THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BHXH
TẠI BHXH HUYỆN YÊN HƯNG TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2007
- 2010
2.1. Giới thiệu chung về huyện Yên Hưng và Bảo hiểm xã hội huyện Yên
Hưng
2.1.1. Khái quát đặc điểm kinh tế xã hội huyện Yên Hưng
Huyện Yên Hưng nằm phía tây nam tỉnh Quảng Ninh, phía bắc là thị xã
Uông Bí và huyện Hoành Bồ, phía đông và nam là thành phố Hạ Long và biển,
phía tây là huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng), được nối bởi phà Phà Rừng nằm
trên quốc lộ 10. Huyện có diện tích 331km², dân số là 145.000 người (2009),
gồm có 18 xã và 1 thị trấn là Quảng Yên.
Huyện Yên Hưng là vùng đất được phân chia ranh giới bởi Sông Chanh.
Huyện chia làm hai vùng có diện tích gần tương đương nhau là Hà Nam và Hà
Bắc. Vùng Hà Bắc có địa hình chủ yếu là đồi núi bát úp, với các đồi núi thấp.
Đất chủ yếu là đất feralit đỏ vàng. Đất đai thuận lợi cho việc trồng vây hoa màu
và cây công nghiệp như thông, heo tai tượng, xà cừ có giá trị kinh tế cao. Vùng
Hà Nam là vùng có địa hình bằng phẳng. Vốn là vùng đất được bồi lắng ở cửa
sông Bạch Đằng. Vùng đất này được bao bọc xung quanh là hệ thống đê với
chiều dài 34 Km. Đất đai ở đây khá màu mỡ phù hợp cho việc trồng cây nông
nghiệp như lúa nước. Vùng này còn là vựa lúa lớn của tỉnh Quảng Ninh.
Yên Hưng là huyện ven biển nhưng địa hình khá đa dạng, có núi có sông,
có rừng, có đồng bằng và các bãi bồi ven sông biển. Nơi đây có khí hậu trong
lành, có nguồn lợi lớn về thuỷ sản và là nơi nghỉ dưỡng lý tưởng so với nhiều
địa phương khác trong tỉnh và trên cả nước.
Là một huyện có vị trí ven biển nên các tài nguyên biển được coi là ưu thế
nổi trội của Yên Hưng, đặc biệt là nuôi trồng đánh bắt và chế biến thuỷ hải sản.
Các ngành kinh tế khác như du lịch dịch vụ, nông lâm nghiệp, vận tải thủy… là
những ngành kinh tế thế mạnh của huyện. Trong những năm qua nền kinh tế
của huyện đã phát triển trên nhiều lĩnh vực, bộ mặt kinh tế xã hội của huyện có
nhiều đổi thay tích cực.
2.1.2. Giới thiệu chung về Bảo hiểm xã hội huyện Yên Hưng

thắng lợi các nhiệm vụ mà cấp trên giao.
2.2. Thực trạng công tác quản lý đối tượng tham gia BHXH tại BHXH huyện
Yên Hưng
2.2.1. Quản lý danh sách đối tượng tham gia BHXH
2.2.1.1. Quản lý danh sách đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Đối tượng tham gia BHXH được hiểu là đối tượng quản lý của hệ thống
BHXH, là các cá nhân và thể nhân có lợi ích và nghĩa vụ liên quan đến quỹ
BHXH, thuộc phạm vi điều chỉnh và thực hiện chính sách chế độ BHXH. Đó
cũng chính là đối tượng có nghĩa vụ đóng góp BHXH theo luật định, đồng thời
được thụ hưởng quyền lợi từ quỹ BHXH theo chế độ quy định của Nhà nước và
pháp luật. Một trong các mục tiêu của BHXH huyện Yên Hưng là quản lý cho
được các đối tượng tham gia BHXH phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mà
BHXH tỉnh Quảng Ninh giao phó. Tình hình tham gia BHXH của BHXH huyện
Yên Hưng giai đoạn 2007 – 2010 được thể hiện qua bảng thống kê sau đây:
Bảng 1: Tình hình tham gia BHXH bắt buộc (2007 - 2010)
Năm
Khối
2007 2008 2009 2010
Số
đơn vị
(đơn
vị)
Số
người
(người)
Số
đơn vị
(đơn
vị)
Số

