B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
TR
NGă IăH CăTH NGăLONG
------------*------------

NGUY NăCỌNGăC

NG

CH TăL
NGăGI CăNG ăVÀăM TăS Y UăT ă
LIểNăQUANă ăSINHăVIểNăTR
NGăCAOă NGă
YD
CăH NGă
CăTHÀNHăPH ăH ăCHệăMINHă
N Mă2020

LU NăV NăTH CăS YăT ăCỌNGăC NG

HÀăN Iă- N Mă2020


B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
TR
NGă IăH CăTH NGăLONG
KHOA KHOA H C S C KH E
B MỌN Y T CỌNG C NG
------------*-----------

NGUY NăCỌNGăC


NG

HÀăN Iă- N Mă2020

Thang Long University Library


i
L I C Mă N
V i lịng kính tr ng và bi t n sâu s c, tôi xin g i l i c m n chân thành
t i Ban Giám hi u, Phịng
các th y giáo, cơ giáo Tr

ào t o sau
ng

i h c, B môn Y t công c ng cùng

i h c Th ng Long đã trang b ki n th c cho tơi

trong q trình h c t p, nghiên c u t i tr

ng đ hồn thành lu n v n này.

Tơi xin bày t lịng kính tr ng và bi t n sâu s c t i PGS. TS. Tr n V n
H

ng ng


Nguy năCôngăC

ng


ii
L IăCAMă OAN
Kính g i:

Phịng ào t o Sau đ i h c Tr
B môn Y t công c ng Tr

ng

ng

i h c Th ng Long
i h c Th ng Long

H i đ ng ch m lu n v n t t nghi p
Tên tôi là: Nguy n Công C
chuyên ngành Y t công c ng Tr

ng

ng – H c viên l p Cao h c YTCC K7,
i h c Th ng Long.

Tôi xin cam đoan:
ơy là lu n v n do tôi th c hi n d

DANH M C CÁC CH

VI T T T ................................................................ v

DANH M C CÁC B NG ............................................................................... vi
TV N
CH

................................................................................................... 1

NG 1 T NG QUAN TÀI LI U ............................................................ 4

1.1. Gi c ng và ch t l
1.2. Ch t l

ng gi c ng ............................................................. 4

ng gi c ng c a sinh viên và m t s y u t liên quan qua m t

s nghiên c u trên th gi i và t i Vi t Nam ............................................. 8
1.3. Gi i thi u s l

c v đ a đi m nghiên c u............................................ 16

1.4. Khung lý thuy t nghiên c u .................................................................. 18
CH

NG 2

2.1.

3.1. M t s thông tin chung c a đ i t
3.2. Ch t l

ng gi c ng c a đ i t

ng nghiên c u trong tháng v a qua .... 39

3.3. M t s y u t liên quan đ n ch t l
CH

ng nghiên c u ................................ 32
ng gi c ng c a sinh viên ........... 42

NG 4 BÀN LU N .............................................................................. 50

4.1. Ch t l
D

ng gi c ng c a sinh viên c a sinh viên Tr

c H ng

4.2. Ch t l

ng cao đ ng Y

c Thành ph H Chí Minh ............................................. 50

ng gi c ng c a sinh viên ........................................................ 54


Ch t l

CLGN
TD

ng gi c ng

i n tho i di đ ng
Kho ng tin c y

KTC
NREM

Non Rapid Eye Movement

C đ ng m t không nhanh

PR

Prevelance Ratio

T s t l hi n m c

PSQI

Pittsburgh Sleep Quality Index Ch s ch t l

ng gi c ng

Pittsburgh

B ng 2.2. Các tiêu chí v áp l c h c t p và áp l c tơm lí xã h i ........................ 27
B ng 2.3. i m các thành ph n c a thang đo PSQI ........................................... 28
B ng 3.1.

c đi m dơn s xã h i c a sinh viên ................................................ 32

