Ngµy so¹n: 08-08-2010 Tn: 1
Ngµy d¹y: 11-08-2010 TiÕt: 01
PhÇn I- Di trun vµ biÕn dÞ
Ch¬ng I- C¸c thÝ nghiƯm cđa Men®en
Bµi 1: Men®en vµ di trun häc
I. MỤC TIÊU:
1/Kiến thức:
-Nêu được nhiệm vụ, nội dung và vai trò của di truyền học.
-Giới thiệu Menđen là người đặt nền móng cho di truyền học.
- Nêu được phương pháp nghiên cứu di truyền của Men đen
2/ Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình.
- Phát triển tư duy phân tích, so sánh.
3/Thái độ:
- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen học tập theo môn học.
II. CHUẨN BỊ:
- GV: Tranh phóng to H1.2 SGK ; Bảng phụ.
- HS: Chuẩn bò bài trước ở nhà.
III.THÔNG TIN BỔ SUNG:
Biến dò và di truyền gắn liền với quá trình sinh sản, liên quan tới các cơ chế di truyền ,biến dò
diễn ra ở cấp độ phân tử và tế bào.
IV.HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
1/ Ổn đònh:
2/ Bài mới:
Mở bài: Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế kỷ XX nhưng chiếm một vò trí quan trọng
trong sinh học. Menđen-Người đặt nền móng cho DT học.
Ho¹t ®éng 1: Di trun häc
Mơc tiªu: Häc sinh kh¸i niƯm di trun vµ biÕn dÞ. N¾m ®ỵc mơc ®Ých, ý nghÜa cđa di trun häc.
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
- GV cho HS ®äc kh¸i niƯm di trun vµ biÕn
dÞ mơc I SGK.
- GV: trớc Menđen, nhiều nhà khoa học đã
thực hiện các phép lai trên đậu Hà Lan nhng
không thành công. Menđen có u điểm: chọn
đối tợng thuần chủng, có vòng đời ngắn, lai 1-2
cặp tính trạng tơng phản, thí nghiệm lặp đi lặp
lại nhiều lần, dùng toán thống kê để xử lý kết
quả.
- GV giải thích vì sao menđen chọn đậu Hà
Lan làm đối tợng để nghiên cứu.
- 1 HS đọc to , cả lớp theo dõi.
- HS quan sát và phân tích H 1.2, nêu đợc sự t-
ơng phản của từng cặp tính trạng.
- Đọc kĩ thông tin SGK, trình bày đợc nội dung
cơ bản của phơng pháp phân tích các thế hệ lai.
- 1 vài HS phát biểu, bổ sung.
- HS lắng nghe GV giới thiệu.
- HS suy nghĩ và trả lời.
Kết luận:
- Phơng pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen (SGK).
Hoạt động 3: Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của Di truyền học
Mục tiêu: HS nắm đợc, ghi nhớ một số thuật ngữ và kí hiệu.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV hớng dẫn HS nghiên cứu một số thuật
ngữ.
- Yêu cầu HS lấy thêm VD minh hoạ cho từng
thuật ngữ.
- Khái niệm giống thuần chủng: GV giới thiệu
cách làm của Menđen để có giống thuần
chủng về tính trạng nào đó.
- GV giới thiệu một số kí hiệu.
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2, 3,4 SGK trang 7.
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Kẻ bảng 2 vào vở bài tập.
- Đọc trớc bài 2.
Ngày soạn: 10-08-2010 Tuần: 1
Ngày dạy: 13-08-2010 Tiết: 02
Bài 2: lai một cặp tính trạng
3
I. MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- Nêu được TN của Menđen và rút ra nhận xét.
- Hiểu và ghi nhớ các khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dò hợp
- Giải thích được kết quả TN theo quan điểm của Menđen
-Phát biểu nội dung quy luật phân li.
2/ Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng phân tích kênh hình
- Rèn luyện tư duy phân tích số liệu, tư duy logic.
3/ Thái độ:
- Củng cố niềm tin khoa học khi nghiên cứu tính quy luật của hiện tượng sinh học.
II. CHUẨN BỊ:
GV: Tranh phóng to H2.1 SGK ; Bảng phụ.