Tổng 114 4136 119 4317 129 4579 134 4535
Nguồn: BHXH huyện Yên Hưng
Nhìn chung, số đơn vị sử dụng lao động và số lao động tham gia BHXH
đều tăng nhưng tăng chậm. Qua 4 năm từ năm 2007 đến năm 2010 có khối
ngành tăng cả về số đơn vị tham gia và cả số người tham gia. Cụ thể, số đơn vị
tham gia và số lao động tham gia BHXH tăng giảm qua 4 năm như sau:
 Đối với khối doanh nghiệp ngoài Quốc doanh:
Đất nước ta đang trên con đường đổi mới, thực hiện quá trình công nghiệp
hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế. Khu vực doanh nghiệp ngoài quốc
doanh (DNNQD) trước đây chưa được quan tâm đúng mức, nay được Đảng và
Nhà nước ta khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để phát triển. Hoà vào xu
hướng chung của cả nước, khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở huyện Yên
Hưng cũng đạt được những chuyển biến đáng kể. Doanh nghiệp đóng trên địa
bàn huyện chủ yếu là doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, số lao động không
lớn.
Nhìn qua bảng số liệu ta thấy số đơn vị tham gia BHXH trong khối ngành
này có xu hướng tăng, qua 4 năm từ 2007 đến 2010 tăng 17 đơn vị tương ứng
113,3%. Tuy nhiên, số đơn vị và số lao động đăng ký tham gia BHXH vẫn
chưa đúng với số doanh nghiệp và số lao động thực tế phải tham gia BHXH bắt
buộc trên địa bàn huyện. Năm 2008, số đơn vị tham gia BHXH tăng 4 đơn vị
tương ứng với 97 lao động so với năm 2007. Năm 2009, số doanh nghiệp tham
gia BHXH tăng 9 đơn vị so với năm 2008 tương ứng với 120 lao động, đây là
năm có biến động mạnh nhất trong 4 năm, so với thực tế thì số doanh nghiệp
tham gia BHXH chiếm 77,78% (số doanh nghiệp thực tế phải tham gia BHXH
của huyện là 36 đơn vị), số lao động thực tế là 1325 lao động tức là còn 10,87%
lao động chưa tham gia BHXH. Đến năm 2010, tuy huyện có 32 doanh nghiệp
tham gia BHXH, tăng 4 doanh nghiệp nhưng số lao động tham gia BHXH lại
giảm 97 người so với năm 2009, trong thực tế huyện có 40 doanh nghiệp với
tổng số lao động là 1412 lao động, như vậy còn 20% doanh nghiệp và 23,23%
người lao động thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc mà chưa tham gia.

lao động tham gia BHXH của khối này tăng 7,7% tương ứng với 23 người. Cụ
thể từ năm 2007 đến năm 2009 số lao động tham gia BHXH của khối này tăng
9,0% tương ứng với 27 người tuy nhiên đến năm 2010 số lao động tham gia
BHXH lại giảm 1,2% so với năm 2009 tương ứng với 4 người. Có thể thấy là số
lao động tham gia BHXH trung bình ở khối này chỉ khoảng 16 người, 17 người/
đơn vị tham gia BHXH, nguyên nhân là do số lao động tại mỗi đơn vị không
nhiều.
Như vậy có thể thấy số đơn vị tham gia BHXH ở các khối ngành nhìn
chung đều tăng qua 4 năm (2007 - 2010). Tuy nhiên, riêng năm 2009, số lao
động ở các khối ngành đều tăng lên làm cho số lao động tham gia BHXH trong
năm này cao hơn so với 3 năm kia. Qua bảng số liệu và những phân tích trên
cũng cho thấy lao động tham gia BHXH tại huyện Yên Hưng chủ yếu là lao
động làm việc trong các cơ quan nhà nước, số người tham gia BHXH chiếm
hơn 60% tổng số lao động tham gia BHXH trên toàn huyện, trong khi đó khối
doanh nghiệp của huyện thì còn rất nhiều doanh nghiệp chưa tham gia BHXH
cho người lao động.
2.2.1.2. Quản lý danh sách đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
Trong nền kinh tế thị trường, thất nghiệp xảy ra là tất yếu khách quan do
các yếu tố thị trường lao động luôn có xu hướng cung nhiều hơn cầu, do áp
dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, do cạnh tranh…. Do vậy, cần phải có các
giải pháp nhằm hạn chế và giải quyết thất nghiệp. Từ ngày 01-01-2009 chính
sách bảo hiểm thất nghiệp lần đầu tiên được thực hiện. Đối tượng áp dụng bảo
hiểm thất nghiệp là những người trong độ tuổi lao động, có sức lao động, bị mất
việc làm nhưng luôn sẵn sàng trở lại làm việc. Mới chỉ qua 2 năm thực hiện
nhưng tình hình tham gia bảo hiểm thất nghiệp ở huyện Yên Hưng đã thu được
kết quả cao. Cụ thể, tình hình tham gia bảo hiểm thất nghiệp ở huyện Yên Hưng
được thể hiện qua bảng sau:
Bảng 2: Tình hình tham gia bảo hiểm thất nghiệp (2009 - 2010)
Năm
Khối

