HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

ĐỖ TẤT ĐẠT

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC
VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE,
PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ
SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH

LUẬN ÁN TIẾN SĨ

NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021


HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯

ĐỖ TẤT ĐẠT

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC
VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE,
PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ
SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH

Chuyên ngành:

Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi

Mã số:


được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cơ giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn
bè, đồng nghiệp và gia đình.
Cho phép tơi được bày tỏ lịng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Nguyễn Bá Hiên và
PGS.TS. Cù Hữu Phú đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều cơng sức, thời gian và tạo điều
kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ
môn Vi sinh vật Truyền nhiễm, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận
tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tơi trong q trình học tập, thực hiện đề tài và hồn thành
luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Bộ môn Vi trùng, Viện Thú
y, Viện Công nghệ sinh học- Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam, Công ty CP thuốc thú y
Marphavet đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tơi trong suốt q trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và các cơ
quan đoàn thể đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tơi về mọi mặt, động viên tơi hồn
thành luận án./.
Hà Nội, ngày

tháng năm 2021

Tác giả luận án

Đỗ Tất Đạt

ii


MỤC LỤC
Lời cam đoan......................................................................................................................i
Lời cảm ơn........................................................................................................................ii
Mục lục...............................................................................................................................i

1.5.1. Ý nghĩa khoa học...................................................................................................4
1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn................................................................................................... 4
Phần 2. Tổng quan tài liệu.................................................................................................5
2.1.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin
phịng bệnh............................................................................................................5

2.2.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin
phòng bệnh..........................................................................................................12

2.3.

Vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae và bệnh viêm phổi ở lợn................14

2.3.1. Vi khuẩn A. pleuropneumoniae........................................................................... 14
2.3.2. Bệnh viêm phổi do vi khuẩn A. pleuropneumoniae gây ra ở lợn........................17
2.4.

Vi khuẩn Pasteurella multocida và bệnh viêm phổi ở lợn.................................. 19

2.4.1. Vi khuẩn P. multocida..........................................................................................19
2.4.2. Bệnh viêm phổi lợn do vi khuẩn P. multocida gây ra..........................................21

i


2.5.

Nội dung nghiên cứu........................................................................................... 37

3.4.1. Nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do
vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra...........................37
3.4.2. Nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của bộ giống sản
xuất vacxin phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. pleuropneumoniae,
P. multocida và S. suis gây ra..............................................................................37
3.4.3. Nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vơ hoạt nhũ dầu phòng bệnh
viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis
gây ra...................................................................................................................37
3.5.

Phương pháp nghiên cứu.....................................................................................38

3.5.1. Phương pháp nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn
mắc bệnh do vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. mutocida và S. suis gây ra.......38
3.5.2. Phương pháp nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của
giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. pleuropneumoniae,
P. multocida và S. suis gây ra..............................................................................41
3.5.3. Phương pháp nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vơ hoạt nhũ dầu
phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. pleuropneumoniae,
P. multocida và S. suis gây ra..............................................................................43

ii


3.5.4. Phương pháp xử lý số liệu...................................................................................50
Phần 4. Kết quả và thảo luận..........................................................................................51
4.1.


4.3.2. Kết quả đánh giá chất lượng vacxin bán thành phẩm........................................... 77
4.3.3. Kết quả so sánh khả năng sinh miễn dịch của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và
vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu chống lại vi khuẩn A. pleuropneumoniae,
P. multocida và S. suis.........................................................................................83
4.3.4. Kết quả xác định liều tiêm vacxin viêm phổi lợn................................................90
4.3.5. Kết quả xây dựng quy trình sản xuất vacxin đa giá vơ hoạt bổ trợ nhũ dầu
phòng bệnh viêm phổi ở lợn................................................................................92

iii


4.3.6. Kết quả xây dựng quy trình sử dụng vacxin đa giá vơ hoạt bổ trợ nhũ dầu
phịng bệnh viêm phổi cho lợn............................................................................99
Phần 5. Kết luận và đề nghị...........................................................................................103
5.1.

Kết luận..............................................................................................................103

5.2.

Đề nghị.............................................................................................................. 104

Danh mục cơng trình khoa học đã cơng bố có liên quan đến luận án...........................105
Tài liệu tham khảo.........................................................................................................106

Phụ lục.......................................................................................................................................... 117

iv




Cộng hịa liên bang

cs

Cộng sự

DNA

Deoxyribonucleic acide

dNTP

Deoxyribonucleoside triphosphate

ELISA

Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay

FAO

Food and Agriculture Organization

HT

Huyết thanh

KHKT

Khoa học kỹ thuật


Ribonucleic acid

RT-PCR

Reverse transcription polymerase chain reaction

S. suis

Streptococcus suis

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

THB

Todd Hewitt Broth

TN

Thí nghiệm

TSB

Tryptic Soy Broth

TT

Thơng tư



DANH MỤC BẢNG
Thứ tự

Tên bảng

Trang

3.1.

