














 



 





 




!

#
,$



-".,$-+/0,
/
1+
#

/
!2
3



#

#
"


3
4



!!



"
>




3
5
#
-+/


?-,
/
=@
A

,$/


;


3
."2
;$
+
#
@


"@

B

+@

%

 %



'

#
 -+/


3



<
#
!


#
 ,



#
"

0
#
!
4

!+

<



+
#

8@



!,
/
)"%)

6$

!6,")
#

5$

C,$
* +5

=

&
-



"
#
!=

!

2
3
"(
#
5

5
#
,$







!
%
!
#
• 
1.Tác giả:
Nhà thơ Chính Hữu tên thật là Trần Đình Đắc, sinh năm 1926. Năm 1946, ông gia nhập
Trung đoàn Thủ đôvà hoạt động trong quân đội suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp và đế quốc Mĩ Chính Hữu hầu như chỉ viết về người lính và chiến tranh.
"Hiện Chính Hữu mới chỉ công bố: tập thơ Đầu súng trăng treo (1966), Thơ Chính Hữu
(1977), Tuyển tập Chính Hữu (1988). Thơ Chính Hữu giàu hình ảnh, nhiều suy tưởng, ngôn
ngữ chon lọc, cô đọng. Ông thường sử dụng thể thơ tự do, giàu nhạc điệu, mà chủ yếu là
nhạc điệu của nội tâm, vừa lắng đọng vừa có sức âm vang. Chính Hữu làm thơ không nhiều
nhưng vẫn có một vị trí xứng đáng trong nền thơ hiện đại Việt Nam, và một số bài thơ của
ông thuộc số những tác phẩm tiêu biểu nhất của thơ ca kháng chiến (Đồng chí, Đường ra
mặt trận, Ngọn đèn đứng gác, Trang giấy học trò). Chính Hữu được tăng Giải thưởng Hồ
Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật năm 2000 (Nguyễn Văn Long, Từ điển văn học, Sđđ).
2.Tác phẩm:
Bài thơ Đòng chí được sáng tác đầu năm 1948, thể hiện những cảm xúc sâu xa và mạnh
mẽ của nhà thơ Chính Hữu với đồng đội trong chiến dịch Việt Bắc. Cảm hứng của bài thơ
hướng về chất thực của đời sống kháng chiến, khai thác cái đẹp và chất thơ trong sự bình dị
của đời thường.
Bài thơ nói về tình đồng chí, đồng đôi gắn bó thắm thiết của những người nông dân mặc áo
lính trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong hoàn cảnh khó khăn thiếu
thốn, tình cảm đó thật cảm động đẹp đẽ.
•  !"!
1. Tác giả :

