Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
Chơng I
98 kỹ năng tối u hoá hệ thống
trong windows
===&===
Có rất nhiều phơng cách để cải thiện khả năng
làm việc của hệ thống (Overall System Performance)
mà không nhất thiết phải đòi hỏi phải nâng cấp toàn
bộ máy tính. Tôi đang muốn nói đến khả năng thiết
lập, chỉnh sửa các thông số kỹ thuật sao cho phù hợp
nhất đối với từng hệ thống máy tính và quan trọng
hơn là đối với từng mục tiêu công việc ,từng nhu cầu
cá nhân khác nhau.
Trong bài viết này, tôi xin trình bày với các bạn 98
khả năng mà các bạn có thể lựa chọn áp dụng nhằm
tối u hoá hệ thống và tạo môi trờng làm việc tốt nhất
trong các trờng hợp cụ thể. Nên nhớ là không phải tất
cả các thủ thuật đều có thể áp dụng hiệu quả và đúng
đắn cho mọi hệ thống. Đồng thời các bạn hiểu rằng
,vấn đề tôi nêu ra chỉ mang ý nghĩa tối u hoá hệ
thống bạn đang có chứ không hoàn hảo đến mức biến
một con rùa trở thành tuấn mã .T ơng tự ,nếu bạn
thực hiện mà vẫn không thấy điều gì khác biệt lắm so
= 1 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
với trớc thì có nghĩa là hệ thống của bạn hoặc đã đợc
tối u hoặc bạn phải nâng cấp phần cứng !
Bài viết này đợc viết theo tiêu thức mục đích để
các bạn dễ dàng lắm bắt và áp dụng .
Bạn hãy xem 98 kỹ năng
tổn
Yếu điểm
Gỡ bỏ bớt các font chữ 2 4 Không có nhiều font
chữ đẹp để lựa chọn
Đóng bớt các chơng
trình đang chạy
4 1 Phải đợi để nạp từng
chơng
Tối đa thời gian dle
(nằm chờ ở chế độ nền)
4 1 Các ứng dụnh truyền
thông DOS
(ví dụ FAX) sẽ chạy
không ổn định
Tạm tắt chế độ Autorun
của CD -ROM
2 1 Phải tự tay chọn và
chơi CD
Tắt các chơng trình bảo
vệ màn hình
(screen- saver)
4 4 Màn hình loại cũ có
thể bị hằn hình???
Tăng lợng RAM tĩnh
(Static RAM)
4 4 Tốn khoảng 100-200
USD(???)
= 3 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
Điều chỉnh mức u tiên
thực hiện các thao tác xử lý chuyển file hay tính toán một
dãy phép tính dài , tốn nhiều thời gian (ví dụ các chơng
trình cài đặt có lệnh tìm kiếm version trớc đã cài trên đĩa)
thì lại là tác nhân gây phiền toái : làm chậm lại công việc
= 4 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
đang làm một cách khủng khiếp . Hãy tắt bỏ các Screen-
saver bất cứ khi nào có thể. Phần lớn chuyên gia máy tính
đều tin chắc rằng các loại màn hình hiện đại đều không bị
hằn hình cho dù bạn không sử dụng chúng trong một
khoảng thời gian dài. Vì vậy,công dụng của các chơng
trình screen - saver ngày nay cũng chẳng giúp ích gì
ngoài cung cấp một số bức tranh lạ mắt .Nếu nh tốc độ
của CPU là một vấn đề quan trọng đối với bạn , hãy dẹp
bỏ screen - saver.
7\- Tăng thêm RAM tĩnh(Static RAM):
Điều này sẽ tăng tốc CPU của bạn hiệu quả hơn bất
cứ một thủ thuật nào khác mà bạn có thể sử dụng .Việc
tăng thêm kích thớc của RAM tĩnh trên bộ mạch chính
(Motherboard) sẽ giúp cho CPU có tốc độ nhanh hơn.
Phần lớn các Motherboard đều có khả năng cắm đợc
256K cache,thậm chí 1Mb hoặc hơn. Sẽ có đợc cải thiện
tốc độ lớn nhất nếu đi từ con số 0 tới 64K hoặc khi từ 64K
cắm thành 256K. Nếu có trên 256K thì vẫn có cải thiện về
tốc độ tuy sự thay đổi có nhỏ hơn .