B ng 3.2. M t s thói quen c a sinh viên ........................................................... 33
B ng 3.3. Thói quen s d ng đi n tho i di đ ng c a sinh viên .......................... 35
B ng 3.4.

c đi m môi tr

ng ng c a sinh viên ............................................. 36

B ng 3.5. Các đ c đi m v áp l c h c t p c a sinh viên .................................... 37
B ng 3.6. Các đ c đi m v áp l c tơm lí xã h i c a sinh viên ........................... 38
B ng 3.7. Th i l

ng, giai đo n ng , hi u qu gi c ng trong tháng qua .......... 39

B ng 3.8. R i lo n ch c n ng ho t đ ng ban ngày trong tháng ......................... 40
B ng 3.9. Các r i lo n gi c ng trong m t tháng v a qua ng sinh viên ........... 40
B ng 3.10. Ch t l

ng gi c ng theo c m giác ch quan trong m t tháng v a

qua c a sinh viên ......................................................................................... 41
B ng 3.11. ánh giá ch t l

ng gi c ng trong m t tháng v a qua c a sinh viên

có th gơy ra nh ng h u qu sinh lí nghiêm tr ng đ i v i con ng

i [24]. Ng là

kho ng th i gian c n thi t cho c th tái t o, h i ph c sau m t ngày ho t đ ng
v t v , tích l y và d tr n ng l

ng c n thi t cho s phát tri n c a c th . Ng

đ gi c và sau khi ng d y khơng có c m giác m t m i, u o i, c th c m th y
t nh táo kh e m nh là m t gi c ng đ t ch t l

ng [9].

Trong th i đ i ngày nay, v i s phát tri n bùng n c a công ngh k thu t,
đi n tho i di đ ng, internet, các ch

ng trình gi i trí, các thói quen, áp l c h c

t p, cơng vi c, các m i quan h xã h i và các ho t đ ng s ng hàng ngày khác đã
nh h

ng không nh t i v i vi c duy trì m t gi c ng ngon đ t ch t l

m i con ng

ng c a

i. Theo các báo cáo g n đơy, có t i 45% dơn s th gi i g p các


ng xuyên gơy ra s m t m i, trì tr ,

thi u t p trung trong công vi c, khi n chúng ta d m c các sai sót, gơy ra các v n
đ v an toàn trong lao đ ng, sinh ho t hàng ngày. Thi u ng còn làm gia t ng
các v n đ v s c kh e d n đ n các b nh mãn tính hi n nay nh đái tháo đ

ng

tuýp 2, b nh tim, béo phì làm gi m kh n ng lao đ ng s n xu t, nh h

ng


2
nghiêm tr ng đ n các khía c nh khác trong cu c s ng con ng

i [22]. R i lo n

gi c ng cịn có th gơy ra các v n đ v tr m c m c ng nh làm t ng thêm hành
vi t sát

b nh nhơn tr m c m [16], [30].

Các nghiên c u trên th gi i cho th y vi c r i lo n gi c ng x y ra nhi u
h n

sinh viên đ i h c nói chung [47], [36], [22]. Riêng v i sinh viên ngành y

thì áp l c dành cho h còn l n h n b i nh ng yêu c u kh t khe v chuyên môn
và h c thu t. V i kh i l

c là c s đào t o ngồi cơng l p, đa

ngành, c s nghiên c u khoa h c và chuy n giao công ngh và là n i đào t o
đ i ng cán b y d
thù v i kh i l

c trình đ cao đ ng và th p h n [13]. Sinh viên ngành y đ c

ng ki n th c y khoa và k n ng lơm sàng n ng n , áp l c h c t p

và các mùa thi c ng th ng. Nh ng v n đ này có th s làm thay đ i đ n hành
vi, thói quen ng và ch t l