HS: Chuẩn bò bài trước ở nhà.
III. THÔNG TIN BỔ SUNG:
Men Den hiểu rằng các kết quả thí nghiệm chỉ giải thích được nếu thừa nhận rằng các điểm
sai khác về di truyền giữa các dạng bố mẹ đem lai phụ thuộc vào các nhân tố di truyền riêng rẽ
và ổn đònh được truyền lại qua các thế hệ nhờ các tế bào sinh dục.
IV. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng
1. ỉn ®Þnh tỉ chøc
- KiĨm tra sÜ sè.
4
- Yêu cầu HS: Xem bảng 2 và điền tỉ lệ các loại
kiểu hình ở F
2
vào ô trống.
- Nhận xét tỉ lệ kiểu hinìh ở F
1
; F
2
?
- GV nhấn mạnh về sự thay đổi giống làm bố và
làm mẹ thì kết quả phép lai vẫn không thay đổi.
- Yêu cầu HS làm bài tập điền từ SGK trang 9.
- Yêu cầu HS đọc lại nội dung bài tập sau khi
đã điền.
- Phân tích bảng số liệu, thảo luận nhóm và
nêu đợc:
+ Kiểu hình F
1
: đồng tính về tính trạng trội.
+ F
2
: 3 trội: 1 lặn
- Lựa chọn cụm từ điền vào chỗ trống:
1. đồng tính
2. 3 trội: 1 lặn
- 1, 2 HS đọc.
Kết luận:
a. Thí nghiệm:
- Lai 2 giống đậu Hà Lan khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tơng phản
đều cho hoa
đỏ?
- Yêu cầu HS:
- Hãy quan sát H 2.3 và cho biết: tỉ lệ các
loại giao tử ở F
1
và tỉ lệ các loại hợp tử
F
2
?
- Tại sao F
2
lại có tỉ lệ 3 hoa đỏ: 1 hoa
trắng?
- GV nêu rõ: khi F
1
hình thành giao tử,
mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di
truyền phân li về 1 giao tử và giữ nguyên
- HS ghi nhớ kiến thức, quan sát H 2.3+ Nhân tố di
truyền A quy định tính trạng trội (hoa đỏ).
+ Nhân tố di truyền a quy định tính trạng trội (hoa
trắng).
+ Trong tế bào sinh dỡng, nhân tố di truyền tồn tại
thành từng cặp: Cây hoa đỏ thuần chủng cặp nhân
tố di truyền là AA, cây hoa trắng thuần chủng cặp
nhân tố di truyền là aa.
- Trong quá trình phát sinh giao tử:
+ Cây hoa đỏ thuần chủng cho 1 loại giao tử: a
+ Cây hoa trắng thuần chủng cho 1 loại giao tử là a.
phát sinh giao tử và thụ tinh chính là cơ chế di truyền các tính trạng.
- Nội dung quy luật phân li: trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền phân li về một
giao tử và giữ nguyên bản chất nh ở cơ thể thuần chủng của P.
4. Kiểm tra đánh giá:
- Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả thí nghiệm của Menđen?
- Phân biệt tính trạng trội, tính trạng lặn và cho VD minh hoạ.
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập 4 (GV hớng dẫn cách quy ớc gen và viết sơ đồ lai)
Vì F
1
toàn là cá kiếm mắt đen nên tính trạng màu mắt đen là trội so với tính trạng mắt đỏ.
Quy ớc gen A quy định mắt đen ; Quy ớc gen a quy định mắt đỏ
Cá mắt đen thuần chủng có kiểu gen AA ; Cá mắt đỏ thuần chủng có kiểu gen aa
Sơ đồ lai:
P: Cá mắt đen x Cá mắt đỏ
AA aa
GP: A a
F
1
: Aa (mắt đen) x Aa (mắt đen)
GF
1
: 1A: 1a 1A: 1a
F
2
: 1AA: 2Aa: 1aa (3 cá mắt đen: 1 cá mắt đỏ).
