Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Du lịch ngày nay đã và đang trở thành nhu cầu cần thiết đối với nhiều tầng
lớp xã hội của mỗi quốc gia, là hiện tợng quan trọng nhất của cuộc sống hiện
đại. Theo trào lu phát triển của du lịch quốc tế, nhiều nớc đã đặt sự nghiệp phát
triển du lịch lên một trong những vị trí quan trọng hàng đầu và đã gặt hái đợc
những thành công ở lĩnh vực này trong những năm gần đây.
Với Việt Nam, thực tế đã cho thấy du lịch ngành công nghiệp không
khói đang ngày càng khẳng định vững chắc vị trí quan trọng của mình trong
nền kinh tế quốc dân. Có đợc vai trò này là nhờ sự đóng góp không nhỏ của
hàng trăm, hàng ngàn các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch khắp cả nớc. Một
trong những loại hình doanh nghiệp không thể thiếu và góp phần quan trọng
cho sự phát triển của ngành du lịch đó là công ty du lịch lữ hành.
Nằm trong hệ thống các công ty lữ hành, bày năm qua công ty du lịch Việt
Nam - Hà Nội đã không ngừng vơn lên phát triển tự khẳng định mình trên thị tr-
ờng du lịch trong nớc và quốc tế. Với những chơng trình du lịch văn hoá - độc
đáo và hấp dẫn, phong phú cả về chất lợng lẫn loại hình du lịch, công ty du lịch
Việt Nam - Hà Nội đã để lại nhiều ấn tợng tốt đẹp với khách du lịch, số lợng
khách đến với công ty ngày càng cao.
Sau khi đã đi sâu nghiên cứu thực tế bằng phơng pháp quan sát cùng với số
liệu đã thu thập đợc về tình hình hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành của công
ty du lịch Việt Nam - Hà Nội.
Chuyên đề gồm 3 ch ơng:
Chơng I - Lý luận tổng quan về hoạt động kinh doanh du lịch lữ
hành.
Chơng II - Thực trạng hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành của
công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội
Chơng III - Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm phát triển
hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành của công ty du
lịch Việt Nam - Hà Nội.
1
chịu ảnh hởng của rất nhiều yếu tố bên trong cũng nh bên ngoài. Mối quan hệ
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
này có khá nhiều điểm bất lợi cho cả những ngời kinh doanh du lịch (cung)
cũng nh khách du lịch (cầu).
a, Những mâu thuẫn xung quanh quan hệ cung - cầu.
* Tính cố định của cung và sự phân tán của cầu du lịch đã góp phần hình
thành các công ty du lịch lữ hành. Tính cố định của cung thể hiện một cách hiển
nhiên ở tài nguyên du lịch, nó không thể di chuyển đợc mà khách du lịch phải
tự tìm kiếm đến với nó. Cũng nh các dịch vụ lu trú chỉ có thể mọc lên ở xung
quanh các tài nguyên du lịch và nằm chờ khách du lịch tới. Tính cố định của
cung dẫn tới một điều là khách du lịch dù không muốn họ cũng phải bỏ ra một
khoản chi phí dành cho vận chuyển đến các điểm du lịch trớc khi họ đợc tiêu
dùng trong thởng thức chúng, nó thể hiện một cách đơn giản và dễ hiểu qua một
cụm từ chỉ hoạt động của khách, đó là đi du lịch.
Mặt khác, cầu về du lịch lại phân tán ở khắp nơi vì chúng nằm trong mỗi
con ngời. Khi một cá nhân muốn đi du lịch họ phải biết các dịch vụ hàng hoá,
điểm du lịch mà họ sẽ lựa chọn có chất lợng nh thế nào ? họ phải qua các phơng
tiện vận chuyển để đến với điểm du lịch. Ngoài các nhu cầu thiết yếu đợc phục
vụ nh ăn, ở còn có rất nhiều các nhu cầu bổ sng khác nảy sinh trong quá trình
du lịch nhng họ khó có thể biết vì sự phân tán và cách biệt của cầu so với cung.
Nhờ có đặc điểm trên mà công ty lữ hành ra đời để thoả mãn nhu cầu của
cả cung và cầu về du lịch.
