1
ĐỀ TÀI: MỘT VÀI KINH NGHIỆM DẠY TRẺ LÀM QUEN VĂN HỌC
Ở TRƯỜNG MẪU GIÁO
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết trong mọi thời đại giáo dục chiếm một vị trí quan
trọng trong xã hội.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân giáo viên mầm non là người thầy đầu
tiên đặt nền móng cho việc đào tạo nhân cách con người cho xã hội tương lai.
Có điều tuỳ theo mỗi thời đại mà giáo dục sẽ được tổ chức kiểu này hay kiểu
khác. Tuỳ theo mỗi độ tuổi mà giáo dục khác nhau. Tuổi mẫu giáo trẻ mới bắt
đầu trong q trình học nói. Chính vì vậy hoạt động làm quen với văn học giúp
trẻ hình thành và phát triển ngơn ngữ tìm hiểu về thế giới xung quanh, góp phần
khơng nhỏ vào việc giáo dục tồn diện cho trẻ.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Thực tế cho ta thấy rằng những biểu hiện về thái độ tình cảm, suy nghĩ
của con người khi tiếp xúc với một tác phẩm văn học rất đa dạng và phong phú
Ví dụ: Như những vui buồn khi đọc tác phẩm văn học dẫn đến những biểu hiện
khóc cười của người đọc từ đó cho ta thấy rằng nghệ thuật của các tác phẩm văn
học đã có một sức mạnh kỳ diệu. nhưng đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo vấn đề
cảm thụ và hiểu tác phẩm văn học mới chỉ là bước đầu vì tư duy của trẻ còn hạn
chế, vốn kinh nghiệm chưa cao. Trẻ em chưa thể hiểu được ý nghĩa tìm ẩn trong
mỗi câu chuyện thế nhưng trẻ rất thích được nghe người lớn kể chuyện, thích
2
đọc thơ hoặc những bài đồng dao, ca dao phù hợp với lứa tuổi. Mục đích của
việc cho trẻ làm quen văn học là giúp cho trẻ hình thành và phát triển ngơn ngữ
là phương tiện hình thành đạo đức cho trẻ biết yêu ghét rõ ràng. Làm quen văn
học cịn hình thành cho trẻ lịng u thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con
người rộng lớn. Hình thành và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể đó
là tính tổ chức kỷ luật tự chủ mạnh dạn trước mọi người. Dạy trẻ làm quen văn
bao nhiêu người bố mẹ con làm nghề gì, anh chị làm nghề gì, làm ở đâu, làm ra
những sản phẩm gì, hoặc trị chuyện với trẻ về cơng việc của một số ngành nghề
trong xã hội, ích lợi của cơng việc đó, nghề đó làm ra những sản phẩm gì, con
lớn lên thích làm nghề gì... Tơi cảm thấy có tác dụng rất lớn đối với trẻ. Trong
lúc trị chuyện cô đã cung cấp cho trẻ nhiều vốn từ giúp trẻ hiểu nghĩa của câu,
nói trọn câu, diễn đạt mạch lạc. Khơng những trẻ cịn tìm hiểu về thế giới xung
quanh làm quen với kiến thức mới, giúp trẻ bước vào tiết học một cách dễ dàng.
Vì vậy trong lúc trị chuyện với trẻ cơ phải nói rõ ràng, chính xác, ngắn gọn, đủ
4
nghĩa giúp trẻ học nói tốt hơn. Qua thời gian thực hiện tôi nhận thấy các cháu
mạnh dạn hồn nhiên rất thích trị chuyện với người lớn. Đặc biệt có một vốn từ
rất đáng kể.
2. Làm quen văn học qua các giờ học khác:
Trong mọi giờ học khác đều có thể tích hợp mơn làm quen văn học có thể
là những bài thơ, đồng dao, câu chuyện đã học hoặc chưa được học.
Ví dụ: Giờ học: Tìm hiểu về mơi trường xung quanh chủ điểm gia đình
" Gia đình của bé". Cơ trị chuyện với trẻ về gia đình, gia đình con có những ai,
có bao nhiêu người, thuộc gia đình đơng con hay ít con, gia đình lớn hay gia
đình nhỏ. Trong giờ học cơ nên giáo dục trẻ thương yêu những người trong gia
đình, giúp đỡ bố mẹ, ông bà. Cho trẻ đọc thơ " Thương ông, giúp mẹ "...Hoặc
dạy trẻ "Làm chú bộ đội" .Có thể tích hợp vào văn học cung cấp vốn từ cho trẻ
qua việc cơ trị chuyện với trẻ về chú đội đưa vào bài thơ " Chú bộ đội hành
quân trong mưa"... Qua các giờ học khác ta tích hợp cho trẻ làm quen văn học
vào những lúc trò chuyện với trẻ theo đề tài đưa vào thơ chuyện, đồng dao vào
giờ học. Bên cạnh việc cung cấp vốn từ cho trẻ cịn giúp trẻ tìm hiểu về xung
quanh. Hình thành cho trẻ tình cảm đối với con người, cuộc sống, giúp cho các
giờ học sinh động, hấp dẫn tránh sự nhàm chán vào giờ học giúp trẻ lĩnh hội
kiến thức dễ dàng.
khắc sâu qua tranh vẽ.
- Có câu chuyện cơ cho trẻ đóng kịch theo nội dung chuyện trẻ tự phân
các vai đóng kịch. Nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự chuyện có thể trẻ thể hiện bằng
ngơn ngữ vì đóng kịch là một hình thức để phát triển ngơn ngữ, phát triển trí nhớ
và giáo dục tinh thần tập thể cho trẻ. Qua đóng kịch trẻ truyền lại được nội dung
chuyện làm sống lại tâm trạng hành động ngôn ngữ của các nhân vật trong
chuyện đồng thời thể hiện tình cảm và sự đánh giá của trẻ đối với các nhân vật.