Ngày soạn: 15-08-2010 Tuần: 2
Ngày dạy: 18-08-2010 Tiết: 03
Bài 3: lai một cặp tính trạng (tiếp)
- Nªu tØ lƯ c¸c lo¹i hỵp tư ë F
2
trong thÝ nghiƯm
cđa Men®en?
- Tõ kÕt qu¶ trªn GV ph©n tÝch c¸c kh¸i niƯm:
kiĨu gen, thĨ ®ång hỵp, thĨ dÞ hỵp.
- H·y x¸c ®Þnh kÕt qu¶ cđa nh÷ng phÐp lai sau:
P: Hoa ®á x Hoa tr¾ng
AA aa
P: Hoa ®á x Hoa tr¾ng
Aa aa
- KÕt qu¶ lai nh thÕ nµo th× ta cã thĨ kÕt ln
®Ëu hoa ®á P thn chđng hay kh«ng thn
chđng?
- §iỊn tõ thÝch hỵp vµo « trèng (SGK trang–
11)
- 1 HS nªu: hỵp tư F
2
cã tØ lƯ:
1AA: 2Aa: 1aa
- HS ghi nhí kh¸i niƯm. - C¸c nhãm th¶o
ln , viÕt s¬ ®å lai, nªu kÕt qu¶ cđa tõng tr-
êng hỵp.
- §¹i diƯn 2 nhãm lªn b¶ng viÕt s¬ ®å lai.
- C¸c nhãm kh¸c hoµn thiƯn ®¸p ¸n.
- HS dùa vµo s¬ ®å lai ®Ĩ tr¶ lêi.
1- Tréi; 2- KiĨu gen; 3- LỈn; 4- §ång hỵp
tréi; 5- DÞ hỵp
- 1 HS ®äc l¹i kh¸i niƯm lai ph©n tÝch.
7
- HS xác định đợc cần sử dụng phép lai phân
tích và nêu nội dung phơng pháp hoặc ở cây
trồng thì cho tự thụ phấn.
Kết luận:
- Tơng quan trội, lặn là hiện tợng phổ biến ở giới sinh vật.
- Tính trạng trội thờng là tính trạng tốt vì vậy trong chọn giống phát hiện tính trạng trội để tập hợp
các gen trội quý vào 1 kiểu gen, tạo giống có ý nghĩa kinh tế.
- Trong chọn giống, để tránh sự phân li tính trạng, xuất hiện tính trạng xấu phải kiểm tra độ thuần
chủng của giống.
Hoạt động 3: Trội không hoàn toàn
Mục tiêu: HS phân biệt đợc hiện tợng di truyền trội không hoàn toàn với trội lặn hoàn toàn.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV yêu cầu HS quan sát H 3, nghiên cứu thông
tin SGK hoàn thành bảng GV đã phát.
- HS tự thu nhận thông tin, kết hợp với quan
sát hình, trao đổi nhóm và hoàn thành bảng.
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác
nhận xét, bổ sung.
8
§Ỉc ®iĨm Tréi kh«ng hoµn toµn ThÝ nghiƯm cđa Men®en
KiĨu h×nh ë F
1
- TÝnh tr¹ng trung gian - TÝnh tr¹ng tréi
KiĨu h×nh ë F
2
1 tréi: 2 trung gian: 1 lỈn 3 tréi: 1 lỈn
- GV yªu cÇu HS lµm bµi tËp ®iỊn tõ SGK.
- Cho 1 HS ®äc kÕt qu¶, nhËn xÐt:
+ ThÕ nµo lµ tréi kh«ng hoµn toµn?
- HS ®iỊn ®ỵc cơm tõ :
I. MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- HS mô tả được TN lai hai cặp TT của Menđen
9
- Biết phân tích kết quả TN lai hai cặp TT của Menđen
- Hiểu và phát biểu được nội dung quy luật PLĐL của Menđen
-Giải thích được khái niệm biến dò tổ hợp
-Nhận biết được biến dò tổ hợp xuất hiện trong phép lai hai cặp tính trạng của Menden.
2/ Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn kỹ năng phân tích kết quả thí nghiệm
II. CHUẨN BỊ:
GV: Tranh phóng to H4 SGK ; Bảng phụ.