ng gi c ng gơy nh h

ng r t nhi u đ n kh n ng

t p trung, kh n ng t duy, duy trì s t nh táo và h ng thú trong h c t p. Tuy
nhiên ch a có báo cáo c th nào v v n đ này. Cơu h i đ t ra là ch t l
gi c ng c a sinh viên t i tr
đ n ch t l

ng

ng nh th nào? Có nh ng y u t nào liên quan

ng gi c ng c a sinh viên? Tr l i nh ng cơu h i này s giúp đ a ra

nh ng đ xu t, ki n ngh phù h p góp ph n c i thi n tình tr ng ch t l


2. Phơn tích m t s y u t liên quan đ n ch t l
tr

ng Cao đ ng Y D

c H ng

ng gi c ng c a sinh viên

c thành ph H Chí Minh.


4
CH

NGă1

T NGăQUANăTÀIăLI U
1.1. Gi c ng vƠăch tăl

ng gi c ng

1.1.1. M t s kháiăni m liênăquanăđ n gi c ng
Ng là m t nhu c u t nhiên
trong c th đ

ng

i đ đ m b o não b và các c quan



ng h p b t th

ng, các hành vi khác nh m ng du, nghi n r ng, nói

m ho c các ho t đ ng th ch t khác có th x y ra trong khi ng [21].
1.1.2. Vaiătròăc a gi c ng
Gi c ng gi m t vai trò r t quan tr ng trong vi c duy trì s c kh e, tái t o
n ng l

ng và ph c h i sau m t ngày làm vi c. M i giai đo n c a gi c ng s

mang l i nh ng l i ích khác nhau, bao g m [4], [44]
Duy trì s cơn b ng c a các hormon trong c th .
H tr cho s t ng tr

ng và phát tri n c a c th .

óng vai trị quan tr ng trong tu i d y thì và kh n ng sinh s n.
Th giãn, ph c h i c b p, giúp não b ho t đ ng t t.
Ng đ ch t l

ng và đúng th i đi m s giúp các cá nhơn ho t đ ng t t

trong su t c ngày.

Thang Long University Library


5


i có th i l

nghiên c u khác th c hi n t i
ng

ng ng bình th

ng và CLGN t t [34]. M t

ài B c Trung Qu c (2017) báo cáo r ng nh ng

i có h i ch ng ng ng th khi ng làm t ng nguy c m c các bi n c tim

m ch có h i b ng 1,95 l n so v i nh ng ng

i không m c h i ch ng ng ng th

khi ng . Trong các bi n c tim m ch có h i ph bi n nh t là đ t qu , v i r i ro
cao h n 1,75 l n (KTC 95%: 1,37-2,20; giá tr p

kho ng vài phút, chi m 2-5% gi c ng . Giai đo n này r t ng n và d b gián
đo n b i nh ng tác đ ng nh nh ti ng n.
Giai đo n 2: Là giai đo n ng th t, giai đo n này chi m 10-25 phút và
chi m 50% gi c ng , có gi thi t cho r ng giai đo n ng này giúp c ng c trí
nh và c n có nh ng kích thích m nh m h n giai đo n 1 đ có th đánh th c.
Giai đo n 3: Là giai đo n chuy n ti p gi a ng nông và ng sơu, giai đo n
này chi m kho ng 8% gi c ng .
Giai đo n 4:

ơy là giai đo n ng sơu chi m 25% gi c ng , giúp c th

hoàn toàn ngh ng i và h i ph c c b p, đơy là giai đo n khó đánh th c nh t.
Pha REM: Là giai đo n c đ ng m t nhanh, chi m 20 – 25% gi c ng , di n
ra sau giai đo n 4 và c ng là giai đo n cu i cùng c a m t chu k ng , kéo dài 1 5 phút

chu k đ u tiên, sau đó t ng d n lên

1.1.5. Kháiăni m ch tăl
Ch t l
mình, nó đ

nh ng chu k k ti p.