8\- Điều chỉnh thứ tự u tiên:
Điều này đòi hỏi bạn phải hiểu biết và thật thành thạo
các thao tác sử lý bằng phần mềm kỹ thuật (ví dụ: P
-Utilities For Win 95).Việc thay đổi mức u tiên của CPU
danh cho sử lý cho các ứng dụng có thể khiến một CPU
= 6 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
ổ CD, Click chuột vào Properties và bỏ tuỳ chọn Auto
Insert Notification .
13\- Tắt chế độ Power Conservation:
Tính năng Power Conservation có thể đang là kẻ ăn
trộm mất một phần tốc độ CPU của bạn . Hãy vào BIOS
Setup trong khi khởi động (Bằng cách ấn phím Delete
,F1,F2,F10 v.v..tuỳ theo máy) và đảm bảo rằng Power
Conservation đã ở chế độ Disabled .
14\- Không sử dụng hoặc sử dụng hạn chế
Recycle Bin:
Theo mặc định Recycle Bin luôn khoá trái 10%
không gian đĩa cứng để sử dụng cho mục đích lu cất các
dữ liệu bị xoá . Nếu bạn cần có thêm không gian đĩa ,hãy
giảm con số này thậm chí bỏ hẳn Recycle Bin bằng cách
Click chuột phải lên biểu tợng Recycle Bin ,chọn
Properties và thay đổi theo ý muốn.
15\- Dọn sạch Recycle Bin:
Recycle Bin là một phơng án hay khi nó mang lại cơ
hội khôI phục các File đã vô tình bị xoá . Tuy nhiên,để
bạn có thể tìm thấy File trong trờng hợp bạn muốn Undo
lệnh xoá thì nó phải lu lại các File này trong một th mục
có tên \Recycled mỗi khi bạn thực hiện lệnh xoá ,và vì thế
chiếm mất không gian đĩa .Hãy tự tạo thói quen xoá sạch
Recycle Bin sau khi đã tạo File Backup .(Để xoá ,click
chuột phải vào Bin ,chọn Empty Recycle Bin)
16\- Giảm kích thớc bộ nhớ ảo :
= 7 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
(Tóm tắt từ thủ thuật 14 đến thủ thuật 28)
Thủ thuật Lợi
ích
Phí
tổ
n
Yếu điểm
Không sử dụng hoặc hạn
chế Recycle Bin
4 1 Không thể hỏi lại các
lệnh xoá File (Undo)
Dọn sạch Recycle Bin 4 1 File đã bị xoá không
khôi phục lại đợc
Giảm không gian đĩa quản
lý bộ nhớ
4 1 Quản lý bộ nhớ chậm
chạm
Nén tập tin trao đổi
(Swap - File)
4 1 Quản lý bộ nhớ chậm
chạm
Quét dọn đĩa cứng 4 3 Không
Nén đĩa cứng 4 2 Hệ thống có thể
chậm đi chút ít
Chạy Scandisk định kỳ 2 1 Mất thời gian
Chạy các ứng dụng CD từ
trên đĩa CD
2 1 Tốn thêm một chút
thời gian
Không tạo ra các tập tin
tiếp từ đĩa CD hoặc chép các File vào đĩa cứng để tăng
tốc độ truy cập ứng dụng . Nếu nh đĩa cứng hạn hẹp , hãy
chọn cách cài đặt sao cho ứng dụng có thể chạy trực tiếp
từ CD để tiết kiệm không gian đĩa .
22\- Không tạo các File Buckup :
Đa số các chơng trình sử lý văn bản cũng nh một số
ứng dụng khác đều cho bạn tuỳ chọn để chúng tự tạo ra
các File Backup cho File đang làm việc . Nếu khan hiếm
đĩa, hãy tắt chức năng này đi . Đối với ứng dụng tạo ra tập
tin có kích thớc lớn (ví dụ các chơng trình sử lý đồ hoạ,
các văn bản dài ..) thì File Backup có thể gây tốn kém khá
nhiều đĩa cứng (Ví dụ chong trình Micrografx Designer có
thể tạo ra File có kích thớc tới 2 Mb hoặc hơn) .
