PHỊNG GD&ĐT HUYỆN CHÂU THÀNH
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ TÚC
Chun đề
Giúp học sinh học tốt
môn Khoa học
Lớp 4 &5
Tháng 9 năm 2010
Chun đề: Giúp HS học tốt mơn Khoa học lớp 4 & 5
1
Chuyên đề
GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN KHOA HỌC
LỚP 4 và 5
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Khoa học là môn học về các sự vật, hiện tượng tự nhiên, về cơ thể và sức khỏe
của con người. Với trình độ phát triển tư duy của học sinh lớp cuối cấp Tiểu học,
chương trình môn Khoa học lớp 5 đã đưa vào những nội dung về tính chất, đặc điểm
của các quá trình, hiện tượng trong tự nhiên, trong cơ thể người. Các hiện tượng hay
quá trình diễn ra trong tự nhiên nhiều khi rất khó quan sát trong điều kiện bình
thường, bằng mắt thường. Bởi chúng diễn ra quá nhanh hoặc quá chậm, hoặc “vô
hình”. Những kiến thức về tính chất và sự biến đổi của các chất thì lại rất trừu tượng,
muốn nhận thấy chúng, cần phải tạo ra sự tương tác, phản ứng giữa các chất, nghĩa là
cần phải quan sát, phân tích, tổng hợp, thí nghiệm,…. Do vậy, để học sinh học tốt môn
Khoa học lớp 5, việc sử dụng các phương pháp dạy học sao cho đạt hiệu quả cao nhất
vẫn là vấn đề cần được giáo viên quan tâm . Do đó, cần phải có những phương pháp
cụ thể để giúp HS học tốt môn Khoa học lớp 5. Đó là lý do chúng tôi chọn đề tài này.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi
- Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường cùng các Ban ngành
- Phân tích, so sánh, rút ra những dấu hiệu chung và riêng của một số sự vật,
hiện tượng đơn giản trong tự nhiên.
3. Một số thái độ và hành vi:
- Tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng
đồng.
- Ham hiểu biết khoa học, có ý thức vận dụng những kiến thức đã học vào đời
sống.
- Yêu con người, thiên nhiên, đất nước, yêu cái đẹp.
- Tích cực tham gia bảo vệ môi trường xung quanh.
III. NỘI DUNG VÀ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Môn Khoa học đã tích hợp các nội dung của khoa học tự nhiên như vật lý, hóa
học, sinh học với khoa học về sức khỏe con người. Môn học được xây dựng trên cơ sở
tiếp nối những kiến thức về tự nhiên của môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1, 2, 3. Nội
dung chương trình được cấu trúc đồng tâm, mở rộng và nâng cao theo 3 chủ đề:
- Con người và sức khỏe.
- Vật chất và năng lượng.
- Thực vật và động vật.
Riêng lớp 5 có thêm chủ đề Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên nhằm giúp
học sinh hệ thống hóa lại những kiến thức các em đã được học về tự nhiên, xã hội và
con người qua môn Tự nhiên và Xã hội các lớp 1, 2, 3; môn Khoa học lớp 4. Học sinh
nhận ra được tự nhiên, con người và xã hội là một là một thể thống nhất, có mối quan
hệ qua lại, trong đó con người với những hoạt động của mình vừa là cầu nối giữa tự
nhiên và xã hội, vừa tác động mạnh mẽ đến tự nhiên và xã hội. Điều này không chỉ
giúp cho việc tích hợp nội dung giáo dục môi trường, giáo dục dân số mà còn làm cho
môn học có giá trị thực tế và hấp dẫn tới học sinh.
LỚP 4
1. CHỦ ĐỀ CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
Gồm 19 bài (trong đó Bài 18 – 19. Ôn tập: Con người và sức khỏe)
1.1. Trao đổi chất ở người
- Nêu được những yếu tố cần cho sự sống của con người (thức ăn, nước uống,
nước.
- Thực hiện được các quy tắc an toàn phòng tránh đuối nước.
