Bí quyết học và thi môn Văn đạt điểm cao
Những bí quyết ôn thi môn Văn hiệu quả
1. Chọn thầy học, chọn sách đọc
Chỉ những người có năng lực đặc biệt xuất sắc mới có khả năng tự học và đạt hiệu
quả như mong muốn. Hầu hết thí sinh dự thi đại học và cao đẳng không có được
năng lực ấy.
Vì vậy, các em cần sự hướng dẫn của những cuốn sách tốt, những thầy cô giỏi, có
trách nhiệm và giàu kinh nghiệm. Hiện nay, tài liệu tham khảo và luyện thi tràn
ngập thị trường. Để mua được sách tốt, các em nên nhờ thầy cô có uy tín giới
thiệu.
Khi đọc tài liệu tham khảo, các em nên ghi chép, suy nghĩ, tán thành, hoặc phản
đối, bởi không phải mọi kiến thức trong sách vở đều đúng. Những thắc mắc, nghi
ngờ, nên ghi lại để hỏi cho rõ.
Tất nhiên, việc đọc tài liệu tham khảo là cần thiết, nhưng không thể thay thế được
việc nghe giảng trên lớp. Nếu được thầy cô giỏi, tâm huyết giảng dạy và hướng
dẫn, các em sẽ thấy văn học hấp dẫn và thú vị hơn, hiểu vấn đề sâu sắc hơn…
Nếu học ở các trung tâm luyện thi, các em nên tìm học những người có khả năng
trang bị một hệ thống phương pháp, kĩ năng, chứ không nên quá thiên về chi tiết
bài giảng.
2. Tham khảo đề thi, đáp án, biểu điểm
Các em nên tham khảo đề thi, đáp án, biểu điểm chính thức và dự bị những năm
trước của Bộ GD&ĐT. Nó sẽ giúp học sinh có một định hướng rõ ràng hơn trong
việc ôn tập và làm bài thi.
Khi đọc những tài liệu này, cần lưu ý đến điểm số dành cho từng ý; tại sao ý này
điểm nhiều, ý kia điểm ít; cũng như trình tự sắp xếp các ý, phạm vi dẫn chứng…
Các em cũng nên học hỏi cách làm bài, kiến thức, cách mở bài, kết bài, triển khai
ý, cách chuyển ý, trình bày, diễn đạt… qua những bài văn đạt điểm cao trong các
kì thi đại học trước đó, đồng thời so sánh các bài viết này với đáp án và biểu điểm
của Bộ, xem bài làm thiếu ý nào, có ý nào mới hơn, tại sao lại được điểm cao như
thế…
1

2
Tác ph m v n h c là đ a con tinh th n c a nhà v n, nh ng c ngẩ ă ọ ứ ầ ủ ă ư ũ
là con đ c a hoàn c nh l ch s , th i đ i, là n i ghi d u n tâmẻ ủ ả ị ử ờ ạ ơ ấ ấ
h n, t t ng, tài n ng và tâm huy t nhà v n trong m t th i đi mồ ư ưở ă ế ă ộ ờ ể
nh t đ nh. Mu n n m b t, c n ph i bi t tác ph m đó g n li n v iấ ị ố ắ ắ ầ ả ế ẩ ắ ề ớ
hoàn c nh l ch s nào. ả ị ử
đây, môn v n gián ti p đòi h i thí sinh ph i có ki n th c v l chỞ ă ế ỏ ả ế ứ ề ị
s , n u không khó mà phân tích đúng. Vì v y, các em c n n mử ế ậ ầ ắ
ch c hoàn c nh ra đ i, ý ngh a nhan đ và k t c u c m h ng đắ ả ờ ĩ ề ế ấ ả ứ ể
hi u sâu và chính xác v n i dung t t ng và hình th c nghể ề ộ ư ưở ứ ệ
thu t tác ph m, đ ng th i qua tác ph m ph i th y đ c c hi nậ ẩ ồ ờ ẩ ả ấ ượ ả ệ
th c th i đ i mà nhà v n s ng và sáng tác. ự ờ ạ ă ố
“Qua nhà th , ng i ta tìm th y t m c th i đ i” (Jiri Worlker).ơ ườ ấ ầ ỡ ờ ạ
N u không ra đ i vào mùa xuân n m 1948, th i đi m mà v n đế ờ ă ờ ể ấ ề
“nh n đ ng” (Nguy n ình Thi), v n đ “l t xác” (Nguy n Tuân)ậ ườ ễ Đ ấ ề ộ ễ
đang đ t ra m t cách gay g t đ i v i các v n ngh s trí th c ti uặ ộ ắ ố ớ ă ệ ĩ ứ ể
t s n l p tr c, thì “ ôi m t” s không ph i là tuyên ngôn nghư ả ớ ướ Đ ắ ẽ ả ệ
thu t c a m t th h nhà v n đi theo kháng chi n nh Nam Cao,ậ ủ ộ ế ệ ă ế ư
Tô Hoài.
M t khác, c n tránh xu h ng xã h i h c dung t c, ch tìm th y ặ ầ ướ ộ ọ ụ ỉ ấ ở
v n ch ng nh ng ý ngh a xã h i và đ o đ c. Ch ng h n, khôngă ươ ữ ĩ ộ ạ ứ ẳ ạ
nên hi u dòng th “S n thôn thi u n ma bao túc”(Chi u t i - Hể ơ ơ ế ữ ề ố ồ
Chí Minh) là “t cáo ch đ Qu c dân đ ng bóc l t s c lao đ ngố ế ộ ố ả ộ ứ ộ
c a tr em”, ho c dòng th “Qu n tinh ng nguy t th ng thuủ ẻ ặ ơ ầ ủ ệ ướ
san” (Gi i đi s m - H Chí Minh ) là “nhân dân ng h lãnh t ” hayả ớ ồ ủ ộ ụ
“b n lính áp gi i vây quanh ng i tù cô đ n n i đ t khách” nh cóọ ả ườ ơ ơ ấ ư
ng i t ng hi u…ườ ừ ể
hi u sâu s c và chính xác v tác ph m, c n đ t nó trong m iĐể ể ắ ề ẩ ầ ặ ố
liên h v i quan đi m sáng tác, t t ng và phong cách nghệ ớ ể ư ưở ệ
thu t c a nhà v n. Ch khi liên h v i quan ni m v ng i tài c aậ ủ ă ỉ ệ ớ ệ ề ườ ủ