HS: Chuẩn bò bài trước ở nhà.
III.THÔNG TIN BỔ SUNG:
Tỉ lệ phân li từng cặp tính trạng đều 3:1 kết quả này cho thấy sự di truyền của từng cặp tính
trạng đều tuân theo quy luật phân li nghóa là bò chi phối bởi một cặp gen ,trong đó gen trội át
hoàn toàn gen lặn.
IV. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng
1. ỉn ®Þnh tỉ chøc
- KiĨm tra sÜ sè.
2. KiĨm tra bµi cò
- Mn x¸c ®Þnh ®ỵc kiĨu gen cđa c¸ thĨ mang tÝnh tr¹ng tréi cÇn lµm g×?
- T¬ng quan tréi lỈn cã ý nghÜa g× trong thùc tiƠn s¶n xt ?
- KiĨm tra bµi tËp 3, 4 SGK.
3. Bµi häc
Ho¹t ®éng 1: ThÝ nghiƯm cđa Men®en
Mơc tiªu: Häc sinh:
- Tr×nh bµy ®ỵc thÝ nghiƯm lai hai cỈp tÝnh tr¹ng cđa Men®en.
- BiÕt ph©n tÝch kÕt qu¶ thÝ nghiƯm tõ ®ã ph¸t triĨn thµnh quy lt ph©n li ®éc lËp.
3 vàng, nhăn
3 xanh, trơn
1 xanh, nhăn.
=. Tỉ lệ kiểu hình ở F
2
bằng tích tỉ lệ của các tính trạng hợp thành nó => các cặp tính trạng di truyền
độc lập với nhau.
2. Kết luận SGK.
Hoạt động 2: Biến dị tổ hợp
Mục tiêu: HS nắm đợc khái niệm và ý nghĩa của biến dị tổ hợp.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Yêu cầu HS nhớ lại kết quả thí nghiệm ở F
2
và trả lời câu hỏi:
- F
2
có những kiểu hình nào khác với bố mẹ?
- GV đa ra khái niệm biến dị tổ hợp.
- HS nêu đợc; 2 kiểu hình khác bố mẹ là vàng,
nhăn và xanh, trơn. (chiếm 6/16).
Kết luận:
- Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ.
- Chính sự phân li độc lập của các cặp tính trạng đã đa đến sự tổ hợp lại các tính trạng của P làm xuất
hiện kiểu hình khác P.
Kiểu hình F
2
Số hạt Tỉ lệ kiểu hình F
2
Tỉ lệ từng cặp tính trạng ở F
2
nhăn
= (3 vàng: 1 xanh)(3 trơn: 1 nhăn)
- HS vận dụng kiến thức ở mục 1 điền đựoc cụm
từ tích tỉ lệ.
- 1 HS đọc lại nội dung SGK.
- HS nêu đợc: căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình ở F
2
bằng tích tỉ lệ của các tính trạng hợp thành nó.
11
4.Kiểm tra đánh giá:
- Phát biểu nội dung quy luật phân li?
- Biến dị tổ hợp là gì? Nó xuất hiện ở hình thức sinh sản nào?
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Kẻ sẵn bảng 5 vào vở bài tập.
- Đọc trớc bài 5.
Ngày soạn: 22-08-2010 Tuần: 3
Ngày dạy: 25-08-2010 Tiết: 05
Bài 5: lai hai cặp tính trạng (tiếp)
12
I. MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- HS hiểu và giải thích được kết quả lai hai cặp TT theo quan niệm của Menđen
- Phân tích được ý nghóa của qui luật PLĐL đối với chọn giống và tiến hóa.
-Nêu dược ứng dụng của quy luật phân litrong sản xuất và đời sống.
2/ Kỹ năng:
- Phát triển kó năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn kó năng hoạt động nhóm.
II. CHUẨN BỊ:
GV: Tranh phóng to H5 SGK ; Bảng phụ.
- Nh¾c l¹i tØ lƯ kiĨu h×nh ë F
2
?
- Sè tỉ hỵp giao tư (hỵp tư) ë F
2
?
