BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

------------ 



 ---------- VŨ MINH TOÀN NGHIÊN CỨU BỆNH THỐI XÁM (Botrytis cinerea Pers) GÂY HẠI
TRÊN MỘT SỐ CÂY TRỒNG CẠN VỤ THU ðÔNG NĂM 2009 VÀ
VỤ XUÂN HÈ NĂM 2010 TẠI MỘC CHÂU – SƠN LA
LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: BẢO VỆ THỰC VẬT
Mã số : 60.62.10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. ðỖ TẤN DŨNG
HÀ NỘI - 2010

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........

học Nông nghiệp Hà Nội ñã tận tình hướng dẫn, giúp ñỡ tôi trong quá trình
thực hiện ñề tài và hoàn thành bản luận văn này
Tôi xin ñược gửi lời chân thành cảm ơn tới các thầy cô giáo trong Khoa
Nông học. Viện ñào tạo Sau ñại học
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới tập thể công nhân viên Công ty hoa nhiệt
ñới, bà con nông dân hợp tác xã Nông nghiệp 19-5, bà con nhân dân xã
Phiêng Luông, huyện Mộc Châu – Sơn La ñã tạo ñiều kiện thuận lợi cho tôi
trong thời gian thực hiện ñề tài
Bên cạnh ñó tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới tất cả người thân, bạn
bè và những người luôn bên cạnh ñộng viên giúp ñỡ tôi trong quá trình học
tập và thực hiện bản luận văn này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2010
Tác giả luận văn
Vũ Minh Toàn
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
iiiMỤC LỤC

Lời cam ñoan...............................................................................................................i
Lời cảm ơn..................................................................................................................ii
Mục lục......................................................................................................................iii
Danh mục chữ viết tắt.............................................................................................viii

3.5.1.1. ðiều tra bệnh thối xám hại dâu tây tại một số vùng trồng thuộc Mộc Châu
– Sơn La....................................................................................................................34
3.5.1.2. Ảnh hưởng của giống dâu tây ñến bệnh thối xám....................................34
3.5.1.3. Ảnh hưởng của các ñịa thế trồng dâu tây ñến bệnh thối xám ...................34
3.5.1.4. Ảnh hưởng của biện pháp che phủ ñến bệnh thối xám hại trên dâu tây...34
3.5.1.5. Ảnh hưởng của biện pháp tỉa lá, quả bệnh và lá già kết hợp làm cỏ ñến
bệnh thối xám trên dâu tây.......................................................................................35
3.5.1.6. Diễn biến bệnh thối xám Botrytis cinerea gây hại trên cà chua T56 tại một
số khu vực trồng cà chua của vùng Mộc Châu – Sơn La ......................................35
3.5.1.7. Diễn biến bệnh thối xám Botrytis cinerea gây hại trên cà chua trong trong
ñiều kiện nhà che nilon và ñiều kiện ngoài trời ......................................................35
3.5.1.8. Diễn biến bệnh thối xám Botrytis cinerea gây hại trên hoa hồng ñỏ nhung
vụ xuân hè năm 2010 tại một số khu vực trồng của Mộc Châu Sơn La...............35
3.5.2. Phương pháp ñiều chế môi trường................................................................35
3.5.3. Phương pháp phân lập nấm Botrytis cinerea Pers........................................36
3.5.4. Phương pháp giám ñịnh nấm gây bệnh.........................................................36
3.5.5. Nghiên cứu phạm vi ký chủ của nấm Botrytis cinerea.................................37
3.5.5.1. Các bước tiến hành lây bệnh ......................................................................37
3.5.5.2. Lây bệnh bệnh thối xám trên các cây ký chủ.............................................38
3.5.6. Khảo sát hiệu lực của một số thuốc trừ bệnh thối xám hại một số cây trồng
vụ xuân hè năm 2010 tại Mộc Châu – Sơn La........................................................38
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
v3.5.6.1. Khảo sát hiệu lực của một số loại thuốc trừ bệnh thối xám hại giống cà
chua T56 vụ xuân hè 2010.......................................................................................38
3.5.6.2. Khảo sát hiệu lực của một số loại thuốc trừ bệnh thối xám hại giống dâu
tây Taiwan vụ xuân hè 2010...................................................................................39
3.5.7. Chỉ tiêu theo dõi.............................................................................................39