- Kết thúc giờ học cho trẻ chơi một trò chơi nhẹ có nội dung phù hợp với
nội dung bài thơ, câu chuyện đang học.
- Trẻ làm tranh chuyện, cắt dán tranh để trẻ nhớ lại trình tự nội dung câu
chuyện.
Kinh nghiệm qua việc dạy trẻ tôi nhận thấy: Muốn cho trẻ cảm thụ tốt âm
điệu, nhịp điệu bài thơ khi đọc mẫu cho trẻ nghe cô nên đọc thật êm dịu, nhẹ
nhàng, chú ý ngắt nhịp, đọc nhấn mạnh vào các từ mang tính nhịp điệu hoặc khi
kể chuyện trẻ nghe cơ kể phải diễn cảm, thể hiện giọng nói điệu bộ,cử chỉ từng
nhân vật trong truyện.
7
Những bài đồng dao,ca dao có thể cơ ngâm cho trẻ nghe. Trong một hoạt
động chung làm quen với văn học cần đảm bảo các nội dung : thay đổi các hình
thức giới thiệu, cơ kể chuyện hoặc đọc thơ hay, Kết thúc cho trẻ chơi một trị
chơi nhẹ có nội dung phù hợp,trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ
được chơi với cơ,được gần gũi trị chuyện cùng cơ để trẻ thoải mái khơng gị bó
trẻ. Về đội hình khơng cứng nhắc mà thay đổi liên tục nhiều đội hình khác nhau
trong một giờ học để trẻ thoải mái, nhanh nhẹn.
Trong một giờ học cô nên tuyên dương lớp kiệp thời những trẻ đọc thơ,
kể chuyện hay, đóng kịch tốt để khuyến khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không
chê trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối vơi những trẻ thực hiện chưa đúng. Việc dạy học
phụ thuộc vào việc giáo dục.Do đó nội dung các bài dạy không chỉ đôn thuần là
được thể hiện trong tranh như thế nào. Sau đó đàm thoại với trẻ về nội dung câu
chuyện và giúp trẻ hiểu rõ về câu chuyện, thơ.Qua việc thực hiện hoạt động chơi
ở góc này trẻ tạo thành thói quen rất thích tham gia chơi cùng cơ.
6. Làm quen văn học thông qua các ngày hội, ngày lễ :
9
Qua các buổi sinh hoạt ngày hội, ngày lễ cũng cần cho trẻ Làm quen với
văn học, trong đó có hát múa đọc thơ, kể chuyện, đóng kịch, có chuẩn bị mũ các
con vật, hoa văn nghệ ... Nhận thấy trẻ rất thích đến buổi chiều cuối tuần, giống
như trẻ được chơi thoải mái, được nghỉ sau một tuần học, thế nào trẻ vẫn có
học,cũng cố lại kiến thức đã học, học dưới hình thức biểu diễn văn nghệ. Cứ vài
tháng tôi lại tổ chức hội thi " Bé kể chuyện, đọc thơ hay " có nhận xét và có quà
cho những cháu đạt giải. Trong hội thi có mời đông đảo phụ huynh của lớp tham
dự. Nhận thấy nhiều phụ huynh rất phấn khởi về những kết quả của con mình,
có tác dụng rất lớn đến việc đưa con tới lớp Mẫu giáo. Để phụ huynh có hướng
phát huy năng khiếu ở trẻ, trong cuộc thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn, tự tin tham
gia vào hoạt động, thích được biểu diễn và say mê khi biểu diễn .
Trong các ngày hội, ngày lễ tôi hay bàn bạc với nhà trường nên dành
nhiều thời gian cho các cháu được tham gia kể chuyện, đọc thơ, đóng kịch. Đó
cũng là một hình thức tuyên truyền ngành học rất lớn, trẻ rất thích tự làm và
được khen giúp trẻ phát triển về trí tuệ, nhanh nhẹn, mạnh dạn trước mọi người
và cảm nhận được vẽ đẹp,cái hay của văn học .
Qua việc áp dụng một số biện pháp trong và ngoài giờ học. Lớp tôi chất
lượng về môn Làm quen năn học tăng lên khá rõ, Các cháu rất thích học bộ mơn
này,rất mạnh dạn khi giao tiếp, thích trị chuyện cùng người lớn và đặc biệt rất
thích tham gia vào hoạt động khơng chỉ có làm quen văn học .
V. Kết quả nghiên cứu :
Đại Hưng,ngày 28 tháng 02 năm 2009
NGƯỜI NGHIÊN CỨU
Nguyễn Thị Mỹ Miều
VIII.Tài liệu tham khảo :
- Tài liệu thử nghiệm tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ
mầm non theo hướng tích hợp chủ đề do trung tâm nghiên cứu chiến lược và
phát triển chương trình giáo dục mầm non thực hiện .
- Tạp chí giáo dục mầm non số 4 - 2007.
12
13
14
X. Mục lục :
Trang
I. Tên đề tài
1
II. Đặt vấn đề
5. Làm quen văn học thơng qua góc Phát triển ngôn ngữ
4
6. Làm quen văn học thông qua các Ngày hội, Ngày lễ
4
VI, Kết quả nghiên cứu
5
VII. Kết luận
5
VIII. Đề nghị
6
IX, Tài liệu tham khảo
7
15
X. Mục lục
8