Các công ty lữ hành sẽ khắc phục những mâu thuẫn trên bằng cách ghép
nối cung cầu du lịch không chỉ thông qua vận chuyển khách tới tài nguyên du
lịch (họ cần tới) mà cần bán các sản phẩm có thể có của chơng trình du lịch cho
khách hàng. Tất nhiên, các sản phẩm này có thể là của họ và cũng có thể của
các nhà cung cấp khác. Một loại sản phẩm của công ty lữ hành đó là các chơng
trình du lịch trọn gói. Các chơng trình này là một trung gian ghép nối nhiều nhu
cầu riêng lẻ thành một sản phẩm hoàn thiện nhất. Sự thuận tiện và hiệu quả này
du lịch đâu chỉ cần một thứ dịch vụ lu trú đó. Đó không phải là một chuyến du
lịch và cũng thật vất vả cho họ để tìm kiếm các thông tin khác trên những trang
quảng cáo, trên những chơng trình quảng cáo khiến họ thật mệt mỏi khi muốn
đi một chuyến du lịch.
Trên thực tế mọi việc diễn ra đơn giản hơn nhiều vì công ty lữ hành ra đời
và khách du lịch có thể có mọi thông tin về cung du lịch qua các chơng trình du
lịch trọn gói có sẵn. Chơng trình này sẽ khắc phục đợc sự chậm trễ về khả năng
thông tin của cung đối với cầu cũng nh khả năng thông tin của cầu đối với cung.
Công ty lữ hành làm nhiều phần việc của cung và cầu, đó là cung cấp thông tin
và tìm kiếm thông tin.
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
c, Những ảnh h ởng do sở thích tâm lý và thu nhập của khách.
Mỗi khách du lịch đều muốn đi du lịch để thoả mãn đợc những đặc điểm
riêng về tâm lý xã hội của mình, đồng thời đáp lại là những yếu tố khó thay đổi
nhng rất quan trọng của mỗi khách du lịch ảnh hởng đến chuyến đi. Khi một
nhóm khách quyết định đi du lịch thì các đặc điểm trên khiến cho mõi ngời sẽ
chọn một chơng trình du lịch riêng cho mình. Nh vậy sẽ rất khó tổ chức một
chuyến đi du lịch. Tuy nhiên, xét toàn bộ khách đi du lịch trên một khu vực
nhất định thì lại có thể tìm thấy rất nhiều ngời có quyết định đi du lịch giống
nhau. Công ty lữ hành sẽ là nơi đứng ra gom các khách du lịch có cùng nhu cầu
để có thể có một só lợng đủ lớn cho một chơng trình du lịch. Việc quảng cáo
một chơng trình du lịch trọn gói nào đó cũng chính là việc đứng ra gom những
khách du lịch có quyết định du lịch giống nhau, nhờ vậy mà các ảnh hởng của
sở thích tâm lý và thu nhập khác nhau cũng không thành vấn đề có thể cản trở
việc đi du lịch của du khách.
Ngoài ra, thu nhập của từng khách cũng có sự khác nhau tơng đối lớn, cho
nên yếu tố này gần nh quan trọng và quyết định đến hành vi đi du lịch của
khách. Vì vậy, mà tuỳ thuộc vào khả năng tài chính của mình, khách du lịch sẽ
đi những chuyến du lịch phù hợp với họ nhất, và tất nhiên công ty lữ hành sẽ
trí...
Trong những điều kiện nhất định nh giá các sản phẩm dịch vụ trong chơng
trình không thay đổi, lịch trình chuyến đi không thay đổi, không có các thay đổi
khác về điều kiện giao thông đi lại thì một chơng trình du lịch định sẵn có thể
làm nguyên mẫu cho rất nhiều chuyến du lịch. Tuy nhiên, trong thực tế, tính ổn
định và tính nguyên mẫu của một chơng trình du lịch chỉ mang tính tơng đối, nó
chỉ là nguyên mẫu cho một thời gian nhất định. Khi xảy ra các thay đổi dù do
chủ quan hay khách quan đem lại, ngời ta phải tính toán sắp xếp lại chơng trình
du lịch cho phù hợp hơn. Những thay đổi kịp thời này có ý nghĩa rất quan trọng
vì nếu không thực hiện các thay đổi kịp thời, các chuyến du lịch có thể không
thực hiện đợc và đôi khi công ty sẽ phải mất những khoản chi phí phụ thêm
hoặc cp phạt cho công ty gửi khách du lịch, đồng thời ảnh hởng tới uy tín của
công ty.
* Phân loại các chơng trình du lịch trọn gói.