2. CHỦ ĐỀ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG.
Gồm 37 bài (trong đó Bài 33 – 34. Ôn tập và kiểm tra kì 1, bài 55 – 56. Ôn tập:
Vật chất và năng lượng)
2.1. Nước
- Quan sát và làm thí nghiệm để phát hiện ra một số tính chất của nước và nêu
được ứng dụng của một số tính chất đó trong đời sống.
- Nêu được nước tồn tại ở 3 thể: khí, lỏng, rắn. Làm thí nghiệm về sự chuyển
thể của nước.
- Thể hiện vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên bằng sơ đồ.
- Nêu được vai trò của nước trong đời sống, sản xuất và sinh hoạt.
- Nêu được một số cách làm sạch nước.
- Nêu được một số nguyên nhân làm ô nhiễm nguồn nước và các biện pháp bảo
vệ nguồn nước. Thực hiện tiết kiệm nước và bảo vệ nguồn nước.
2.2. Không khí.
Chuyên đề: Giúp HS học tốt môn Khoa học lớp 4 & 5
4
- Quan sát và làm thí nghiệm để phát hiện ra một số tính chất, thành phần của
không khí và nêu được ứng dụng của một số tính chất đó trong đời sống.
- Làm thí nghiệm để nhận biết xung quanh mọi vật và chỗ rỗng bên trong vật
đều có không khí.
- Nêu vai trò và ứng dụng của không khí đối với sự sống và sự cháy.
- Làm thí nghiệm để nhận ra không khí chuyển động tạo thành gió. Giải thích
được nguyên nhân gây ra gió.
- Nêu được một số tác hại của bão và cách phòng chóng.
- Nêu được một số nguyên nhân làm ô nhiễm không khí và một số biện pháp
bảo vệ bầu không khí trong sạch.
2.3. Âm thanh.
- Nhận biết âm thanh do vật rung động gây ra.
trường.
3.2. Trao đổi chất ở động vật.
Chuyên đề: Giúp HS học tốt môn Khoa học lớp 4 & 5
5
- Nêu được những yếu tố cần để duy trì sự sống của động vật.
- Thể hiện bằng sơ đồ và trình bày được sự trao đổi chất của động vật với môi
trường.
3.3. Chuỗi thức ăn trong tự nhiên.
- Nêu được ví dụ về chuỗi thức ăn trong tự nhiên.
- Nêu được vai trò của thực vật đối với sự sống trên Trái Đất (nhờ quá trình
qrang hợp, thực vật cung cấp chất dinh dưỡng và khí ô-xi cho người và động vật).
- Thể hiện mối quan hệ về thức ăn giữa sinh vật này với sinh vật khác bằng sơ
đồ.
LỚP 5
1. CHỦ ĐỀ CON NGƯỜI VÀ SỨC KHỎE
Gồm 21 bài (trong đó Bài 20 – 21. Ôn tập: Con người và sức khỏe)
1.1. Sự sinh sản và phát triển của cơ thể người.
- Nhận biết được mọi người đều do bố mẹ sinh ra và có những đặc điểm giống
với bố, mẹ của mình.
- Nêu được các giai đoạn phát` triển của con người (giai đoạn ấu thơ, vị thành
niên, trưởng thành, tuổi già), một số thay đổi về sinh học và xã hội ở từng giai đoạn.
- Nhận ra sự cần thiết phải thay đổi một số quan niệm của xã hội về vai trò của
nam, nữ. Tôn trọng các bạn cùng giới và khác giới, không phân biệt nam, nữ.
1.2. Vệ sinh phòng bệnh.
- Nêu được những việc nên và không nên làm để giữ vệ sinh, bảo vệ sức khỏe ở
tuổi dậy thì.
- Nêu được nguyên nhân, đường lây truyền và cách phòng tránh một số bệnh
(sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não, viêm gan A, HIV/ AIDS).
1.3. An toàn trong cuộc sống.
- Nhận thức được sự cần thiết phải sử dụng thuốc an toàn.