- HS nªu ®ỵc tØ lƯ:
Vµng 3
Xanh 1
Tr¬n 3
Nh¨n 1
- HS rót ra kÕt ln.
- 1 HS tr¶ lêi.
- HS nªu ®ỵc: 9 vµng, tr¬n; 3 vµng, nh¨n; 3
xanh, tr¬n; 1 xanh, nh¨n.
- TØ lƯ kiĨu h×nh ë F
2
t¬ng øng víi 16 hỵp tư.
- cã 4 lo¹i giao tư ®ùc vµ 4 lo¹i giao tư c¸i, mçi
lo¹i cã tØ lƯ 1/4.
13
=
=
- Số loại giao tử đực và cái?
- GV kết luận : cơ thể F
1
phải dị hợp tử về 2
cặp gen AaBb các gen tơng ứng A và a, B và
b phân li độc lập và tổ hợp tự do để cho 4 loại
giao tử: AB, Ab, aB, ab.
kiểu hình ở F
2
9 3 3 1
- Từ phân tích trên rút ra kết luận.
- Phát biểu nội dung của quy luật phân li
độc lập trong quá trình phát sinh giao tử?
- Tại sao ở những loài sinh sản hữu tính,
biến dị lại phong phú?
- Gv đa ra công thức tổ hợp của Menđen.
Gọi n là số cặp gen dị hợp (PLĐL) thì:
+ Số loại giao tử là: 2
n
+ Số hợp tử là: 4
n
+ Số loại kiểu gen: 3
n
+ Số loại kiểu hình: 2
n
+ Tỉ lệ phân li kiểu gen là: (1+2+1)
n
+ Tỉ lệ phân li kiểu hình là: (3+1)
n
Đối với kiểu hình n là số cặp tính trạng tơng
phản tuân theo di truyền trội hoàn toàn.
- Nêu ý nghĩa của quy luật phân li độc lập?
- Menđen đã giải thích sự phân li độc lập của các
cặp tính trạng bằng quy luật phân li độc lập.
- Nội dung của quy luật phân li độc lập: các cặp
nhân tố di truyền phân li độc lập trong quá trình
phát sinh giao tử.
gen của phép lai trên?
(tỉ lệ kiểu hình 3:3:1:1 = (3:1)(1:1) => cặp gen thứ 1 là Aa x Aa
=> cặp gen thứ 2 là Bb x bb
Kiểu gen của phép lai trên là: AaBb x AaBb)
5. Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập 4 SGk trang 19.
Hớng dẫn:
Câu 3: ở loài sinh snả hữu tính giao phối có sự phan li độc lập và tổ hợp tự do của các gen trong quá
trình phát sinh giao tử và thụ tinh, sinh sản vô tính không có quy luật này.
Câu 4: Đáp án d vì bố tóc thẳng, mắt xanh có kiểu gen aabb sinh ra con đều mắt đen, tóc xoăn trong
đó sẽ mang giao tử ab của bố, vậy giao tử của mẹ sẽ mang AB => kiểu gen của mẹ phải là AABB.
- HS làm thí ngiệm trớc ở nhà:
+ Gieo 1 đồng xu
+ Gieo 2 đồng xu.
Mỗi loại 25 lần, thống kê kết quả vào bảng 6.1 và 6.2.
Ngày soạn: 24-08-2010 Tuần: 3
Ngày dạy: 27-08-2010 Tiết: 06
Bài 6: Thực hành
Tính xác xuất xuất hiện các mặt của đồng kim loại
15
I. MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- Biết xác đònh xác suất của 1 và 2 sự kiện đồng thời xảy ra thông qua việc gieo các đồng
kim loại
- Biết vận dụng xác suất để hiểu đượctỉ lệ các loại giao tử và tỉ lệ các KG trong lai 1 cặp
tính trạng.
2/ Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng hợp tác trong nhóm
- Biết vận dụng kết quả tung đồng kim loại để giải thích kết quả Menden.
b. Gieo 2 ®ång kim lo¹i
GV lu ý HS: 2 ®ång kim lo¹i tỵng trng cho 2
gen trong 1 kiĨu gen: 2 mỈt sÊp tỵng trng cho
kiĨu gen AA, 2 mỈt ngưa tỵng trng cho kiĨu gen
aa, 1 sÊp 1 ngưa tỵng trng cho kiĨu gen Aa.