ng gi c ng

ng gi c ng là s hài lòng c a m t ng

i khi tr i qua gi c ng c a


12-16 gi /ngày

1-2 tu i

11-14 gi /ngày

3-5 tu i

10-13 gi /ngày

6-12 tu i

9-12 gi /ngày

13-18 tu i

8-10 gi /ngày

Trên 18 tu i

7-8 gi /ngày

1.1.6. Thang đo ch t l

ng gi c ng PSQI (The Pittsburgh Sleep Quality

Index)
Thang đo The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) là thang đo v CLGN
đ c phát tri n n m 1989. Ch s ch t l
t đánh giá ch t l


ng

gi c ng t t và kém. Vì v y trong nghiên c u này chúng tôi s d ng thang đo
PSQI này đ đánh giá ch t l

ng gi c ng

đ it

ng sinh viên. T i Vi t Nam

n m 2013 tác gi Tô Minh Ng c và các c ng s đã th c hi n nghiên c u “
tin c y và tính giá tr c a ch báo ch t l

ng gi c ng Pitspurgh phiên b n Ti ng


8
Vi t” đ có th đánh giá m t cách chính xác v đ tin c y và tính đ c hi u c a
thang đo này t i Vi t Nam cho k t qu v i h s Cronbachs alpha là 0,789 và
tính tin c y l p l i khá t t; đ nh y và đ đ c hi u t i đi m c t 5 là 87,8% và
75% khi đánh giá CLGN trên đ i t

ng là ng

i Vi t Nam [6].

T nh ng b ng ch ng trên, nghiên c u quy t đ nh s d ng thang đo PSQI
v i đi m c t 5 đ đo l

Thành ph n 5

Các r i lo n gi c ng

Thành ph n 6

Dùng thu c ng

Thành ph n 7

R i lo n ch c n ng ban ngày

1.2. Ch tăl

ng gi c ng ch quan
ng ng

ng gi c ng c aăsinhăviên vƠăm t s y u t liên quan qua m t

s nghiênăc uătrênăth gi iăvƠăt i Vi t Nam
1.2.1.ăCácănghiênăc uătrênăth gi i
Các nghiên c u trên th gi i tìm hi u v CLGN c a sinh viên t n m 2009
đ n n m 2018 báo cáo t l sinh viên có CLGN kém đ

c đo l

ng thơng qua

thang đo PSQI dao đ ng t 33,8% đ n 62,7% [36], [39], [41], [49].
M t nghiên c u c a K.Ahrberg ti n hành

l i v các đ c c n kh o sát trên trong 4 tu n v a qua). K t qu cho th y có m i
t

ng quan gi a ch t l

ng gi c ng và k t qu h c t p. C th ,sinh viên có

đi m ki m tra th p đ ng ngh a v i vi c có ch t l

ng gi c ng kém; h s t

quan R= 0,158, p< 0,03. Tuy nhiên có đi m l u ý là h s t
nghiên c u này th p h n 0,3 có l do nh h

ng

ng quan trong

ng c a c m u nh nên không đ i

di n cho dơn s đi u tra [17].
M t nghiên c u c t ngang mô t khác ti n hành

đ ih cYd

c Rabat

Maróc v i 600 sinh viên y khoa t n m nh t đ n n m th n m trong đó có 457
sinh viên đ ng ý tham gia, nghiên c u đ
tra đ đ m b o sinh viên không b

làm cho k t qu tr nên có ph n ch a khách quan, t l n gi i trong nghiên c u
cao h n

nam do t l n

tr

ng chi m u th .

rút ng n th i gian và gia

t ng t l tr l i nghiên c u đã b b t ph n kh o sát v nh ng đ c đi m dơn s
xã h i và kh o sát v các b nh lý r i lo n gi c ng đ c tr ng, vì th c n nhi u
nghiên c u khác ti n hành đ kh o sát các m i liên quan đó đ tìm ra ngun
nhơn, góp ph n nơng cao thành tích h c t p

sinh viên [25].