23\- Giữ sạch th mục gốc :
= 10 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
Th mục gốc (Root - directory) của hệ thống cài Win
95 không còn giống nh của DOS hay của WIN 3.1 . Hãy
kiểm tra lại th mục gốc , xoá bớt hoặc di chuyển tối đa
các File đi chỗ khác . Số lợng tập tin tối đa (bao gồm cả
các File có thuộc tính ẩn và File Start-up nh Autoexec.bat
và Config.sys) không đợc quá 512 .
24\- Loại bỏ bớt các phụ kiện của Win 95 :
Hãy sử dụng chức năng Add/Remove Programs của
Cantrol Panel để lợc bớt các tiện ích và phụ kiện của Win
95 mà bạn chẳng bao giờ đụng đến . Thờng thì có thể
chọn để loạI bỏ các mục nh : Accessibility Options , các
tiện ích trong nhóm Accessories (Click chuột vào nút
Detail để kiểm tra cụ thể) . Communications (nếu không
có Fax Mudem hoặc đã sử dụng công cụ của một hãng
các ứng dụng win luôn đi kèm theo khá nhiều tập tin
DLL. Nếu bạn có nhiều tập tin DLL trôi nổi trên đĩa cứng ,
hãy sử dụng quarterdeck Clean 95 để dọn dẹp chúng .
Tiện ích này có khả năng tìm biết đợc các DLL d thừa trên
hệ thống và giúp bạn có thễ xoá chúng đi môt cách an
toàn. Nếu không có sẵn Cleansweep 95 bạn có thể sử
dụng QuickView để quan sát các thuộc tính của một DLL,
và đôi khi vẫn tìm đợc đủ thông tin để quyết định xem
DLL đó có thể xoá đợc hay không. Tuy nhiên khi thao tác
phải luôn cẩn thận bởi nếu xoá nhầm, Windows hoặc một
ứng dụng Windows của bạn sẽ không chạy đợc vì thiếu
DLL cần thiết .
= 12 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
29\-Kiểm tra các thông số thiết lập cho CD-
ROM:
Không phải lúc nào Win 95 cũng có thể tìm ra và thiét
lập đúng tham số cho ổ đĩa CD-ROM.Hãy kiểm tra lạI
thông số này để đảm bảo kiểu truy cập CD-ROM là phù
hợp với khả năng của ổ CD bạn có : Click chuột phảI lên
My Computer,chọn Properties,chọn Tab
Performance,click nút File System .., cửa sổ File System
Properties hiện ra,chọn Tab CD-ROM,trong ô Pattern for,
hãy chọn đúng loại ổ CD mà bạn có (ổ tốc độ đơn chọn
Single-speed,tốc độ 2 chọn Double-Speed .. từ tốc độ 4
trở nên chọn Quad-speed or higner ).
30\- Tăng kích thớc Cache của CD-ROM:
Các ổ đĩa của CD-ROM luôn là thiết bị chạy khá
chậmthậm chí ngay cả các ổ đĩa CD tốc độ 8 cũng vẫn rất
chậm so với đĩa cứng.Nếu nh bạn có nhiều RAM (16 Mb
chơng trình định giờ trong Microsoft Plus để chạy Defrag
vào những lúc bạn không sử dụng máy (ban đêm chẳng
hạn).
bảng III : tăng tốc ổ đĩa
(Tóm tắt từ thủ thuật 29 đến thủ thuật 37)
Thủ thuật Lợi Phí Yếu điểm
= 14 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
ích tổn
Kiểm tra lại các thông
số của CD - ROM
4 1 Không
Tăng kích thớc Cache
cho 6 CD - ROM
4 1 Tốn thêm một tí bộ
nhớ
Thiết lập chế độ 32
bit DiskAccess
4 1 Không
Đa giá trị Cache của
đĩa lên tối đa có thể
4 1 Tốn thêm một tí bộ
nhớ
Giảm độ phân mảnh
(Defrag) đĩa cứng
2 1 Tốn thêm một tí bộ
nhớ
Giả định rằng máy là
một Network Sarver
4 1 Tốn bộ nhớ
cứng .việc tự tạo một RAM disk và thiết một thông số cho
ứng dụng của bạn sẽ tốn thêm tý chút công sức nhng bù
lại,ứng dụng sẽ chạy nhanh hơn là nếu chỉ dùng mỗi disk
cache .