Mộc Châu – Sơn La.................................................................................................61
4.3.2. Triệu chứng bệnh thối xám hại trên một số cây trồng khác tại huyện Mộc
Châu – Sơn La..........................................................................................................64
4.4. Nghiên cứu ñặc ñiểm hình thái sinh học của nấm B.cinerea gây bệnh thối
xám trên cây trồng....................................................................................................67
4.5. Nghiên cứu phạm vi ký chủ của nấm Botrytis cinerea Pers gây bệnh thối xám
trên một số cây trồng vùng cạn Mộc Châu – Sơn La .............................................71
4.5.1.Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm B.cinerea phân lập trên
dâu tây taiwan với các giống dâu tây khác nhau.....................................................71
4.5.1.1. Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm phân lập trên dâu tây
taiwan với các giống dâu tây khác bằng phương pháp sát thương bộ phận.............71
4.5.1.2. Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm phân lập trên dâu tây
taiwan với các giống dâu tây khác bằng phương pháp không sát thương ............73
4.5.2. Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm phân lập trên giống cà
chua T56 với các giống cà chua khác......................................................................74
4.5.2.1 Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm phân lập trên giống cà
chua T56 với các giống cà chua khác bằng phương pháp sát thương....................74
4.5.2.2. Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm phân lập trên giống cà
chua T56 với các giống cà chua khác bằng phương pháp không sát thương ........76
4.5.3. Nghiên cứu khả năng lây nhiễm của isolates nấm B.cinerea phân lập trên
hoa hồng ...................................................................................................................77
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
vii4.5.3.1. Nghiên cứu mức ñộ nhiễm bệnh của isolates nấm phân lập trên hoa hồng
ñỏ nhung lây bệnh trên các bộ phận của hoa hồng ñỏ nhung.................................77
4.5.3.2. Nghiên cứu mức ñộ nhiễm bệnh của Isolates nấm phân lập trên giống
phấn hồng, tỷ muội, ñỏ nhung trên giống hồng vàng.............................................79
4.5.3.3. Nghiên cứu mức ñộ nhiễm bệnh của Isolates nấm phân lập trên giống hoa

thu ñông năm 2009 tại Công ty hoa nhiệt ñới và Hợp tác xã 19-5................. 44

Bảng 4.2. Mức ñộ bệnh thối xám (Botrytis cinerea) trên một số giống dâu tây
vụ thu ñông 2009 tại Hợp tác xã Nông nghiệp 19-5...................................... 47

Bảng 4.3. Diễn biến bệnh thối xám hại trên dâu tây Taiwan trên ñịa thế trồng
khác nhau vụ thu ñông 2009 tại Hợp tác xã nông nghiệp 19-5...................... 50

Bảng 4.4. Mức ñộ bệnh thối xám B.cinerea ở các biện pháp trồng che phủ
khác nhau trên giống dâu tây Taiwan vụ xuân hè năm 2010 tại hợp tác xã
nông nghiệp 19-5, huyện Mộc Châu – Sơn La.............................................. 53

Bảng 4.5. Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa lá già, lá bệnh với làm sạch cỏ
ñến sự phát triển của bệnh thối xám (Botrytis cinerea) hại trên dâu tây
Taiwan vụ xuân hè 2010 tại hợp tác xã nông nghiệp 19-5 ............................ 55

Bảng 4.6. Diễn biến bệnh thối xám B.cinerea trên cà chua T56 vụ xuân 2010
tại các ñịa ñiểm trồng thuộc huyện Mộc Châu – Sơn La............................... 58

Bảng 4.7. Diễn biến bệnh thối xám B.cinerea ở hai ñịa ñiểm trồng cà chua
T56 tại công ty hoa nhiệt ñới, Mộc Châu - Sơn La ....................................... 60

Bảng 4.8. Tình hình bệnh thối xám B.cinerea trên giống hồng ñỏ nhung vụ
xuân 2010 tại một số ñịa ñiểm trồng vùng Mộc Châu – Sơn La.................... 62

Bảng 4.9. Một số ñặc ñiểm hình thái sinh học của các isolates nấm Botrytis cinerea
Pers trên môi trường PGA................................................................................ 68

Bảng 4.10. Kết quả lây bệnh nhân tạo bệnh thối xám phân lập trên dâu tây
Taiwan với giống dâu tây khác bằng phương pháp sát thương...................... 72

Botrytis cinerea hại cà chua T56 vụ xuân tại xã Phiêng luông...................... 86