1.2.2.ăCácănghiênăc u t i Vi t Nam
Các nghiên c u trong n

c t n m 2015 đ n n m 2017 báo cáo t l CLGN


10
kém trên đ i t

ng h c sinh, sinh viên thông qua thang đo PSQI dao đ ng t

40% đ n 59,1% [2], [7], [10].

ng gi c ng kém cao h n 1,36 l n sinh viên s d ng smartphone

m c đ th p (KTC 95% 1,07 – 1,73).
thích 7% s bi n thiên đi m ch t l

i m m c đ s d ng smartphone gi i

ng gi c ng (p
c thành ph H Chí Minh
ng gi c ng kém. Tuy nhiên

nghiên c u khơng tìm th y m i liên quan gi a ch t l
thành tích h c t p

c ti n hành trên

ng gi c ng kém và

sinh viên [2].

Nghiên c u c a Nguy n Ng c S n (2019): thi t k nghiên c u c t ngang
mô t 372 sinh viên ngành bác s R ng Hàm M t

ih cYd

Minh n m h c 2018-2019. K t qu : t l sinh viên có ch t l
theo thang đo PSQI là 47,6%. Có m i liên quan gi a ch t l

c TP. H Chí

ng gi c ng kém
ng gi c ng và các

y u t nh n m h c, t n su t t p th d c, th thao, b th c gi c gi a đêm vì đi n
tho i di đ ng và áp l c xã h i. K t lu n: sinh viên c n th
th d c, th thao, t t đi n tho i di đ ng tr

ng xuyên luy n t p

có m i t

ng quan thu n có ý ngh a th ng kê gi a đi m trung bình h c t p c a

sinh viên và ch t l

ng gi c ng ( p
4: 5,66±1,8 v i p=0,024) có ý ngh a v m t th ng kê [27]. Nghiên c u

Iran

không s d ng đi m c t c th nào mà nghiên c u tìm th y s khác bi t d a trên
t ng đi m PSQI. Tuy nhiên m t s nghiên c u khác nh nghiên c u c a Phùng
Ngơ Hà Chơu (2017), khơng tìm th y m i liên quan gi a CLGN và các n m h c
[2].
S liên quan gi a ch t l

ng gi c ng và k t qu h c t p.

Nhi u nghiên c u c ng ch ra r ng CLGN kém có m i liên quan đ n k t
qu h c t p kém h n [26]. Theo nghiên c u c a Tr n Ng c Trúc Qu nh (2015)
t l sinh viên có k t qu h c t p khá, gi i có CLGN kém b ng 0,68 l n (KTC
95%: 0,48-0,94 và p=0,024) so v i sinh viên có k t qu h c t p y u [7]. Theo
nghiên c u c a Mister Sandman (2015) t i

i h c Gent ch ra r ng n u t ng

đi m PSQI ng ý là làm gi m CLGN s d n đ n vi c làm gi m k t qu đi m thi
c ađ it

ng t 0,97-20 đi m [19]. Theo nghiên c u cho đ i t

ng sinh viên y

Thang Long University Library




ng gi c ng kém cao h n (OR=1,37; KTC 95%:

1,01-1,86) so v i nh ng ng

i ch a bao gi hút thu c [41]. Hai nghiên c u trên

đ u có c m u nghiên c u l n, đ i t

ng tham gia hai nghiên c u trên là sinh

viên đ i h c, không ph i sinh viên y khoa nên có th có nh ng s khác bi t.
S liên quan gi a ch t l

ng gi c ng và ho t đ ng th l c

M t nghiên c u c t ngang đ
kh o sát
nh ng ng

1106 sinh viên v t

c th c hi n t i đ i h c V Hán Trung Qu c
ng tác gi a ho t đ ng th ch t và CLGN, thì

i có ho t đ ng th ch t có nguy c đ i v i CLGN kém (OR=0,48;

KTC 95%: 0,3- 0,78) [28]. Nghiên c u trên đ i t

ng tham gia là nh ng sinh

u bia, nh ng sinh viên tiêu th t 1-19 đ u ng

có c n m i tháng có CLGN kém b ng 1,31 l n (KTC 95%: 1,05-1,63) v i
p=0,03 so v i nh ng sinh viên tiêu th d

i 1 đ u ng có c n m i tháng [49].