37 \-Thiết lập thông số ổ đĩa trong BIOS:
Hãy dùng BIOS để thiết lập giá trị các tuỳ chọn tốt
nhất cho bộ đIều khiển đĩa cứng (hard disk controller) ví
dụ nh PIO nên có giá trị 3 hoặc lớn hơn , Block Tranefer
đa về On.ĐIều này sẽ khiến cho chế độ 32 - bit disk
Acces làm việc hiệu quả hơn . (xem tàI liệu đối với từng
loạI BIOO dể có thêm thông tin cụ thể)
38 \-Bỏ qua CONFIG.SYS và AUTOEXEC.BAT:
Nếu chỉ chạy các ứng dụng cho Windows95 thôi thì
đây chính là lời khuyên dành cho bạn . Các driver dành
= 16 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
cho chế độ thực (real - mode) có thể ngốn thêm khoảng
8K bộ nhớ quý báu , hãy loạI bỏ CONFIG . SYS và
AUTOEXEC . BAT và bạn có thể dành lạI bộ nhớ này.
39\- Giảm lợng bộ nhớ mở rộng (Extended
Memory - XMS):
Nếu bạn có ứng dụng DOS yêu cầu tới XMS khi
chạy, hãy cố gắng giảm kích thớc bộ nhớ mở rộng xuống
tới mức tối thiểu mà chơng trình DOS yêu cầu . Để làm
việc này,Click chuột phải lên Shortcut của ứng dụng DOS,
chọn Properties, chọn Tab memory và đa giá trị trong ô
extended memory (XMS) xuống một giá trị thấp hơn . Cứ
làm nh vậy cho tới khi ứng dụng báo lỗi và sửa lại con số
thành giá trị mà chơng trình vẫn còn chạy đúng lần cuối
cùng .
5 3 Mất đi một vài tính
năng của chế độ thực
(real mode)
Giảm kích thớc bộ nhớ
mở rộng
5 1 Một vài chơng trình
DOS yêu cầu phải có
Đóng các phiên làm
việc DOS
4 1 Lần tiếp theo chạy ứng
dụng DOS sẽ chậm
hơn
Xoá các Font d thừa 3 2 Không có nhiều Font
để
Không khởi động
Win95 với khoá
chuyển /D:X
5 1 Không
Không khởi động
Win95 với khoá
5 1 Không
= 18 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
chuyển /D:M
Đóng càng nhiều cửa
sổ càng tốt
5 1 Cần phải mở lại cửa sổ
Thoát khỏi Win 95 5 1 Cần khởi động lại máy
Rút gọn WIN.INI 2 1 Tốn một chút thời gian
Bỏ qua Wallpaper 2 1 Không đẹp mắt nh trớc
45\- Thoát khởi Windowws 95:
Bất cứ lúc nào,việc thoát khỏi Win và khởi động lại
máy cũng luôn là ý kiến hay. Dới Win 95 bạn sẽ tận dụng
đợc nhiều tài nguyên hệ thống (System Resources) hơn
khi giải phóng bộ nhớ khỏi các chơng trình (có thể) vẫn
đang chạy, các DLL hay Module còn sót lại của các ch-
ơng trình thoát ra nhng vẫn cha giảI phóng .
46\- Rút ngắn WIN.INI:
Việc quét dọn các tập tin WIN.INI, Autoexec.bat,
Config.sys và cả Sytem.INI luôn là một ý kiến tốt .hãy làm
đó bất cứ lúc nào có thể. Các File này gây tốn bộ nhớ và
tàI nguyên hệ thống, thậm chí cho cả những mục không
còn giá trị sử dụng nữa. hãy tìm tới những phần dành cho
các chơng trình mà bạn không còn chạy nữa, các dòng
trắng, các dòng kết thúc bởi đấu bằng = mà không có gì
theo sau và xoá chúng đi .
47\- Bỏ qua Wallpaper:
Wallpaper thật là đẹp nhng khi đợc nạp nên màn
hình thì cũng là lúc nó chiếm thêm bộ nhớ của bạn. Hãy
chạy Win với màn hình có màu đặc (Solid Background)
để tiết kiệm bộ nhớ. Để làm điều này, click chuột phải lên
nền màn hình, chọn Properties, chọn None cho ô
= 20 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
Wallpaper trong Tab Background, chọn một màu Solid
nào đó trong Tab Appearance .