- HS ghi nhí quy tr×nh thùc hµnh
- Mçi nhãm gieo 25 lÇn, thèng kª mçi lÇn r¬i
vµo b¶ng 6.1.
16
- TiÕn hµnh
+ LÊy 2 ®ång kim lo¹i, cÇm ®øng c¹nh vµ th¶
r¬i tù do tõ ®é cao x¸c ®Þnh.
+ Thèng kª kÕt qu¶ vµo b¶ng 6.2
- Mçi nhãm gieo 25 lÇn, cã thĨ x¶y ra 3 trêng
hỵp: 2 ®ång sÊp (SS), 1 ®ång sÊp 1 ®ång ngưa
(SN), 2 ®ång ngưa (NN). Thèng kª kÕt qu¶
vµo b¶ng 6.2
Ho¹t ®éng 2: Thèng kª kÕt qu¶ cđa c¸c nhãm
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
- GV yªu cÇu c¸c nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶ ®· tỉng
hỵp tõ b¶ng 6.1 vµ 6.2, ghi vµo b¶ng tỉng hỵp
theo mÉu sau:
- Häc sinh thùc hiƯn
TiÕn hµnh Gieo 1 ®ång kim lo¹i Gieo 2 ®ång kim lo¹i
S N SS SN NN
1
2
3
....
Céng
17
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
...
100
TỔNG
CỘNG
Số lượng
phấn xác định kiểu gen và kiểu hình ở F
1
và F
2
.
+ HS tự giải theo hớng dẫn.
- GV lu ý HS:
VD
2
: Bài tập 1 trang 22.
P: Lông ngắn thuần chủng x Lông dài
F
1
: Toàn lông ngắn.
Vì F
1
đồng tính mang tính trạng trội nên đáp án
a.
- GV đa ra 2 dạng, HS đa cách giải. GV kết
luận.
VD
3
: Bài tập 2 (trang 22): Từ kết quả F
1
: 75%
đỏ thẫm: 25% xanh lục F
1
: 3 đỏ thẫm: 1 xanh
lục. Theo quy luật phân li P: Aa x Aa
Đáp án d.
, GF
1
, F
2
.
- Viết kết quả lai, ghi rõ tỉ lệ kiểu gen, kiểu
hình.
* Có thể xác định nhanh kiểu hình của F
1
, F
2
trong các trờng hợp sau:
a. P thuần chủng và khác nhau bởi 1 cặp tính
trạng tơng phản, 1 bên trội hoàn toàn thì chắc
chắn F
1
đồng tính về tính trạng trội, F
2
phân li
theo tỉ lệ 3 trội: 1 lặn.
b. P thuần chủng khác nhau về một cặp tính
trạng tơng phản, có kiện tợng trội không hoàn
toàn thì chắc chắn F
1
mang tính trạng trung
gian và F
2
phân li theo tỉ lệ 1: 2: 1
c. Nếu ở P một bên bố mẹ có kiểu gen dị hợp,
bên còn lại có kiểu gen đồng hợp lặn thì F
mang 1 giao tử a của bố, 1 giao tử a của mẹ.
Con mắt đen (A-) bố hoặc mẹ cho 1 giao tử
A Kiểu gen và kiểu hình của P:
Aa (Mắt đen) x Aa (Mắt đen)
Aa (Mắt đen) x aa (Mắt xanh)
Đáp án b, c.
Hoạt động 2: Bài tập về lai hai cặp tính trạng
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
VD
6
: ở lúa thân thấp trội hoàn toàn so với thân
cao. Hạt chín sớm trội hoàn toàn so với hạt
chín muộn. Cho cây lúa thuần chủng thân thấp,
hạt chín muộn giao phân với cây thuần chủng
thân cao, hạt chín sớm thu đợc F
1
. Tiếp tục cho
F
1
giao phấn với nhau. Xác địnhkiểu gen, kiểu
hình của con ở F
1
và F
2
. Biết các tính trạng di
truyền độc lập nhau (HS tự giải).