Giờ đây mỗi lần có dịp đọc lại hay nghe ai đó đọc lên bài thơ này, không ít người như tôi
lại bồi hồi nhớ về một quãng đời chiến tranh ở đường 9 - Nam Lào, nhớ về hình ảnh anh
Phạm Tiến Duật lần đầu đứng trước anh em đơn vị D61. Anh đọc cho anh em nghe bài thơ
nói về họ trước giờ xuất kích. Đã hết câu cuối cùng của bài thơ mà cả đơn vị còn lặng im, rồi
phút chốc cùng vùng dậy, thoáng đã nhồi sau tay lái. Một khoảng rừng già rộ lên, những cỗ
xe dắt kín lá ngụy trang rùng rùng chuyển bánh đi về hướng Nam đã định"
• #$#%%
1.Tác giả:
Nhà thơ Huy Cận tên đầy đủ là Cù Huy Cận (1919-2005) .Huy Cận nổi tiếng trong phong
trào Thơ mới với tập thơ Lửa thiêng(1940). Ông tham gia Cách mạng từ trước năm 1945 và
sau cách mạng tháng Tám từng giữ nhiều trọng trách trong chính quyền cách mạng, đồng
thời là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại Việt Nam. Huy Cận được
Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học và nghệ thuật( năm 1996).
Hơn sáu mươi năm Hoạt động văn học nói chung và làm thơ nói riêng, với gần hai mươi
thi phẩm thơ đi từ nỗi buồn "từ ngàn xưa"đến niềm vui lớn hôm nay.
Huy Cận luôn gắn liền với mạch đời chung của dân tộc. Thơ Huy Cận vừa bám lấy cuộc
đời, vừa hướng tới những khoảng rộng xa của tạo vật và thời gian, vừa trăn trở với cái chết,
vừa nâng niu sự sống trước qui luật tử sinh, vừa triết lý suy tư, vừa hồn nhiên thơ trẻ, vừa
bay bổng lãng mạn, vừa hiện thực đời thường, trong cái khoảnh khắc hữu hạn của đời
người vẫn muốn hóa thân vào cái vĩnh cửu, trường sinh(Trời mỗi ngày lại sáng, đất nở hoa,
Bài thơ cuộc đời, Những năm sáu mươi, chiến trưỡng gần đến chiến trường xa, ngày hằng
sống ngày hằng thơ, Ngôi nhà giữa nắng, ta về với biển, Lời tâm nguyện cùng hai thế kỷ).
Với ý thức vận động và sự chuyển hóa giữa nhiều yếu tố trong hình tượng cái tôi trữ tình,
Huy Cận đã tạo cho mình một phong cách đặc sắc, độc đáo. Huy Cận đã tỏ ra sở trường về
thơ lục bát và có đóng góp đáng kể trong sự mở rộng hình thức và nâng cao trí tuệ cho thơ
theo hướng suy tưởng, vươn lên những khái quát rộng xa, giàu liên tưởng trong những bài
thơ mở rộngl khuôn khổ , kích thước.
Các tác phẩm chính : Lửa thiêng (thơ, 1940); Vũ trụ ca (thơ, 1942); Kinh cầu tự (văn xuôi,
1942); Tính chất dân tộc trong văn nghệ (nghiên cứu, 1958); Trời mỗi ngày lại sáng (thơ,
1958); Đất nở hoa (thơ, 1960); Bài ca cuộc đời (thơ, 1963); Hai bài tay em (thơ; 1967); Phù

khung cảnh đó cũng không thể viết khác đi. Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh đẹp của một
ngày đẹp của một ngày mới khi đoàn thuyền đang trở về, các khong thuyền đầy ắp cá. Mở
đầu bài thơ là hình ảnh "Mặt trời xuống biển" và kết thúc là hình ảnh "mặt trời đội biển" nhô
lên giữa sông nước.
Thiên nhiên đã vận động theo một vòng quay của mặt trời và con người đã hoàn thành
trách nhiệm của mình trong lao động. Không có gì vui bằng lao động có hiệu quả.
Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá nằm trong cảm hứng chung của thơ tôi trong những năm
xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tôi viết bài thơ tương đối nhanh, chỉ vài một giờ của buổi chiều
trên vùng biển Hạ Long. Bài thơ được viét liền mạch và ít phải sửa chữa. Tôi nghĩ đó cũng
không phải là chuyện ngẫu nhiên mà thực sự là cảm hứng đã được tích tụ trên một đề tài
quen thuộc của tôi và được viết ra trong không khí rất vui của những năm tháng đầu xây
dựng chủ
nghĩa xã hội" (Huy Cận, Tác phẩm văn học, NXB Văn học,
Hà Nội, 2001).
• &'()*+,
1. Tác giả:
Nhà thơ Bằng Việt (tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng), sinh năm 1941, quê ở huyện
Thạch Thất, tỉnh Hà Tây. Bằng Việt làm thơ từ đầu những năm 60 của thế kỉ XXvà thuộc thế
hệ các nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
"Bằng Việt là một nhà thơ được bạn đọc biết đến từ phần thơ in chúng với Lưu Quang Vũ
trong tập Hương cây - Bếp Lửa (1968). Nỗi nhớ quê hương dầu tiên thành thơ là giành cho
bếp lửa : "Bếp lửa chờn vờn sướng sớm - Một bếp lửa ấp iu nồng đượm" gắn với hình ảnh
người bà và bên người bà là người cháu. Bài thơ nói về tình bà cháu vừa sâu sắc , vừa
thâm thía trong những năm đầu đất nước đói kém, loạn lạc, cuộc đời gian khổ khó khăn.
Cảm xúc tinh tế, đượm buồn của ông về những kỷ niệm về cuộc sống gia đình , về truyền
thống nghĩa tình của dân tộc Việt Nam. Bài thơ biểu hiện một triết luận thầm kín: những gì là
thân thiết nhất của mỗi tuổi thơ mỗi con người, đều có sức tỏa sáng, nâng đỡ họ trong suốt
cuôc đời.Mạch triết luận thầm kín được khởi đầu từ bếp lửa còn được tiếp nối trong nhiều
bài thơ khác nhơ trở lại trái tim mình khi ông coi Thủ đô Hà Nội như một cội nguồn tình cảm,
cội nguồn sức mạnh. Cùng với thư gửi người bạn xa đất nước, tình yêu và báo đông, Trở lại

Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm1964, vào miền Nam hoạt động
trong phong trào học sinh, sinh viên Huế, tham gia quân đội , xây dựng cơ sở cách mạng,
viết báo ,làm thơ,... cho đến năm 1975. Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc. Nguyễn Khoa Điềm từng là Tổng thư Ký Hội
nhà văn Việt Nam (khóa V), Bộ trưởng bộ Văn hóa thông tin. Từ năm 2001, ông là ủy viên
Bộ ChínhTrị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương.
Nguyễn Khoa Điềm trưởng thành trong giai đoạn kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Tập thơ
Đất ngoại ô và Trường ca Mặt đường khát vọng nhanh chóng khẳng định sự đóng góp và tài
thơNguyễn Khoa Điềm lúc bấy giờ. có thể nói thơ Nguyễn Khoa Điềmlà thơ của một trí thức
trẻ, giàu vốn sống thực tếvà vốn văn hóa,triết lý và trữ tình, suy tư và cảm xúc.
Các tác phẩm chính : Cửa thép (ký, 1972); Đất ngoại ô (thơ, 1973); Mặt đường khát vọng
(trường ca, 1974); Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (thơ, 1986) ; Thơ Nguyễn Khoa Điềm (thơ,
1990) ;...
Nhà thơ đã được nhận: Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam với tập Ngôi nhà có ngọn lửa
ấm.
2 . Tác phẩm :
- Bài thơ Khuc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ được tác giả Nguyễn Khoa Điềm
sáng tác năm 1971, khi đang công tác ở chiến khu Thừa Thiên .
- Bài thơ đã thể hiện truyền thống yêu nước thương dân một cách đặc
sắc qua hình ảnh bà mẹ cõng con lên rẫy. những lời người mẹ ru con bộc lộ sâu sắc tinh
thần yêu nước cùng ý chí quyết tâm đánh giặc đến cùng của đồng bào các dân tộc nói riêng
và nhân dân ta nói chung.

• 6#7#%/8
1. Tác giả:
Nhà thơ Nguyễn Duy (tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ), sinh năm 1984, tại xã Đông Vệ,
thành phố Thanh Hóa.
Tham gia cong tác từ 1965, làm tiểu đội trưởng dân quân trực chiến khu vực Hàm Rồng -
Thanh Hóa. Năm 1966, nhập ngũ tại Bộ tư lệnh Thông tin, lính đường dây, tham gia chiến
đấu tại các chiến trường : Khe Sanh - Đường 9 -

trăng viết theo thể lục bát hết sức nhuần nhị, ngọt ngào nhiều khi khó mà nbiết phân biệt
được những bài ca dao (Từ điển tác giả tác phẩm văn học Việt Nm dùng trong nhà trường).
2. Tác phẩm:
Bài thơ ánh trăng được xem như là niềm thôi thúc của tác giả, nhớ về cội nguộn và ý thức
trước lẽ sống thủy chung.