hoà gi a n i dung và hình th c, gi a ý ngh a t t ng và giá trữ ộ ứ ữ ĩ ư ưở ị
ngh thu t. ệ ậ
Nên t hình th c tìm ra n i dung và tránh di n xuôi tác ph m, v nừ ứ ộ ễ ẩ ă
th . di n t nh ng cung b c c a m t tình yêu trong xa xôiơ Để ễ ả ữ ậ ủ ộ
cách tr v i n i nh mong “c trong m còn th c”, v i ni m loở ớ ỗ ớ ả ơ ứ ớ ề
ngh , v i tình c m th y chung, tha thi t, chân thành và c ni mĩ ớ ả ủ ế ả ề
tin mãnh li t vào s c mình trong vi c v t qua nh ng xa xôi, cáchệ ứ ệ ượ ữ
tr , m t còn… đ đ n v i ng i mình yêu, Xuân Qu nh đã m nở ấ ể ế ớ ườ ỳ ượ
hình nh sóng xa b , nh b , đ ng th i s d ng th th 5 ch v iả ờ ớ ờ ồ ờ ử ụ ể ơ ữ ớ
l i ng t nh p cân đ i, âm đi u hài hòa. ố ắ ị ố ệ
4
Nh p đi u c a bài th chính là nh p đi u c a m t cõi lòng đang bị ệ ủ ơ ị ệ ủ ộ ị
con sóng tình yêu khu y đ ng. ấ ộ
Th gi i ngh thu t c a tác ph m là th gi i hình t ng do nhàế ớ ệ ậ ủ ẩ ế ớ ượ
v n sáng t o ra, có quy lu t riêng, thang b c giá tr riêng, th iă ạ ậ ậ ị ờ
gian và không gian ngh thu t riêng. ệ ậ
Vì v y khi tìm hi u tác ph m, không đ c đ ng nh t nó v i thậ ể ẩ ượ ồ ấ ớ ế
gi i th c t i ngoài đ i, ngay c khi nhân v t đ c xây d ng t m tớ ự ạ ờ ả ậ ượ ự ừ ộ
nguyên m u có th t nh Hoàng đ An nam trong “Vi hành”,ẫ ậ ư ế
Hoàng trong “ ôi m t”, ào trong “Mùa l c”, Hu n Cao trongĐ ắ Đ ạ ấ
“Ch ng i t tù”…ữ ườ ử

“M i chân lí s tr nên sai l m, n u chúng ta c xét đoán nó trênọ ẽ ở ầ ế ứ
c s c a nh ng kinh nghi m hàng ngày” (Ph. ngghen). Chân líơ ở ủ ữ ệ Ă
ngh thu t trong tác ph m v n h c c ng v y.ệ ậ ẩ ă ọ ũ ậ
Th gi i hình t ng trong tác ph m đ c xây d ng nên t các chiế ớ ượ ẩ ượ ự ừ
ti t ngh thu t. Tìm hi u tác ph m ph i luôn xu t phát t chi ti t.ế ệ ậ ể ẩ ả ấ ừ ế
M i chi tiêt trong tác ph m là m t ô c a m ra c m t th gi i, làỗ ẩ ộ ử ở ả ộ ế ớ
nh ng “chi ti t mang thai” (Hêghen), b i nó có kh n ng sinh nữ ế ở ả ă ở
ra nh ng ý ngh a m i. ữ ĩ ớ