VD
7
: Gen A- quy định hoa kép
Gen aa quy định hoa đơn
Dạng 1: Biết P xác định kết quả lai F
1
và
F
2
.
* Cách giải:
- quy ớc gen xác định kiểu gen P.
- Lập sơ đồ lai
- Viết kết quả lai: tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình.
* Có thể xác định nhanh: Nếu bài cho các cặp
gen quy định cặp tính trạng di truyền độc lập
căn cứ vào tỉ lệ từng cặp tính trạng để tính
tỉ lệ kiểu hình:
(3:1)(3:1) = 9: 3: 3:1
(3:1)(1:1) = 3: 3:1:1
(3:1)(1:2:1) = 6: 3:3:2:1:1 (1 cặp trội hoàn
toàn, 1 cặp trội không hoàn toàn)
Dạng 2: Biết số lợng hay tỉ lệ kiểu hình ở F.
Xác định kiểu gen của P
Cách giải: Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình ở đời
con xác định kiểu gen P hoặc xét sự phân li
của từng cặp tính trạng, tổ hợp lại ta đợc kiểu
gen của P.
F
2
: 9:3:3:1 = (3:1)(3:1) F
1
dị hợp về 2 cặp
gen P thuần chủng 2 cặp gen.
- Giáo dục giới tính.
II. CHUẨN BỊ:
GV: Tranh phóng to H8.18.5 SGK ; Bảng phụ.
HS: Chuẩn bò bài trước ở nhà.
III.THÔNG TIN BỔ SUNG:
Bộ NST lưỡng bội được kí hiệu là 2n nghóa là số lượng NST trong tế bào là một số chẳn .Ở
một số loài NST giới tính không tồn tại thành từng cặp mà chỉ có một chiếc ở dạng XO như
ntrong tế bào lưỡng bội của giới đực .Châu chấu ,hay giới cái bọ gậy NST lưỡng bội 2n là số lẻ.
IV. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng
1. ỉn ®Þnh tỉ chøc
- KiĨm tra sÜ sè.
2. KiĨm tra bµi cò
Chän c©u tr¶ lêi ®óng:
1. ë ngêi, m¾t n©u lµ tréi (A) so víi m¾t xanh (a). Bè mĐ ®Ịu m¾t n©u con cã ngêi m¾t n©u, cã ngêi
m¾t xanh. KiĨu gen cđa bè mĐ ph¶i nh thÕ nµo?
a. AA x Aa b. Aa x Aa
c. Aa x aa d. AA x aa
2. PhÐp lai nµo díi ®©y sÏ cho kiĨu gen vµ kiĨu h×nh Ýt nhÊt?
a. AABB x AaBb b. AAbb x Aabb
c. AABB x AABb d. Aabb x aabb
3. Bµi míi
VB: ? Bè mĐ, «ng bµ, tỉ tiªn ®· trun cho con ch¸u vËt chÊt g× ®Ĩ con ch¸u gièng víi bè mĐ,
«ng bµ, tỉ tiªn? (NST, gen, ADN). Chóng ta cïng t×m hiĨu ch¬ng II – NhiƠm s¾c thĨ vµ cơ thĨ bµi
h«m nay, bµi 8.
Ho¹t ®éng 1: TÝnh ®Ỉc trng cđa bé nhiƠm s¾c thĨ
Ho¹t ®éng cđa GV Ho¹t ®éng cđa HS
- GV ®a ra kh¸i niƯm vỊ NST.
- Yªu cÇu HS ®äc mơc I, quan s¸t H 8.1 ®Ĩ
tr¶ lêi c©u hái:
- NST tån t¹i nh thÕ nµo trong tÕ bµo sinh dìng
có thể là hình que, hình hạt, hình chữ V.
- Cho HS quan sát H 8.3
- Yêu cầu HS đọc bảng 8 để trả lời câu hỏi:
- Nhận xét về số lợng NST trong bộ lỡng bội ở
các loài?
- Số lợng NST có phản ánh trình độ tiến hoá
của loài không? Vì sao?