• 6#79$9:*;<,,
1. Tác giả:
Nhà văn Nguyễn Thành Long ( 1925-1991), quê ở huyện Duy Xuyệ tỉnh Quảng Nam, viết
văn từ thời kì kháng chiến chống thợc dân Pháp, Ông là cây bút chuyên về truyện ngắn,
Tập trung nhiệt thành ngợi ca những con người lao động mới, dám nghĩ dám làm, không
sợ khó khăn gian khổ, say mê trong lao động sáng tạo, nhn hậu và tha thiết yêu cuộc
sống...Truyện của Nguyễn Thành Long hấp dẫn người đọc bằng văn trong sáng, giàu chất
thơ, nhẹ nhàng thoải mái, cốt truyện tưởng như đơn giản mà giàu ý nghĩa khái quát, Lặng lẽ
Sa Pa là
truyện ngắn tiêu biểu như thế. Truyện viết về một thị xã nhỏ bé của tỉnh Lào Cai luôn chìm
đắm trong sương mù: Sa Pa. Đén với nới ấy là những con người thật: một anh thanh niên
làm công tác khí tượng thủy văn trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 mét, một cô kĩ sơ nộng nghiệp
mới ra trường, một bác lái xe già đã chạy suốt 30năm trên tuyến đường Sa Pa, một họa sĩ đi
thực tế chuyến cuối cùng - của cuộc đời công tác trước khi nghỉ hưu, bốn gương mặt tiêu
biểu, bốn tính cách khác nhau: anh thanh niên đầy nhiệt huyết bộc trực, chân thành, cô kĩ sư
trẻ hồn nhiên nhưng kín đáo tế nhị, ông họa sĩ trầm tĩnh sâu lắng, còn bác lái xe thì sôi nổi,
vui tính...Họ tình cờ gặp nhau trên con đường tới Sa Pa mà bỗng trở nên gần gũi và thân
thiết như một gia đình. Tuy tính tình và nghề nghiệp khác nhau, nhưng tất cả đều có chung
một tâm hồn trong sáng, tinh tế, một suy nghĩ lành mạnh sâu sắc và nhất là họ có chung một
thái độ sống, lao động, lầm việc và cống hiiến hết mình cho Tổ quốc một cách vô tư hồn
nhiên, âm thầm và lặng lẽ.Đó là một truyện ngăn hay tiêu biểu cho phong cách của Nguyễn
Thành Long: nhẹ nhàng kín đáo mà rất sâu sẵcvà thấm đẫm chất thơ (Từ điiển tác giả tác
phẩm văn học Việt Nam dùng cho nhà trường ).
Các tác phẩm chính: Bát cơm cụ Hồ( 1953); Chuyện nhà chuyện xưởng( 1962); những

trường)
Với thể loại truyện ngắn, qua nhiều tác phẩm, ông đã khẳng định một phong cách đậm đầ
chất Nam bộ từ việc xây dựmh khung cảnh thiên nhiên đến kháec họa tính cách con người.
Các tác phẩm chính: Con chim vàng ( 1957); Người quê hương (truyện ngắn,1958); Nhật
kí người ở lại (tiểu thuyết,1962); Đất lửa (1963); Câu chuyện bên trận địa pháo (truyện
vừa,1966); Chiếc lược ngà (truyện ngắn 1966); Bông cẩm thạch (truyện ngắn, 1969); Mùa
gió chướng ( tiểu thuyết, 1975); Người con đi xa (truyện ngắn 1977); Dòng sông thơ ấu (tiểu
thuyết, 1985); Bàn thờ tổ của một cô đào (truyện ngắn, 1985); Tôi thích làm vua
(truyện ngắn, 1988); Paris - tiếng hát Trịnh Công Sơn (1990); Con mèo Fujita (truyện ngắn,
1991); Mùa gió chướng (1977, kịch bản phim); Cánh đồng hoang (1978, kịch bản phim); Cho
đến bao giờ (1982); Mùa nước nổi
(1986); Dòng sông hát (1988); Câu nói dối đầu tiên (1988); Thời thơ ấu (1995); Giữa dòng
(1995); Như một huyền thoại (1995);...
Tác giả đã được nhận : Giải thưởng cuộc thi truyện ngắn báo Thống nhất
(1995); Giải thưởng cuộc thi truyên ngắn Tạp chí văn nghệ quân đội (1959); Giải thưởng Hội
đồng văn học thiếu nhi Hội Nhà Văn (1985); Giải thưởng thưởng Hội Nhà Văn Việt Nam
1993; Huy chương vàng Liên hoan phim toàn quốc (1980); Huy chương vàng Liên hoan
phim ở Matxcơva (1981); Huy chương bạc Liên hoan phim toàn quốc (1980).
2. Tác phẩm:
Truyện chiếc lược ngà được nhà văn Nguyễn Quang Sáng viết năm 1966 tại chiến Nam
Bộ trong thời kì cuộc kháng chiến chông đế quốc Mĩ của nhân dân ta đang diễn ra quyết liệt.
Đây là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật Nguyễn Quang Sáng. Băng nghệ
thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắà xây dựng tình huống bất ngờ, tác giả đã thể hiện một
cách cảm động tình cha con của ông Sáu và bé Thu.
• 9,'2$?
1. Tác giả:
Nhà thơ Chế Lan Viên (1920 - 1989) tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan, quê ở Cam Lộ -
Quảng trị. Trước CM tháng 8, Chế Lan Viên đã nổi tiếng trong phong trào Thơ Mới qua tập
Điêu tàn, Chế Lan Viên đã có những đóng góp lớn vào những thành tựu của văn học kháng
chiến, ông là một trong những tên tuổi hành đầu ở nền thơ Viết Nam thế kỉ XX .

