, 2-7 ngày
cho các l n ầ
nhân đôi đ u ầ
tiên, 3-4 tu n ầ
cho s t ng ự ă
tr ng mô s o, ưở ẹ
sau đó 1-2
tháng đ có ể
phôi hình c u, ầ
1tháng n a đ ữ ể
có cây n y ả
m m.ầ

ÍCH L I C A T BÀO TR NỢ Ủ Ế Ầ
•
T bào tr n có kh năng tái ế ầ ả
t o vách và cho phôi th h .ạ ể ệ
•
Nuôi c y t bào tr n s m ra ấ ế ầ ẽ ở