hiện chính sách BHXH tự nguyện BHXH huyện Yên Hưng đã đạt được kết quả
như sau:
Bảng 3: Tình hình tham gia BHXH tự nguyện (2008 - 2010)
Năm 2008 2009 2010
Số người tham gia 67 68 96
Nguồn: BHXH huyện Yên Hưng
Nhìn chung số người tham gia BHXH tự nguyện ở huyện Yên Hưng vẫn
còn thấp. Năm 2008 có 67 người tham gia đến năm 2010 số người tham gia tăng
thêm 29 người. Số người tham gia BHXH tự nguyện ở huyện Yên Hưng có xu
hướng ngày càng tăng lên. Do đặc trưng của nhóm đối tượng tham gia BHXH
tự nguyện phần lớn là không ổn định về loại hình và tính chất công việc, về chỗ
làm việc, về thời gian làm việc và về thu nhập. Nên khi triển khai chính sách
BHXH tự nguyện BHXH huyện Yên Hưng đã thực hiện tốt công tác tuyên
truyền cho người dân trên toàn địa bàn đặc biệt là đẩy mạnh tuyên truyền vận
động ở các xã như Hà An, Cộng Hoà, Minh Thành, Yên Giang…
2.2.2. Quản lý sổ BHXH
Sổ BHXH đối với NLĐ là một chứng lý chứng minh quá trình tham gia
BHXH, phần nào phù hợp và thuận tiện cho họ trong suốt quá trình làm việc dù
ở cơ quan nào, đơn vị nào, thuộc thành phần kinh tế nào vẫn được đảm bảo
quyền lợi về chế độ BHXH theo luật định. Đối với cơ quan BHXH, sổ BHXH là
một trong những công cụ được sử dụng để quản lý, theo dõi, giải quyết chế độ
BHXH cho NLĐ được thuận lợi. Điều nổi bật nhất của việc sử dụng sổ BHXH
là đã giúp cho các cấp, các ngành, các đơn vị và NLĐ thuộc diện tham gia
BHXH có nhận thức rõ hơn về chính sách BHXH của Đảng và Nhà nước; thấy
được quyền lợi và trách nhiệm của mình khi tham gia BHXH.
2.2.2.1. Công tác quản lý sổ BHXH bắt buộc
Sau khi đã tiếp nhận và xử lý các hồ sơ tham gia BHXH, thẩm định hồ sơ
hợp lệ, những lao động mới tham gia sẽ được cấp sổ bảo hiểm. Cấp sổ BHXH là
một trong những quyền đầu tiên của NLĐ tham gia BHXH, đồng thời cũng là
công cụ để thông qua đó việc quản lý đối tượng tham gia được thực hiện chặt

Bên cạnh đó, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, thực hiện
nhiệm vụ và quyền hạn của BHXH cấp huyện theo quy định của BHXH Việt
Nam trong công tác quản lý sổ BHXH cho người tham gia thì công tác chốt sổ
BHXH cho người lao động cũng là việc làm cần thiết. BHXH huyện Yên Hưng
cũng đã có rất nhiều công gắng trong việc thực hiện công tác chốt sổ BHXH
cho người lao động. Cụ thể qua bảng thống kê sau:
Bảng 5: Quản lý công tác chốt sổ BHXH bắt buộc (2007 – 2010)
Năm 2007 2008 2009 2010
Số sổ phải chốt 926 4317 1098 1125
Số sổ đã chốt 854 4256 987 1069
Nguồn: BHXH huyện Yên Hưng
Qua bảng số liệu trên ta thấy số sổ BHXH đã chốt được của huyện chiếm
khoảng 90% tổng số sổ phải chốt trong năm. Trong đó, riêng năm 2008 số
BHXH sổ phải chốt lên tới 4317 sổ cao hơn hẳn so với số sổ phải chốt của 3
năm còn lại, nguyên nhân là từ ngày 01/01/2009 BHXH huyện Yên Hưng bắt
đầu thực hiện việc cấp sổ BHXH theo mẫu sổ mới cho người lao động. Do vậy
mà đến 31/12/2008 BHXH huyện cần phải chốt hết sổ BHXH cũ để sang đầu
năm 2009 in sổ BHXH mới cho người lao động. Từ năm 2008 trở về trước, sổ
BHXH của người lao động là quyển sổ bìa xanh đậm nhưng từ 01/01/2009 sổ
BHXH cũ được thay bằng sổ mới tiện dụng hơn, gồm có 1 tờ bìa có thông tin
của người lao động và qua trình làm việc của người lao động được in vào tờ rời.
Mặc dù vậy, số sổ đã chốt được chiếm 98,6% còn 2,4% sổ chưa chốt tương ứng
với 61 sổ, nguyên nhân chủ yếu là do một số đơn vị còn nợ đọng BHXH. Tuy
nhiên, năm 2009 số sổ chưa chốt lên tới 111 sổ tương ứng với 10,1%.
2.2.2.2. Công tác quản lý sổ BHXH tự nguyện
Người tham gia BHXH tự nguyện nộp tờ khai cá nhân cho cơ quan BHXH
huyện Yên Hưng. Mẫu tờ khai cá nhân do BHXH Việt Nam quy định. Trong
thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ của người tham gia BHXH tự
nguyện, cơ quan BHXH huyện có trách nhiệm cấp sổ BHXH; trường hợp không