Căn cứ vào những tiêu thức khác nhau, ngời ta có thể phân loại các chơng
trình du lịch trọn gói thành nhiều loại khác nhau. Dới đây là một số cách phân
loại có ý nghĩa hơn cả với hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành.
- Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh.
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+ Chơng trình du lịch chủ động.
Du lịch chủ động là hình thức du lịch mà ở đó công ty lữ hành chủ động
hoàn toàn trong việc tổ chức và thực hiện chơng trình.
Chơng trình du lịch chủ động đợc thực hiện nh sau:
Công ty lữ hành Nghiên cứu thị trờng Xây dựng các chơng trình du
lịch ấn định ngày thực hiện Quảng cáo và bán chơng trình Khách du
lịch Thực hiện.
Chơng trình này thờng thích hợp với các công ty có thị trờng khách tơng
đối ổn định. Tuy nhiên trên thực tế cách xây dựng chơng trình kiểu này không
có hiệu quả và không một công ty nào dám đảm bảo một số lợng khách đủ đem
G = (Di: Giá của dịch vụ thứ i trong chơng trình).
+ Các chơng trình du lịch mức giá tuỳ trọn: là các chơng trình du lịch mà
khách có thể chọn lấy một mức bất kỳ trong số các mức giá đợc đa ra sao cho
phù hợp với sở thích và khả năng thanh toán của họ.
Trên thực tế chơng trình du lịch kiểu này chỉ đợc áp dụng với một loại dịch
vụ hàng hoá nào đó vì nếu thực hiện cho tất cả các hàng hoá dịch vụ thì mức rủi
ro của nó là khá lớn. Tuy nhiên với các công ty lữ hành đủ lớn họ vẫn có thể áp
dụng cách này và kết hợp thực hiện chúng với các chơng trình du lịch cùng loại
của hãng lữ hành khác (qua quan hệ gửi khách).
c, Các yếu tố cấu thành giá một ch ơng trình du lịch.
* Các yếu tố cấu thành giá thành.
Giá thành của một chơng trình bao gồm toàn bộ những chi phí thực sự mà
công ty lữ hành phải chi trả để tiến hành thực hiện các chơng trình du lịch. Trớc
hết cần nhận thấy rằng giá thành của một chơng trình du lịch dù là xác định cho
một khách du lịch cũng phụ thuộc vào số lợng khách du lịch trong đoàn. Vì vậy,
ngời ta nhóm toàn bộ những chi phí vào hai loại cơ bản:
- Các chi phí biến đổi tính cho một khách du lịch. Bao gồm chi phí cho tất
cả các loại hàng hoá và dịch vụ mà đơn giá của chúng đợc quy định cho từng
khách. Đây thờng là các chi phí gắn liền trực tiếp với sự tiêu dùng riêng biệt của
từng khách du lịch.
- Các chi phí cố định cho cả đoàn: Bao hàm chi phí của tất cả các loại hàng
hoá và dịch vụ mà đơn giá của chúng đợc xác định cho cả đoàn khách, không
phụ thuộc một cách tơng đối vào số lợng khách trong đoàn. Nhóm này gồm các
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
chi phí mà mọi thành viên trong đoàn đều tiêu dùng chung, không bóc tách đợc
cho từng thành viên một cách riêng lẻ.
Giá thành cho một khách du lịch đợc tính nh sau:
Z = b +
Giá thành cho cả đoàn khách: Z = N.b + A
tìm ra nhu cầu của khách du lịch. Công việc này do phòng thị trờng tiến hành.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Công việc tiếp theo là của bộ phận điều hành với nhiệm vụ thực hiện việc
gửi khách và giám sát thực hiện hợp đồng của các công ty nhận khách.
b, Đối với các công ty nhận khách.
Qua nghiên cứu thị trờng, nắm bắt đợc yêu cầu về sở thích của khách du
lịch ở các thị trờng khác nhau, công ty (bộ phận thị trờng) thực hiện việc xây
dựng chơng trình rồi thực hiện việc chào hàng cho các công ty gửi khách. Cũng
có thể việc xây dựng chơng trình do các công ty gửi khách yêu cầu và xây dựng
khung.
Khi có khách, bộ phận thị trờng trực tiếp làm việc với công ty gửi khách để
thống nhất cụ thể chơng trình rồi đa xuống bộ phận điều hành. Bộ phận điều
hành đặt chỗ với các cơ sở cung cấp dịch vụ đảm bảo cung cấp đầy đủ và đúng
chơng trình.