Bảng 4.20. Hiệu quả của một số loại thuốc hóa học trừ nấm bệnh trong phòng
trừ bệnh thối xám hại dâu tây Taiwan vụ xuân năm 2010............................. 89Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
xDANH MỤC CÁC HÌNH
TT Tên hình TrangHình 2.1. Một số hình dạng tản nấm Botrytis cinerea Pers
(Mirzeai. S , E. Mohammadi Goltapehp* & M. Shams – akhsh(2007) [57])........12
Hình 2.2. Một số hình dạng bào tử nấm Botrytis cinerea Pers...............................13
(S. Mirzeai, E. Mohammadi Goltapehp* & M. Shams – akhsh, 2007) [57] .........13
Hình 2.3. Qủa thể ñĩa của nấm B.cinerea(Groves & Loveland, 1953) [41] ..........13
Hình 2.4. Túi bào từ và bào tử túi của nấm B.cinerea(Groves & Loveland, 1953)
[41].......................................................................................................................13
Hình 2.5. Chu kỳ gây bệnh của nấm B.cinerea trên cây trồng
(George Agrios, Plant Pathology 4th Edition) .......................................................16
Hình 4.1. Triệu chứng bệnh thối xám hại trên cây dâu tây.....................................43
Hình 4.2. Triệu chứng bệnh thối xám hại trên quả dâu tây....................................43
Hình 4.3. Triệu chứng khô quả dâu tây do nấm B.cinerea.....................................43
Hình 4.4. Diên biến bệnh thối xám (Botrytis cinerea ) trên dâu tây Taiwan vụ thu
ñông năm 2009 tại Công ty hoa nhiệt ñới và Hợp tác xã 19-5...............................45
Hình 4.5. Mức ñộ bệnh thối xám (Botrytis cinerea) trên một số giống dâu tây vụ
thu ñông 2009 tại Hợp tác xã Nông nghiệp 19-5....................................................48

Hình 4.23. Bệnh thối xám trên cây dâu tằm............................................................66
Hình 4.24. Bệnh thối xám hại trên lá dâu tằm ........................................................66
Hình 4.25. Bệnh thối xám hại trên lá hoa ly............................................................66
Hình 4.26. Bệnh thối xám hại trên nụ hoa cúc........................................................66
Hình 4.27. Bệnh thối xám hại trên ñài hoa cúc.......................................................66
Hình 4.28. Bệnh thối xám hại trên bông hoa cúc....................................................66
Hình 4.29. Tản nấm và cành bào tử phân sinh B. cinerea phân lập trên dâu tây...70
Hình 4.30. Tản nấm và cành bào tử phân sinh B.cinerea phân lập trên cà chua...70
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
xiiHình 4.31. Tản nấm B.cinerea phân lập trên hoa hồng ñỏ nhung..........................70
Hình 4.32. Tán nấm B.cinerea phân lập trên dâu tằm............................................70
Hình 4.33. Tản nấm và cành bào tử B.cinerea phân lập trên hoa ly......................70
Hình 4.34. Tản nấm B.cinerea phân lập trên hoa cúc.............................................70
Hình 4.35 Kết quả lây bệnh nhân tạo isolates nấm B.cinerea phân lập trên giống
hồng ñỏ nhung với các bộ phận của giống hồng ñỏ nhung....................................78
Hình 4.36. Lây bệnh trên lá .....................................................................................78
Hình 4.37. lây bệnh trên hoa....................................................................................78
Hình 4.38. lây bệnh trên cuống hoa.........................................................................79
Hình 4.39. lây bệnh trên cánh hoa...........................................................................79
Hinh 4.40. Kết quả lây bệnh nhân tạo isolates nấm Botrytis cinerea phân lập trên
giống phấn hồng, tỷ muội, ñỏ nhung trên giống hồng vàng..................................80
Hình 4.41. Isolates B.cinerea phân lập trên giống hồng tỷ muội trên giống hồng
vàng ..........................................................................................................................80
Hình 4.42. Kết quả lây bệnh nhân tạo Isolates nấm Botrytis cinerea phân lập trên
giống hoa hồng vàng, phấn hồng, ñỏ nhung trên giống tỷ muội............................83
Hình 4.43. Isolates phân lập trên hồng vàng trên giống tỷ muội...........................83
Hình 4.44. Kết quả lây bệnh nhân tạo Isolates nấm B.cinerea phân lập trên giống