Trình tự mồi dùng để xác định gen omlA của A. pleuropneumoniae....................39

3.2.

Trình tự các cặp mồi dùng để xác định serotype A, D

của Pasteurella

multocida...............................................................................................................40
3.3.

Trình tự mồi dùng để xác định gen gdh của Streptococcus suis theo tiêu
chuẩn quốc gia- TCVN 8400-2:2010....................................................................40

3.4.

Thành phần phản ứng............................................................................................40

3.5.


4.4.

Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm
P. multocida...........................................................................................................55

4.5.

Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn S. suis..........................56

4.6.

Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm S. suis.........58

4.7.

Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất A. pleuropneumoniae......61

4.8.

Kết quả xác định gen sản sinh độc tố của giống sản xuất A. pleuropneumoniae..62

4.9.

Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn A. pleuropneumoniae
65

4.10. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất P. multocida....................67
4.11. Kết quả xác định yếu tố độc lực của giống sản xuất P. multocida........................ 68
4.12. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn P.multocida..............70

nhắt trắng bằng phương pháp thay thế (Canh trùng tiêm: A.pp + P. multocida
+ S. suis)............................................................................................................. 101
o

o

4.30. Kết quả thử hiệu lực của vacxin bảo quản ở nhiệt độ 4 - 8 C trên chuột nhắt
trắng bằng phương pháp thay thế........................................................................102

viii


DANH MỤC HÌNH
STT

Tên hình

Trang

3.1.

Tóm tắt quy trình sản xuất vacxin viêm phổi đa giá bổ trợ nhũ dầu.....................44

4.1.

Một số bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm A.pleuropneumoniae..............52

4.2.

Sản phẩm của kỹ thuật PCR xác định vi khuẩn A. pleuropneumoniae.................53

4.10. Vi khuẩn A2 là A. peuropneumoniae và có chứa gen apxICA, apxIICA và
apxIBD..................................................................................................................63
4.11. Vi khuẩn A3 là A. pleuropneumoniae và có chứa gen apxIIICA, apxIBD và
apxIIIBD............................................................................................................... 64
4.12. Khuẩn lạc P. multocida và thái vi khuẩn khi soi trên kính hiển vi........................66
4.13. Sản phẩm của phản ứng PCR xác định serotype của P. multocida.......................68
4.14. Mẫu P4 là vi khuẩn P. multocida thuộc Serotype A..............................................69
4.15. Mẫu P5 là vi khuẩn P. multocida thuộc Serotype D..............................................69
4.16. Khuẩn lạc S. suis và thái vi khuẩn khi soi trên kính hiển vi.................................71
4.17. Vi khuẩn St là vi khuẩn S. suis và có chứa gen sly, mrp và arcA.........................73

ix


TRÍCH YẾU LUẬN ÁN
Tên tác giả: Đỗ Tất Đạt
Tên luận án: Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do
Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida, Streptococcus suis và sử dụng
vacxin phòng bệnh
Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi

Mã số: 9.64.01.02

Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nơng nghiệp Việt Nam
Mục đích nghiên cứu
Xác định được đặc điểm biến đổi bệnh lý của lợn mắc bệnh viêm phổi do vi khuẩn
Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis gây ra.
Xây dựng quy trình sản xuất và quy trình sử dụng vacxin đa giá vơ hoạt có bổ trợ
nhũ dầu đạt hiệu quả cao trong phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn Actinobacillus
pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis gây ra.

vacxin phịng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae,
Pasteurella multocida và Streptococcus suis gây ra
Giống sản xuất của các chủng vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae,
Pasteurella multocida và Streptococcus suis được kiểm tra sự ổn định về đặc tính sinh học
và đều đạt tiêu chuẩn về đặc điểm ni cấy, hình thái, sinh hóa cũng như yếu tố độc lực.