Phòng điều hành yêu cầu phòng hớng dẫn điều động hớng dẫn viên hoặc
trực tiếp điều động và thông qua hớng dẫn viên giải quyết mọi phát sinh trong
quá trình đi cuủa đoàn.
c, Những nhân tố ảnh h ởng đến hoạt động kinh doanh lữ hành của các
công ty du lịch lữ hành.
Công ty lữ hành là đơn vị hoạt động nhằm mục đích sinh lợi bằng việc
giao dịch, ký kết các hợp đồng du lịch và tổ chức thực hiện các chơng trình du
lịch đã bán cho khách du lịch. Chính vì mô hình hoạt động rất đặc biệt mà trong
quá trình kinh doanh nó chịu ảnh hởng của rất nhiều nhân tố: có nhân tố chủ
quan, có nhân tố khách quan tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động
kinh doanh của công ty.
* Nhân tố khách quan.
- Chế độ chính sách Nhà nớc, nơi công ty lữ hành đó hoạt động: chủ trơng,
đờng lối của Nhà nớc có tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của công
ty. Nhiều khi những chủ trơng, chính sách này tác động tích cực tới công ty, tạo
1975, đất nớc Việt Nam chuyển sang một kỷ nguyên mới. Đây chính là một
điều kiện và cơ hội thuận lợi cho việc phát triển ngành du lịch Việt Nam nói
riêng và đất nớc Việt Nam nói chung.
Từ năm 1990 đến nay, trên thị trờng du lịch Việt Nam các nhà cung cấp
sản phẩm đã đông hơn, đa dạng hơn, cơ cấu chủng loại mỗi sản phẩm cũng
phong phú hơn nhiều.
- Về hệ thống các phơng tiện vận chuyển: Các nhà cung cấp phơng tiện
vận chuyển cũng tăng lên nhiều, chất lợng phục vụ tốt hơn, hàng không mở
11
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
thêm các tuyến bay nội địa, các tuyến bay quốc té với phơng tiện hiện đại và
chất lợng phục vụ cao. Đờng sắt, giảm giờ tầu chạy, đổi mới phơng thức phục
vụ, đờng thuỷ có nhiều cải tiến, đặc biệt vận chuyển đờng bộ có thêm hệ thống
vận tải ở các thành phố, điểm du lịch taxi lớn.
- Hệ thống thông tin liên lạc đợc hiện đại hoá ngang tầm với thế giới đợc
khách du lịch thừa nhận và đánh giá cao. Vì thế phơng tiện thông tin cho khách
và trong quản lý không còn là vấn đề khó khăn nữa.
- Hệ thống dịch vụ văn hoá giải trí: Đây là hệ thống sản phẩm đợc quan
tâm chú ý nhất: nh là hệ thống các công viên, khuôn viên giải trí, điện ảnh, sân
khấu, hệ thống các bảo tàng, th viện đợc quan tâm, đặc biệt là viện bảo tàng dân
tộc học với tầm cỡ lớn nhất Đông Nam á, sẽ đợc khai thác phục vụ cho khách
du lịch. Nhiều điểm tham quan du lịch mới đợc khai thác phục vụ cho khách du
lịch, các lễ hội, các Festival, các cuộc thi đấu thể thao đã đợc chú ý đăng cai tổ
chức ở Việt Nam trong những năm gần đây.
- Tổ chức du lịch đã đợc củng cố và hoàn thiện từ trung ơng đến địa ph-
ơng.
* Khó khăn.
Với bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào cũng có rất nhiều những thuận
lợi nhng cũng chẳng ít những khó khăn, khó khăn lớn nhất đối với ngành du
lịch nói chung và các công ty du lịch lữ hành nói riêng là cơ chế quản lý của
quyết 252 - NQ - QH K6 của UBTVQH. Nó quản lý trực tiếp các đơn vị đã nêu
ở trên, quản lý về mặt nhà nớc các công ty du lịch còn lại thuộc các tỉnh, các
ngành.
Ngày 31 - 3 - 1990 Tổng cục du lịch nhập vào bộ văn hoá thông tin và
gọi là Bộ văn hoá thông tin - thể thao và du lịch (Nghị quyết 244 - NQ
HĐNN 8).