17 Tr Trang
18 Volume Vol
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
11. MỞ ðẦU

1.1. ðặt vấn ñề
Dân số thế giới ngày càng tăng cộng với ñiều kiện khí hậu ngày một
khắc nhiệt làm cho nhiều khu vực trên thế giới bị hạn hán gây thiếu nước
nghiêm trọng và sự dâng nên của mực nước biển làm cho diện tích ñất nông
nghiệp ngày một giảm tạo ra một sức ép cho ngành sản xuất nông nghiệp.
Trước tình hình ñó ñể ñáp ứng ñược nhu cầu lương thực và thực phẩm của
con người ngày càng tăng cao, ngoài việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào
trong sản xuất như chọn tạo giống, cải thiện biện pháp canh tác,..thì bảo vệ
cây trồng khỏi sự tàn phá của dịch hại như cỏ dại, ñộng vật hại, sâu bệnh hại
ñóng một vai trò quan trọng trong bảo vệ năng suất cho cây trồng góp phần
ñảm bảo an ninh lương thực. Theo Payman Salami et al, (2010) [66]ở Hoa
Kỳ, thiệt hại trước thu hoạch do dịch hại bao gồm: ñộng vật chân ñốt, cỏ dại,
dịch bệnh và tuyến trùng ñã làm giảm 37% tiềm năng của năng suất của cây
trồng chung. Còn ở Ấn ðộ dịch hại làm giảm từ 10% ñến 30% năng suất của
các loại cây trồng
Dịch hại trên cây trồng thì bệnh hại cây trồng cũng là một trong những
dịch hại quan trọng ảnh hưởng ñến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng
tính riêng bệnh hại do nấm gây ra chúng chiếm 80 % thành phần bệnh hại,
theo ước tính có tới hơn 13000 loài nấm gây bệnh và hơn 75 000 loại cây
trồng bị nấm gây hại. Theo ước tính thì mỗi năm chi phí cho phòng trừ bệnh
hại trên cây trồng khoảng 33 tỷ USD [81].
Các loài nấm ña thực là một trong những loài nấm gây hại mạnh trên

thuộc khu vực Tây Bắc của Tổ Quốc Việt Nam. Có cao nguyên rộng lớn và
tương ñối bằng phẳng. Là vùng có ñặc ñiểm khí hậu nằm trong vùng khí hậu
nhiệt ñới gió mùa núi cao mang tính chất khí hậu á nhiệt ñới, mùa ñông lạnh
khô, mùa hè mát ẩm mưa nhiều thuận lợi cho nhiều loại cây trồng có nguồn
gốc á nhiệt ñới, ôn ñới sinh trưởng phát triển kèm theo ñó là ñiều kiện môi
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
3trường thuận lợi cho các loại bệnh nấm hại cây trồng phát triển trong ñó phải
kể ñến nấm B.cinerea.
Tuy vậy, vấn ñề nghiên cứu và tìm hiểu bệnh hại cây trồng vùng Mộc Châu
- Sơn La nói chung và bệnh thối xám trên cây trồng nói riêng chưa ñược nghiên
cứu nhiều
Xuất phát từ những vấn ñề trên, ñược sự phân công của Bộ môn Bệnh
cây, Khoa Nông học, Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội, dưới sự hướng
dẫn của PGS.TS. ðỗ Tấn Dũng, chúng tôi tiến hành thực hiện ñề tài
“ Nghiên cứu bệnh thối xám (Botrytis cinerea Pers) gây hại trên một
số cây trồng cạn vụ thu ñông năm 2009 và vụ xuân hè năm 2010 tại Mộc
Châu – Sơn La”.
1.2. Mục ñích, yêu cầu của ñề tài
1.2.1. Mục ñích
ðánh giá thực trạng bệnh thối xám gây hại trên một số cây trồng cạn vụ
thu ñông năm 2009 và xuân hè năm 2010 huyện Mộc Châu - Sơn La. Xác
ñịnh nguyên nhân gây bệnh và nghiên cứu phạm vi ký chủ của nấm Botrytis
cinerea trên một số cây trồng. Khảo sát khả năng phòng trừ bệnh thối xám hại
mội số cây trồng bằng thuốc hóa học.
1.2.2. Yêu cầu
- ðiều tra diễn biến và ñánh giá mức ñộ thiệt hại của bệnh thối xám gây
hại trên một số giống cây trồng ngoài ñồng ruộng vụ thu ñông, xuân hè năm

phòng thí nghiệm ñã ñược cải thiện (Faretra et al, 1989) [36]. Và phân lập
nấm B.cinerea thu ñược từ cây ký chủ khác nhau ở các nước (Faretra et al.,
1988b [35], (Pollastro F. S, 1993) [68] chứng minh ñược rằng Botryotinia
fuckeliana là giai ñoạn sinh sản hữu tính của nấm B.cinerea. Và họ ñã phân
loại giai ñoạn sinh sản vô tính và hữu tính của nấm B.cinerea dưới bảng sau
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
5Bảng 2.1. Phân loại giai ñoạn sinh sản vô tính và hữu tính của nấm
Botrytis cinerea Pers và Botryotinia fuckeliana (de Bary) Whetz.