Kết quả nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vơ hoạt nhũ dầu phòng
bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella
multocida và Streptococcus suis gây ra
Quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt bao gồm các bước như sau:
- Sản xuất kháng nguyên Actinobacillus pleuropneumoniae
- Sản xuất kháng nguyên Pasteurella multocida
- Sản xuất kháng nguyên vi khuẩn Streptococcus suis serotype 2
- Pha trộn các loại kháng nguyên với nhũ dầu IMS để chế tạo bán thành phẩm
- Kiểm nghiệm bán thành phẩm với các chỉ tiêu vơ trùng, an tồn, hiệu lực

Quy trình sử dụng vacxin đa giá vơ hoạt nhũ dầu phịng bệnh viêm phổi ở lợn như
sau:
- Lợn từ 21 ngày tuổi, sau cai sữa: tiêm 1 mũi 1 duy nhất: 2 ml/con cho lợn 21 đến

28 ngày tuổi.
- Lợn nái chửa: 1 năm tiêm 2 lần, mỗi 1 lần tiêm cần tiêm 2 mũi khác nhau:
+ Mũi 1: 2 ml/con, tiêm cho lợn nái chửa trước khi đẻ 1 tháng
+ Mũi 2: 2 ml/con, sau mũi 1: 7 đến 10 ngày
- Lợn đực giống: 1 năm tiêm 2 lần, mỗi 1 lần tiêm cần tiêm 2 mũi khác

nhau: + Mũi 1: 2 ml/con
+ Mũi 2: 2 ml/con cách mũi tiêm 1 từ 7 đến 10 ngày.

xi

Actinobacillus pleuropneumoniaeinclude: Fever, breathing difficulty, cough, sneezing,
anorexia, pleurisy, mucous and blood bubbles in the trachea. Clinical symptoms and general
lesions of pigs infected with Pasteurella multocida include fever, cough, breathing
difficulty, purple-red skin and lobar pneumonia. Clinical symptoms and general

xii


lesions of pigs infected with Streptococcus suis include fever, cough, breathing difficulty,

neurological symptoms, pneumonia, arthritis, meningitis.
Results of evaluating the stability of biological properties of the working seeds of

Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida and Streptococcus suis
Working seeds of Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida and
Streptococcus suis tested for biological stability all met the criteria of culture,
morphology, biochemistry as well as virulence factors.
Results of research on process of producing inactivated oil-emulsion polyvalent
vaccine to prevent respiratory disease in pigs caused by Actinobacillus
pleuropneumoniae, Pasteurella multocida and Streptococcus suis
The process of manufacturing inactivated multiple vaccines includes the following
steps:
- Producing antigen of Actinobacillus pleuropneumoniae
- Producing antigen of Pasteurella multocida
- Producing antigen of Streptococcus suis serotype 2
- Mix antigens with IMS oil emulsion to make semi-finished products
- Testing of semi-finished products for sterility, purity, safety and potency

The process of using inactivated oil emulsion multiple vaccines to prevent
pneumonia in pigs is as follows:

nhiễm khác gây ra, vì vậy việc phòng chống bệnh nhằm giảm thiệt hại, nâng cao
năng suất chăn ni ln cần được coi trọng, phịng bệnh bằng vacxin là một
trong những giải pháp quan trọng.
Trong các bệnh thường gặp trên lợn, những bệnh về đường hơ hấp được xếp
vào nhóm bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế. Bệnh đường hô hấp ở lợn hiện nay
nguyên nhân do nhiều mầm bệnh gây ra, trong đó có cả sự kết hợp của virus và vi
khuẩn gây bệnh, khiến việc điều trị bệnh gặp khơng ít khó khăn. Trong số những
vi khuẩn

gây bệnh đường hô hấp ở lợn, vi khuẩn

Actinobacillus

pleuropneumoniae (A. pleuropneumoniae), Pasteurella multocida (P. multocida)
và Streptococcus suis (S. suis) thường gây viêm phổi kế phát, giết chết rất nhiều
lợn ở các lứa tuổi, đặc biệt quan trọng là lợn sau cai sữa, gây tổn thất nặng nề cho
ngành chăn nuôi lợn ở nước ta (Cù Hữu Phú & cs., 2005).
Hiện nay trên thế giới đã có nhiều cơng ty khác nhau nghiên cứu chế tạo
vacxin phịng bệnh viêm phổi cho lợn do vi khuẩn gây ra, như vacxin Porcilis
phòng bệnh phổi cho lợn do vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae (M.
hyopneumoniae), P. multocida serotype A, D và Bordetella bronchiseptica (B.
bronchiseptica) gây ra của Intervet sản xuất, vacxin M+ PAC và vacxin Myco
Shield phòng bệnh do vi khuẩn M. hyopneumoniae gây ra của Intervet sản xuất,
vacxin Bayovac SuiShot của hãng Bayer chế tạo là vacxin vơ hoạt phịng bệnh
viêm phổi cho lợn trên 5 tuần tuổi đã sử dụng 2 chủng A.pleuropneumoniae
serotype 2, 5 và 1 chủng P. multocida serotype D; Vacxin Coglapix phòng bệnh
viêm phổi cho lợn do A. pleuropneumoniae nhưng không ghi rõ là serotype sử
dụng chế vacxin; vacxin Hyogen phòng viêm phổi địa phương do M.
hyopneumoniae ... vv. Như vậy, các vacxin nhập ngoại đã và đang được sử dụng
tại các trang trại chăn nuôi lợn ở nước ta là vacxin phòng bệnh viêm phổi ở lợn