Sau hai năm chuyển vào Bộ thơng mại và Tổng công ty du lịch Việt Nam
ra đời trên cơ sở Văn phòng tổng cục du lịch cũ (nghị định số 119 HĐBT ngày
9 - 4 - 1990).
Ngày 26 - 10 - 1992 Tổng cục du lịch đợc thành lập lại bởi nghị định số 05
-CP. Kèm theo nó là quyết định giải thể Tổng công ty du lịch Việt Nam ngày 5
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- 1 - 1993 bởi nghị định số 02 - CP và công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội đợc
thành lập trên cơ sở cơ quan của tổng công ty du lịch Việt Nam cũ.
Công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội là một trong những công ty lữ hành lớn
của cả nớc, phục vụ khách du lịch quốc tế vào Việt Nam cũng nh tổ chức các
chuyến du lịch trong nớc và ra nớc ngoài cho công dân Việt Nam. Công ty có
một đội ngũ cán bộ, nhân viên thành thạo trong công việc, giỏi ngoại ngữ có thể
đảm bảo cho khách hàng các dịch vụ du lịch với chất lợng tốt nhất.
Công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội có trụ sở chính tại Hà Nội và hai chi
nhánh ở TP Hồ Chí Minh và TP Huế. Công ty là thành viên của một số tổ chức
du lịch trên thế giới nh PATA (Hiệp hội du lịch châu á - thái bình dơng),
ASTA (Hiệp hội du lịch Mỹ), JATA (Hiệp hội du lịch Nhật Bản), công ty có
mốiquan hệ, cộng tác chặt chẽ với hàng chục công ty du lịch hàng đầu ở các
châu lục trên thế giới.
2-/ Cơ cấu tổ chức của Công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội.
Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội
tuân theo chế độ một thủ trởng. Quyền hạn quản lý của các phòng ban đợc phân
công rạch ròi không bị chồng chéo, vì vậy các cán bộ, nhân viên có thể phát
trong cơ quan, thanh toán các hợp đồng......
* Phòng hành chính - tổ chức : có nhiệm vụ giúp đỡ giám đốc thực hiện
sắp xếp, bố trí đào tạo cán bộ ngành du lịch để làm việc ngay tại cơ quan cũng
nh làm việc tại các cơ quan bạn. Có nhiệm vụ tổ chức thực hiện tiền lơng - tiền
thởng, lao động, chuẩn bị trang phục... cho tất cả cán bộ, công nhân viên đang
làm việc tại công ty. Phục vụ trật tự nội vụ, vệ sinh, sinh hoạt, trang trí .....và tất
cả các việc khác trong nội bộ cơ quan.
* Đội xe: Có nhiệm vụ bố trí lái xe, đoàn xe đa khách nớc ngoài đi du lịch
Việt Nam, đa khách Viẹt nam ra sân bay để đi du lịch nớc ngoài cũng nh đa
khách Việt Nam đi du lịch nớc ngoài bằng ôtô... và rất nhiều các công việc
khác.
* Hai chi nhánh : (Chi nhánh của công ty tại TP Hồ Chí Minh và TP Huế)
cả hai chi nhánh đều có nhiệm vụnh tổ chức đón tiếp khách nớc ngoài đi du lịch
vào khu vực miền trung và miền nam (đặc biệt là khu vực Đồng bằng Sông Cửu
Long). Hai chi nhánh đồng thời có nhiệm vụ lo thực hiện tất cả các dịch vụ
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
khác về du lịch nh tổ chức nơi ăn ngủ, nghỉ ngơi, sinh hoạt, cử hớng dẫn viên,
cộng tác viên hớng dẫn khách đi du lịch ....
Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty là cơ cấu chức năng tuân theo chế độ
một thủ trởng. Giám đốc có toàn quyền quyết định những công việc trong công
ty, hai phó giám đốc có nhiệm vụ làm cố vấn tham mu giúp đỡcho giám đốc
những công việc khó khăn. Các phòng, các ban trong công ty có mối liên hệ
chặt chẽ với nhau trong công việc và trực tiếp báo cáo công việc lên giám đốc.
Mỗi cán bộ nhân viên trong công ty có thể báo cáo trực tiếp lên giám đốc những
vấn đề cần bổ sung sửa đổi trong công tác nhằm giúp công ty đạt hiệu quả cao
trong kinh doanh.
Biểu số 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chứcbộmáy quản lý của Công ty du
lịch Việt Nam - Hà Nội.
3-/ Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty du lịch Việt Nam - Hà Nội