Sinh sản vô tính Sinh sản hữu tính
Kingdom
Fungi Fungi
Division
Deuteromycota Ascomycota
Class
Hyphomycetes Discomycetes
Order
Moniliales Helotiales
Family
Moniliaceae Sclerotiniaceae
Genus
Botrytis Botryotinia
Species
Botrytis cinerea
Botryotinia fuckeliana
(Pollastro F. S (1993)[68])


ước tính chúng có thể làm thiệt hại kinh tế trên 50% loại cây trồng có nguồn
gốc ắ nhiệt ñới và ôn ñới. Ở châu Âu bệnh thối xám có thể gây hại 25-30%
diện tích trồng nho tương ñương 3.700.000 ha bị bệnh và chi phí cho việc sử
dụng thuốc phòng nấm ñược ước tính là 2-50 triệu ơ rô [81].
Khu vực Terai phía ðông của Nepal bệnh thối xám là bệnh quan trọng
nhất trên cây ñậu, hàng năm năng suất giảm ñến 15% (Chaurasia & Joshi,
2001) [26]. Ở Bangladesh và Tây Bắc Ấn ðộ nấm cỏ thể làm giảm 80% năng
suất ñậu, ñặc biệt khi gặp ñiều kiện thuận lợi cho nấm B.cinerea phát triển thì
thiệt hại làm giảm ñến 95% sản lượng (Pande et al 2002) [65].
Kết quả ñiều tra ñánh giá thiệt hại bệnh thối xám dâu tây do nấm
B.cinerea gây ra trước thu hoạch trong năm 2008-2009 tại tỉnh Kurdistan,
Iran cho thấy: năng suất trung bình dâu tây giảm 544,3 kg/ha, trong khi ñó
năng suất trung bình của dâu tây là 9.071,6 kg/ha. Diện tích trồng dâu tây tại
tỉnh Kurdistan là 2500 ha do ñó, tổng số dâu tây trước khi thu hoạch thiệt hại
là 1.360,75 tấn. Năng suất giảm này quy ra số tiền bị lỗ là 1,673 triệu USD
(Payman Salami et al, 2010) [66].
Bệnh thối quả do nấm B.cinerea là một trong những bệnh quan trọng nhất của
cây dâu tây trên toàn thế giới. Tại Florida, bệnh này gây thiệt hại nghiêm
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
7trọng ở giai ñoạn dâu tây trước thu hoạch chủ yếu ở giai ñoạn ra hoa và quả,
ñặc biệt là khi ñiều kiện ẩm ướt khi nhiệt ñộ ban ngày từ 18-24
0
C. B.cinerea
gây thối quả cũng là một bệnh quan trọng sau thu hoạch vì nấm có thể phát
triển ở nhiệt ñộ lạnh [30].
Trên cây trồng lâu năm, ước tính thiệt hại cho các vườn nho do nấm
Botrytis cinerea gây ra ở Pháp là 15-40% năng suất tùy thuộc vào ñiều kiện