48\- Hạn chế sử dụng Driver 16 bit :
Nếu nh bạn đã nâng cấp nên WIN 95 từ WIN 3.1, có
thể có một số Driver 16 bit mà bạn đã thiết lập trong
Autoexec.bat và Config.sys sẽ không còn cần thiết trong
lại không hoạt động. Hãy kiểm tra các thông số trong
BIOS để chắc chắn Cache đang có tác dụng (Active) (Tuy
nhiên khi cha có Cache trên bộ mạch thì lạI đừng bật
chức năng Cache trong BIOS). Thờng trong CMOS thì các
phần .. Cacheable là nơi bạn có thể tìm tới và bật/ tắt
chức năng này .
53\- Giải phóng bộ nhớ DOS:
Bộ nhớ dới 640K (bộ nhớ DOS cũ) là rất sống còn đối
với Win 95. Nên tiết kiệm chúng càng nhiều càng tốt bằng
cách sử dụng MemMaker cho bất kỳ Driver nào mà bạn
bắt buộc phải nạp trong Config.sys (tuy nhiên việc loại bỏ
các Driver 16 bit ra khỏi hệ thống vẫn là tốt nhất). Khi cài
đặt nếu trình Setup của WIN 95 đã xoá mất bộ DOS 6.22
hoặc bạn không có DOS 6.22 thì chỉ cần chép lạI các tập
tin : CHKSTATE .SYS, EMM 386.EXE, HIMEM.SYS,
SIZER.EXE, MEMMAKER.EXE để có thể chạy đợc
Memmaker.(Tuy nhiên theo kinh nghiệm của tôi thì bạn
nên sử dụng EMM 386.EXE và HIMEM.SYS của WIN 95
thay cho các tập tin này trong bộ DOS 6.22 ).
= 22 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
54\- Không khởi động WIN95 với tham số /D:X
:
Khoá chuyển /D:X hữu dụng khi muốn khám xét các
vấn đề xảy ra với bộ nhớ. Không nên sử dụng tham số
này để khởi động trừ khi bạn gặp phải trục trặc đó có liên
quan đến bộ nhớ .
Bảng V : Tăng tốc bộ nhớ
(Tóm tắt từ thủ thuật 51 đến thủ thuật 57)
Thủ thuật Lợi
4 1 Mất công gọi lại ch-
ơng trình
= 23 =
Tối u hoá hệ thống Windows & Nguyễn Quốc Hoàn K37IE
55\- Tắt chức năng nén bộ nhớ :
Một số chơng trình quản lý bộ nhớ (VD:Manag.RAM)
sẽ nén một phần bộ nhớ vì thế có thể tuyên bố rằng : sẽ
đem lại cho bạn một lợng RAM gấp đôi số bạn đang có
chỉ bằng phần mềm . Việc nén bộ nhớ sẽ làm chậm lại
tốc độ truy cập bộ nhớ. Tắt chức năng này đi nếu bạn
không cần lợng RAM có thêm này (Xem thêm tài liệu về
phần mềm quản lý bộ nhớ của bạn để biết cách làm).
56\- Sử dụng một chơng quản lý bộ nhớ tốt
hơn:
Một số chơng trình quản lý bộ nhớ của các hãng thứ
ba(thid- patty)- đã đợc công nhận là có hiệu quả rất tốt
trong DOS với Windows 3.1 cũng nh các version 32 bit
của chúng đối với Win 95. Bạn nên cân nhắc và chọn lấy
một chơng trình nh vậy cho hệ thống của mình.(Một ứng
cử viên tiêu biểu là QEMM của Quarterdeck - theo đánh
giá riêng của tôi) .
57\- Đóng các cửa sổ và chơng trình :
Tốc độ truy xuất bộ nhớ phụ thuộc trặt trẽ vào số l-
ợng RAM mà bạn có. Nếu bạn buộc phảI sử dụng đĩa
cứng để giả lập không gian nhớ, tốc độ này sẽ bị hạn chế
rất nhiều. Bạn có thể ngăn không cho chơng trình quản lý
bộ nhớ tráo đổi thờng xuyên vào đĩa cứng bằng cách
đóng tất cả các chơng trình mà bạn tạm thời cha sử dụng
đến. (công việc này bao gồm cả việc đóng càng nhiều
cửa sổ của ứng dụng đang chạy càng tốt).
Đa ra máy in nhanh
hơn
4 1 Đa ra bộ đệm chậm
hơn (Spool)
= 25 =
Copyright: Tài liệu đại học ©