A. pleuropneumoniae gồm 3 chủng: 2, 5a, 5b; (2) vi khuẩn P. multocida gồm 2

chủng A, D và (3) vi khuẩn S. suis serotype 2.
Xuất phát từ tình hình thực tiễn của sản xuất, đáp ứng được cơ sở khoa học
cho việc phòng chống bệnh viêm phổi ở lợn, việc nghiên cứu một số đặc điểm
bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do A. pleuropneumoniae, P. multocida và
S. suis và sử dụng vacxin phòng chống bệnh là yêu cầu cần thiết, nhằm đưa ra

các giải pháp phòng trị bệnh viêm phổi ở lợn hiệu quả cao, giảm thiệt hại cho
nghành chăn nuôi lợn.

2


1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý và xây dựng giải pháp phòng chống
bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis
bằng vacxin đa giá vơ hoạt có bổ trợ nhũ dầu.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Xác định được đặc điểm biến đổi bệnh lý chủ yếu của lợn mắc bệnh viêm

phổi do vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra.
- Xây dựng quy trình sản xuất và quy trình sử dụng, bảo quản vacxin viêm

phổi đa giá vơ hoạt có bổ trợ nhũ dầu phịng bệnh viêm phổi có hiệu quả cao trên
đàn lợn cho người chăn nuôi.
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Bộ giống vi khuẩn A. pleuropneumoniae serotype 2, 5a và 5b ; vi khuẩn

hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn lần đầu tiên tại Việt Nam ở quy mơ
phịng thí nghiệm. Vacxin đa giá phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn
A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra trên lợn, có chất bổ trợ nhũ dầu

đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam, giúp tăng hiệu quả phòng bệnh, kéo dài thời
gian miễn dịch và khả năng bảo hộ so với vacxin cùng loại có bổ trợ keo phèn.

1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.5.1. Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của đề tài đã góp phần bổ sung thêm các thơng tin về
quy trình sản xuất, sử dụng và bảo quản vacxin đa giá nhũ dầu phòng bệnh viêm
phổi ở lợn do vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra tại
Việt Nam tại quy mơ phịng thí nghiệm. Kết quả này đồng thời là cơ sở cho việc
nghiên cứu sản xuất vacxin đa giá có chất bổ trợ nhũ dầu phịng bệnh viêm phổi
ở lợn trên dây chuyền sản xuất vacxin quy mô công nghiệp.
1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Kết quả gây bệnh thực nghiệm với các vi khuẩn A. pleuropneumoniae, P.

multocida và S. suis cùng với bệnh tích lâm sàng của lợn mắc bệnh được sử dụng
là phương pháp chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm phổi do vi khuẩn A.
pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra cho lợn nhanh chóng, có hiệu
quả kinh tế cao.
- Vacxin vô hoạt đa giá nhũ dầu sản xuất thành công sẽ được sử dụng rộng rãi

trong thực tế sản xuất, góp phần khống chế hiệu quả bệnh viêm phổi do vi khuẩn A.
pleuropneumoniae, P. multocida và S. suis gây ra ở lợn nuôi tại Việt Nam.

4



vacxin tiểu đơn vị bao gồm ba ngoại độc tố RTX chính (ApxI, ApxII, và ApxIII)
và một protein 42 kDa bên ngoài màng của A. pleuropneumoniae đã được nghiên
cứu cho thấy có khả năng bảo vệ cao chống lại tất cả 12 kiểu huyết thanh chính
(kiểu huyết thanh 1-12) trong điều kiện thí nghiệm cũng như trong các thử
nghiệm thực tế (Van Den Bosch & Frey, 2003).