Hai nghiên c u trên đ u s d ng cơu h i v t ng s r
m t tháng qua có th gơy ra nh ng sai l ch h i t
l

ng r

u bia u ng trong vịng

ng. Khơng đánh giá đ

cs

u bia trung bình m i l n s d ng.

S liên quan gi a ch t l

ng gi c ng và đ u ng ch a cafein

Nghiên c u trên sinh viên đ i h c

Ethiopia ch ra r ng trong s nh ng

sinh viên có CLGN kém thì 82,3% cho bi t tiêu th m t s lo i đ u ng có ch a


ng t đi m SAS trung bình cao

i có CLGN kém (28,86) so v i ng

i nhóm ng

i có CLGN

t t (22,13) [47]. Nghiên c u c a tác gi Demirci n m 2015 tìm th y m i liên
quan gi a đi m SAS v i t ng đi m PSQI, k t qu c a nghiên c u ch ra r ng
nhóm s d ng smartphone m c đ cao có t ng đi m PSQI cao h n nhóm có
m c đ s d ng smartphone th p, đi m SAS t

ng quan thu n v i t ng đi m

PSQI (r =0,125, p = 0,011), v i thành ph n ch t l

ng gi c ng ch quan c a

Thang Long University Library


15
PSQI (r =0,138, p = 0,030), v i thành ph n r i lo n gi c ng c a PSQI (r =
0,153, p =0,016) và v i thành ph n r i lo n ch c n ng ban ngày c a PSQI
(r = 0,244, p

T l c ng th ng c a sinh viên y khoa đ

c báo cáo t i

r p Saudia là 63%

[14]. M t nghiên c u n m 2015 trên sinh viên y khoa Pakistan cho th y có
55,9% sinh viên tham gia nghiên c u có áp l c h c t p và nghiên c u c ng tìm
ra đ

c m i liên quan gi a CLGN và áp l c h c t p có ý ngh a th ng kê v i

p

– BGD T, ngày 10 tháng 9 n m 2014 c a B tr

đào t o. Tr

c.

ng Cao đ ng Y D

c H ng

ng B Giáo d c và

c là c s đào t o ngồi cơng l p,

đa c p, đa ngành, là c s nghiên c u khoa h c và chuy n giao công ngh , c s
đào t o đ i ng cán b y d
Tr

ng Cao

c trình đ cao đ ng và th p h n.

ng Y D

c H ng

c TP. HCM đ n nay, tr

ng có t ng


đ

c hoàn thi n theo tiêu chu n qu c t . Các ph

tr

ng đ

thu c tr

ng ti n tin h c trong Nhà

c n i m ng và k t n i internet s ngày càng đ

Bên c nh đó nhà tr

c s d ng r ng rãi.

ng cịn có B nh vi n a khoa H ng

ng Cao đ ng Y d

c H ng

c là B nh vi n

c, có chu i h th ng nhà thu c

Onehealth tr c thu c B nh vi n và nhà tr

ng ki n th c y khoa và k n ng lơm sàng n ng n , áp l c

h c t p và các mùa thi c ng th ng. Nh ng v n đ này có th s làm thay đ i đ n
hành vi, thói quen ng và ch t l

ng gi c ng gơy nh h

ng r t nhi u đ n kh

n ng t p trung, kh n ng t duy, duy trì s t nh táo và h ng thú trong h c t p.
Tuy nhiên ch a có báo cáo c th nào v v n đ này.

Hình 1.1. Hình nh tr

ng Cao đ ng Y D

c H ng

c [13]

\