- Hãy nêu đặc điểm đặc trng của bộ NST ở mỗi
loài sinh vật?
gồm:
+ 1 đôi hình hạt
+ 2 đôi hình chữ V
+ 1 đôi khác nhau ở con đực và con cái.
- HS trao đôi nhóm, nêu đợc:
+ Số lợng NST ở các loài khác nhau.
+ Số lợng NST không phản ánh trình độ tiến
hoá của loài.
=> rút ra kết luận.
Kết luận:
- Trong tế bào sinh dỡng, NST tồn tại thành từng cặp tơng đồng. Bộ NST là bộ lỡng bội kí hiệu là 2n.
- Trong tế bào sinh dục (giao tử) chỉ chứa 1 NST trong mỗi cặp tơng đồng Số NST giảm đi một
nửa, bộ NST là bộ đơn bội kí hiệu là n.
- ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa con đực và con cái ở 1 cặp NST giới tính kí hiệu là XX,
XY.
- Mỗi loài sinh vật có bộ NST đặc trng về số lợng và hình dạng.
Hoạt động 2: Cấu trúc của nhiễm sắc thể
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Mô tả hình dạng, kích thớc của NST ở kì giữa?
- Yêu cầu HS quan sát H 8.5 cho biết: các số 1
4.KiĨm tra ®¸nh gi¸:
- Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái 1, 2,3 SGK.
5. Híng dÉn häc bµi ë nhµ
- Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK
- KỴ s½n b¶ng 9.1 vµ 9.2 vµo vë bµi tËp.
- §äc tríc bµi 10 – Nguyªn ph©n.
Ngµy so¹n: 06-09-2010 Tn: 5
Ngµy d¹y: 10-09-2010 TiÕt: 09
Bµi 9: Nguyªn ph©n
I. MỤC TIÊU
1/ Kiến thức:
- HS trình bày được ý nghóa sự thay đổi trạng thái (đơn,kép), biến đổi số lượng (ở tế bào
mẹ và con) và sự vận động của NST qua các kì của nguyên phân.
- Trình bày được những diễn biến cơ bản của NST qua các kỳ của nguyên phân
- Phân tích được ý nghóa của nguyên phân đối với sinh trưởng và sinh sản của cơ thể
2/ Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
3/ Thái độ :
HS hiểu được nhờ quá trình nguyên phân mà có thể phát triển cá thể ở những loài sinh
sản vô tính nhờ giâm, chiết, ghép cành và nuôi cấy mô.
II. CHUẨN BỊ:
- GV:Tranh phóng to các hình SGK
24
- Bảng phụ
- HS: chuẩn bò bài trước ở nhà
III. THÔNG TIN BỔ SUNG:
_Sự đóng duỗi xoắn của NST đều có ý nghóa sinh học nhất đònh .
-NST bắt đầu đóng xoắn ở kì đầu và đóng xoắn cực đại ở kì giữa tạo thuận lợi cho sự tập
trung ở mặt phẳng xích đạo thoi phân bào và phân li ở kì sau.
xo¾n vµ d¹ng di xo¾n.
- HS ghi nhí møc ®é ®ãng, di xo¾n vµo b¶ng
9.1
KÕt ln:
Chu k× tÕ bµo gåm:
+ K× trung gian: chiÕm nhiỊu thêi gian nhÊt trong chu k× tÕ bµo (90%) lµ giai ®o¹n sinh trëng cđa tÕ
bµo.
+ Nguyªn ph©n gåm 4 k× (k× ®Çu, k× gi÷a, k× sau, k× ci).
- Møc ®é ®ãng, di xo¾n cđa NST qua c¸c k×: B¶ng 9.1
B¶ng 9.1- Møc ®é ®ãng, di xo¾n cđa NST qua c¸c k× cđa tÕ bµo
H×nh th¸i NST K× trung gian K× ®Çu K× gi÷a K× sau K× ci
- Møc ®é di xo¾n
NhiỊu nhÊt
Ýt
NhiỊu
- Møc ®é ®ãng xo¾n
Ýt
Cùc ®¹i
25
Copyright: Tài liệu đại học ©