5


Bệnh viêm phổi do Pasteurella gây ra là kết quả của sự lây nhiễm của vi
khuẩn P. multocida cho phổi. Bệnh thường thấy ở giai đoạn cuối của bệnh viêm
phổi cục bộ hay ở những bệnh ghép ở đường hô hấp ở lợn (PRDC). Hội chứng
này là một trong những bệnh gây thiệt hại cho lợn đặc biệt khi chúng sản sinh
tăng lên. Những tài liệu đã công bố thừa nhận rằng những tổn thương ở bệnh
viêm phổi khi giết mổ rất điển hình, thậm chí cả ở những đàn lợn được quản lý
tốt. Những báo cáo qua nghiên cứu nhiều năm tập chung ở lợn với những bệnh
tích viêm phổi tại lúc mổ khám dao động từ thấp là 30% đến cao nhất là 80%.
Những số liệu gần đây tại Mỹ cho thấy trong 6634 mẫu lấy từ lợn để kiểm tra
phổ biến là 74% lợn bị viêm phổi và 13 % với chứng viêm màng phổi.
Theo Bahnson (1994) với tất cả những đàn đã được nghiên cứu cho thấy một
số những con vật với những bệnh tích nổi bật ở dạng viêm phổi khi giết mổ. Bệnh
viêm phổi ở lợn trên thực tế là một bệnh gây thiệt hại về kinh tế mặc dù hiện nay
việc tính tốn những tổn thất gây ra thật khó khăn và đã có nhiều những kết quả đã
được cơng bố trên diện rộng. Noyes & cs. (1990), đã thực hiện một nghiên cứu chụp
ảnh X quang phổi lợn trong đàn lợn thương mại để đánh giá quá trình mang bệnh
viêm phổi và đã tìm ra một sự tương giao quan trọng giữa phạm vi của thời gian tồn
tại những tổn thương ở phổi và trọng lượng của những con vật đó ở
180 ngày tuổi. Bahnson (1994) đã so sánh những lô lợn đã đến hạn giết mổ được

chuyển để giết thịt, lô mà được đánh giá cao nhất về bệnh viêm phổi đã có 7,8%

Những ghi nhận đầu tiên về bệnh do S. suis gây ra ở lợn được Jansen và
Van Dorssen mô tả ở Hà Lan vào năm 1951 và tại Anh vào năm 1954 (Field &
cs., 1954). De Moor (1963) lần đầu tiên đã phân lập được vi khuẩn Streptococcus
gây dung huyết dạng alpha, dựa vào kết quả giám định đặc tính sinh hóa và định
serotype đã xếp vào nhóm Lancefield R, S, RS và T. Elliott & cs. (1966) thấy
rằng các vi khuẩn nhóm S do Moor phân lập giống với PM Streptococcus mà ơng
phân lập đều thuộc nhóm Lancefield D và đề nghị gọi là S. suis serotype 1.
Windsor & Elliott (1975) đã phân lập chủng S. suis tương ứng với nhóm R do
Moor phân lập và đề nghị gọi là S. suis serotype 2. Clifton-Hadley (1984) thông
báo phân lập được vi khuẩn S. suis thuộc nhóm T từ hạch amidan, dịch âm đạo và
bao quy đầu của lợn và được Gottschalk & cs. (1989) gọi là S. suis serotype 15.
Theo Thacker (2006) dịch viêm phổi địa phương là kết quả của sự nhiễm vi
khuẩn M. hyopneumoniae và những vi khuẩn cộng phát khác như P. multocida, S.
suis, Haemophilus parasuis hay A. pleuropneumoniae. Vi khuẩn M. hyopneumoniae
được tìm thấy chủ yếu trên bề mặt màng nhầy của khí quản, phế quản và phế nang.
Dấu hiệu ban đầu của sự nhiễm bệnh chính là vi khuẩn này bám trên biểu mơ nhung
mao. Zhang & cs. (1995) đã xác định protein P97 của vi khuẩn là yếu tố bám dính
vào vi nhung mao. Các yếu tố bám dính khác có thể kể đến gồm: glycoprotein 110
kDa, protein P159 được tách sau khi đồng hoán với các protein kDa 27, 51, và 110
và một protein 146kDa. M. hyopneumoniae tác động lên hệ thống làm sạch trên
màng nhầy bằng cách phá vỡ hệ thống nhung mao trên bề mặt biểu mô, và làm biến
đổi hệ miễn dịch trên đường hơ hấp. Vì thế, M. hyopneumoniae khiến cho lợn dễ bị
nhiễm các bệnh hô hấp khác như các vi khuẩn, kí sinh trùng và
vi rút. Trên thế giới đã có một số nước sản xuất được vacxin phịng bệnh suyễn lợn
+

như vacxin vơ hoạt bổ trợ dầu Respisure của hãng Pfizer; vacxin M PAC của hãng

7