Gilies, 1958) [45]. Cũng theo tác giả dâu tây ñược ñánh giá là dễ bị nhiễm
bệnh thối xám nhất là do quả Dâu tây rất mềm và mọng nước.
Nghiên cứu của tác giả Xiao, CL, (2006) [87] cho rằng, nấm B.cinerea
là loại dịch hại chủ yếu trên Lê vụ ñông của nước Mỹ làm giảm năng suất và
giá trị xuất khẩu lê của nước này. Nấm B.cinerea cũng là nguyên nhân chính
gây thiệt hại kinh tế trong sản xuất hoa cắt cành và chúng cũng gây bệnh trên
một số giống cây Lâm nghiệp (Baker, 1946) [20].
Ngoài ra, theo Noble & Richardson (1968) [62], Ogilvie (1969) [63]
nấm B.cinerea ñã ñược phát hiện trong các hạt giống của hơn 50 loài hoa và
loài Cỏ, hoa Hồng, hoa ðồng tiền.
2.1.5. Triệu chứng bệnh thối xám Botrytis cenerea
Nấm Botrytis cenerea gây bệnh thối xám là loại nấm có tính ký sinh yếu
gây hại trên nhiều loại cây trồng và chúng có phổ ký chủ rộng. Trên Dâu tây,
chúng gây hại hầu như trên tất cả các bộ phận của cây: hoa, cánh hoa, thân, lá,
chồi, quả và rễ ñặc biệt là trên quả ngoài ra gây hại trên các bộ phận của cây Dâu
tây bị suy yếu hoặc các bộ phận bị thương (Jarvis, 1977) [49].
Nhiễm bệnh trên Dâu tây bắt ñầu ở giai ñoạn hoa và triệu chứng có thể
quan sát thấy rõ khi cây hình thành quả xanh. Tổn thương quả dâu thường
ñược tìm thấy ở phần tiếp xúc với cuống của quả, trên hoa phần nhị hoa
thường hay bị nhiễm bệnh, ngoài ra cánh hoa ñã chết hoặc bị mắc kẹt dưới ñài
hoa cũng là phần dễ bị nhiễm nấm B.cinerea. Bệnh thối xám trên quả cũng có
thể xảy ra khi quả tiếp xúc với các bộ phận bị bệnh: bao gồm cả cánh hoa, lá
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
9và trái cây khác hoặc là tiếp xúc với ñất có chứa mầm bệnh. Vết bệnh trên quả
lúc ñầu là vết ñốm tròn mờ, sau vết bệnh lan rộng và nấm hình thành bào tử
và phát triển thành một lớp giống như lớp nỉ, có màu xám. Các triệu chứng
biểu hiện trên quả có thể không phát triển cho ñến khi quả ñược lưu trữ, vận

Quả cà chua còn xanh cũng có thể bị lây nhiễm trực tiếp bởi các bào tử
trong không khí thay vì tiếp xúc với bệnh nhiễm trùng khác. ðiểm trắng tròn
xuất hiện trên quả và ñược gọi là "ñiểm mờ”. Những ñiểm này sẽ kéo dài và
có thể xuất hiện trên khi quả cà chua chín. Khi quả chín, màu sắc của các
ñiểm nhiễm bệnh thay ñổi từ trắng tới vàng. Những "ñiểm mờ" ñó là kết quả
của bào tử nấm xâm nhiễm và nảy mầm lên quả cà mà bào tử dễ tấn công khi
quả cà chua có kích thước như quả anh ñào. Ngay sau khi bề mặt của quả là
sáng bóng, quả cà chua không còn nhạy cảm (Zitter. T. A, 1986) [79].
Triệu chứng của nấm B.cinerea gây hại trên nho nấm thường gây hại
phần lá non vào mùa xuân làm cho lá bị hoại tử và có màu nâu, trên quả làm
cho quả bị mục nát và thường xuất hiện vào cuối mùa hè và mùa thu, trên
những quả trưởng thành thường có những ñốm nâu về sau sợi nấm phát triển
thành búi nấm mầu xám trên vết bệnh sau ñó vết bệnh lan ra nhanh chóng và
có thể bao hết phần quả và lây lan sang quả khác tạo ñiều kiện cho các sinh
vật khác xâm nhập vào quả [81].
Trên trái táo nấm có thể gây ra xốp, thối mềm và làm trái táo có mùi
như rượu vang táo, nấm có thể gây hại trái trong thời gian lưu trữ, chúng phân
hủy trái táo, hình thành các hạch màu ñen và là nguồn gây bệnh cho trái cây
bị nhiễm bệnh [80].
Như vậy, nấm B.cinerea thuộc nhóm nấm ña thực gây hại trên rất nhiều
cây trồng thuộc nhiều họ thực vật khác nhau ở khắp nơi trên thế giới, ñặc biệt
gây hại nghiêm trọng ở những vùng khí hậu mát mẻ. Nấm B.cinerea ký sinh
yếu lên chúng có thể tồn tại trên các mô khỏe, mô suy yếu và nấm tấn công
trên tất cả các bộ phận của cây trồng: rễ, thân cây, hoa, lá, quả, cánh hoa, hạt.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ nông nghiệp ...........
11Ngoài ra, nấm này còn gây hại ở các giai ñoạn khác nhau: trước thu hoạch,
sau thu hoạch, trong quá trình vận chuyển, bảo quản trong kho lạnh.