Các tác phẩm chính: Điêu tàn (1937); Gửi các anh (1954); ánh sáng và phù sa (1960);
Hoa ngày thường,Chim báo bão (1967); Những bài thơ đánh giặc (1972); Đối thoại mới
(1973); Hoa trước lăng Người (1976); Hái theo mùa (1977); HoaTrên đáTuyển tập Chế Lan
Viên (hai tập 1985); Di cảo I (1994); Di cảo II (1995). Về văn xuôi có các tập ký: Thăm Trung
Quốc (1963); Những ngày nổi giận (1966); Giờ của số thành (1977); Nói chuyện văn thơ
(1960); Phê bình Văn học (1962); Vào nghề (1962); Suy nghĩ và bình luận (1971); Bay theo
đường dân tộc đang bay (1976); Nghĩ cạnh dòng thơ (1981); Từ gác Khuê văn đến quán
trung tân ( 1981); ...
Tác giả đã nhận được huân chương độc lập hạng 2 (năm 1988) Giả thưởng Hồ Chí Minh
về văn học và nghệ thuật (1996); Giải A giải thưởng của Hội nhà văn Việt Nam năm
1985( Tâp thơ Hoa trên đá ); Giải thưởng hội nhà Văn Việt Nam 1994 (Di cảo I và Di cảo II ).
2. Tác phẩm :
Bài thơ Con cò được rút trong tập Hoa ngày thường ,Chim báo bão (1967). thông qua
hình tượng con cò- một hình ảnh quên thuộc của những lời hát ru trong ca dao - tác giả
muốn đề cao ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và muốn khẳng định ý nghĩa lời ru đối vơí
cuộc đời mỗi con người.
• ,@AB,C$D
EF%@G
Nhà thơ Thanh Hải (1930 - 1980) quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông
hoạt động văn nghệ trong suốt những năm kháng chiến chống thực dân Pháp rồi chống đế
quốc Mĩ và là một trong số những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở mirnf
Nam thời kì đầu.
Các tác phẩm chính: Những đồng chí trung kiên (1962); Huế mùa xuân (tập 1, 1970; tập 2,
1975); Dấu võng Trường Sơn (1977); Mùa xuân đất này (1982); Thanh Hải thơ tuyển tập
(1982);...
2. Tác phẩm:
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ thể hiện niềm yêu mến thiết thavới cuộc sống, với đất nướcvà
ước nguyện chân thành của tác giả về một cuộc sống hàng ngày càng tươi đẹp hơn.
• '73'*8%
1. Tác giả:

giữa lòng cuộc chiến đấu của dân tộc, Hình tượng người lính và hiện thực lớn lao, sôi động
của những năm tháng chiến tranh ác liệt đã trở thành nguồn cảm hứng chủ đạo cho các tập
thơ của Hữu Thỉnh. Ngay ở tập thơ âm vang chiến hào, Hữu Thỉnh đã có một giọng điệu
riêng chân thật trong cảm xúc, tinh tế và có nhiều tìm tòi trong cách biểu hiện. Sức bền của
đất, Trên một chiếc xe tăng và Chuyến đò đêm giáp ranh là những bài thơ được nhiều người
biết tiếng. Một trong những đặc điểm đưa đến sự thành công trong thơ Hữu Thỉnh là sự vận
dụng nhuần nhuyễn và linh hoạt những câu tục ngữ , ca dao dân gian. Nét đặc trưng này
cũng là một điểm mạnh và là yếu tố cơ bản hình thành cá tính thơ Hữu Thỉnh làm nên nét
đặc sắc cho thơ ông. Trường ca Đường tới thành phố đời đã thực sự đánh dấu một giai
đoạn trưởng thành của thơ Hữu Thỉnh. Hiện thực của mỗi thời chiến trận đã được thể hiện
với một quy môvà chiều dày hơn hẳn những tác phẩm ở những giai đoạn trước. Bằng
những hình tượng tiêu biểu đầy cảm xúc, chặng đường dẫn đến chiền thắng của dân tộc
được miêu tả và lí giải hợp lí, đạt hiệu quả nghệ thuật cao, trong đó có khá nhiều những câu
thơ tài hoa xúc động. Trường ca Biển viết về đảo Trường Sa là một cuộc đối thoại khôn
cùng giữa con người và biển cả. Nhiều suy nghĩ và chiêm nghiệm sâu sắcvề cuộc đời đã
được thể hiện trong đó. Trước đây những câu thơ hay của Hữu Thỉnh thiên về cảm. Bây giờ
câu thơ của ông đậm màu triết luận, có sức nặng của suy nghĩ và chiêm nghiệm. Chất
lượng thơ Hữu Thỉnh thể hiện một quá trình phấn đấu
không ngừng. Tập Thư mùa đông là một nỗ lực tự vươn lên mình của ông"(từ điển tác giả,
tác phẩm văn học Việt Nam dùng cho nhà trường Sđđ)
Các tác phẩm chính: âm vang chiến hào (in chung 1975); Đường tới thành
phố (trường ca, 1979); Khi bé Hoa ra đời (thơ thiếu nhi, in chung); Thư mùa
đông (1984) ; Trường ca Biển (1984); Từ chiến hào đến thành phố (1985);..
Tác giả đã được nhận : Giải nhất cuộc thi thơ báoVăn nghệ(1976), Giải thưởng Hội Nhà
văn Việt Nam(1980,1995); Giải thưởng văn học ASEAN
(1999); Giải thưởng Nhà nước (2001);...
Hữu Thỉnh có nhiều bài thơ hay về con người và cuộc sống nông thôn.
2. Tác phẩm:
Bài thơ Sang thu được tác giả sáng tác năm 1977, thể hiện những cảm nhận tinh tế của
nhà thơ trước biến thái của thiên nhiên từ hạ sang thu.

chúng tôi cũng như nhiều gia đình cán bộ khác chỉ sống bằng đồng lương quá ít ỏi. Hàng
hoá khan hiếm, giá cả leo thang từng ngày đến chóng mặt. Bên cạnh cái tốt của những
người làm ăn lương thiện, không ít những con người bị tha hóa biến chất. Họ buôn bán lận,
lợi dụng khẽ hở của nhà nước móc lối làm ăn phi pháp. ở miền Nam, một bộ phận nhỏ công
chức dưới thời ngụy quyền Sài Gòn không chịu được đã tìm mọi cách để vượt biên trốn ra
nước ngoài.
Từ hiện thực khó khăn ngày ấy, tôi làm bài thơ này để tâm sự với chính mình, động viên
mình, đồng thời là để nhắc nhở con cái sau này.”
• 6#7AC5L2
1.Tác giả:
- Nhà văn Nguyễn Minh Châu ( 1930- 1989) sinh tại làng Thôi, xã Quỳnh Hải, huyện
Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Ông là hội viên hội nhà văn Việt Nam (1972).
- Hoạt động văn học của Nguyễn Minh Châu khá phong phú và có những thành công
đáng trân trọng. Chỉ riêng về lĩnh vực sáng tac, nhiều tác phẩm của ông đã trở thành đề tài
tìm hiểu của hàng trăm bài báo, bài nghiên cứu và những chuyên luận khoa học trong và
ngoài nước. Đọc lại những trang viết cảu ông, đọc lại những bài viết về ông, có thể thấy
rằng: về cuộc đời và sự nghiệp vă học của Nguyễn Minh Châu còn tiềm ẩn nhiều vấn, nhiều
ngợi ý có khả năng hứa hẹn cho việc tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu ở những bình diện và
phương pháp tiếp cận mới.” (Nguyễn Trọng Hoàn, Nguyễn Minh Châu- về tác gia và tác
phẩm, NXB Giáo dục 2001).
Các tác phẩm chính : Cửa sông (tiểu thuyết, 1967) ; Những vùng trời khác nhau ( Tập
truyện ngắn, 1970) ; Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972) ; Từ giã tuổi thơ (tiểu thuyết,
1974) ; Miền cháy (tiểu thuyết, 1977) ; Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết,1977) ; Những
ngày lưu lạc (tiểu thuyết, 1981); Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982) ; Người
đàn bà trên chiến tàu tốc hành ( Tập truyện ngắn, 1983) ; Đảo đá kì lạ ( 1985) ; Mảnh đất
tình yêu (tiểu thuyết, 1987) ; Chiếc thuyền ngoài xa ( Tập truyện ngắn, 1987) ; Cỏ lau ( Tập
truyện vừa, 1989) ; Trang giấy chiếc đèn ( tiểu luận phê bình, 1994) ; ...
Tác giả đã được nhận : Giải thưởng bộ quốc phòng ( 1984, 1989) ; Giải thưởng hội nhà
văn Việt Nam ( 1988, 1989) ; Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật ( 2000) .
2. Tác phẩm:


&





$

%




!
#
 @#C
EFGHIJK-HI
 +6L<M!N26O!)<M!P5Q<R2S)"@O'ML+!PPS)"@OD !!N!
"'T6L"U!6VUL+ !)2!W9X'
EEF;YZ
F1 <[PPL+ '
%F> (N@P6VU!!N!!"'
F8 XS)"@OD !\5O'
EEEF]^E_`a-;b-
F@PL+ 
;X !$<[c6(P"d 
e-L+ f<,!'OghW<iL=j",$'
kc !l'L6!m<n""U!5L%o
p <[6LL+ g<,N!Dq!rDj!!,l6L"X,"f'

S)"'s6L,lj<R2e!Xoy<…,$-M€+@O6LS‘€+
 6L)"'
‡%•5Lf!2j•B!jP<ic<,c"X!qP",l<•eX!jˆ5R",loF
u’•V%m!!+5L5Q D6L,l!5Q"ƒ!B"m!B"qˆŽ-+V0BL!$€t
!,{N!<NeX!jo5Le!![o';•%q2j2<P‚B(N!c2!,$!,5L„DW,l<•
…D5sDj!!B"PDQD+Dj5L! "|!=j!=My•'5Q<R2y"‹
,l<Os‚f!5L<O<M!<N<UL"’e",l2 5R",lo
 Dy€+ <,cL!$"!P‡%X e )"ˆ"LDo
Ž%X !$,l<•!z+<,c=}"!P!!N5L!L5R!u("ƒ!Bf!"L+B"LDB"j!s<N
W,lB!Ns5L2!jwr'-Ls("ƒ!<R2B<[+<ƒ!,$=j,5[!!vB
6"L+!!€,f!"L+LB"qL,l!,$,<s"{\B!NL!X!RL
<•"!m"!!Q,5•g€+=j6z26jB!sL6L6L" +%|%OR!!O!l
!m"B6LD",c!"L"S"L!m=j';•j=rDW=j!M‚%q2j2s!h,{6qB
!jP<i(m•"U!€+ !d+"S<!2€xB(",lˆU!5Q<R2(N"•
,l(hnBz2x"U!j"<O"'x!5x+B,ls<!!6L+!x!B<€"}B(
g "•6L",l!2x!6vBu‚!<q2q!x!o" +!oBe!+N!,lo
€+ !z!=‰s"U!!,$6M2€B"U!U=X+5'
 6L5x+v@O“;w DyS<,cL!$(m•!",lDv!$!N2!)!
%…Dq!L5L=m'{@OL!$5Qe@OLˆ(f"oF-Ls<"m!=j!5)
!"!†",6L,{"d!'r=~! "|@O6L!N6L!"!†"‚‹O"z!w'-f!
"L+y<"m!z+!,$RL,Dj€"d 'Q<R2=m=P"ƒ"LyL6L"
B6V2P)lB,{!L<~'R2,!N6L!+q!!N !<l(8=j
%•'z!(j5L$†5Q<R2<!2€xy '
s=mB@Ov6L"U!j!"5Lz!"}!Le"ˆi oFLy@O<,c
{!q6[6,c!!)6X6q!(!L!$B!L•B!L<LB!Lj!ˆ!LLTT=!+q!'j€t
6Lj!ue5X=”!h!loBe2OB<y"dB<w!oˆ6L"!LLT<[+<y5L!•5R'-L
@Ov=j!jMB"U!%L<Lje%M"qo)T%|!P"<{<'{=m<R2e
"=j6ƒoB|!L!h!q!%„"B"U!! "|<=[<P"yL6L"=!j(k=}y+
Dq!y<S"qq!i'T,<M!P€+ B<M!P@OwD}%jv22€5L
•q!$D}%j!z%(Se|%M"qo(!j(k=X!",l6""6,6M…"~

,{  N!  6L  …  P  %S  "  6k    e,{  6[  -,  ;h  (s   o' 
@s 6L(s(h!~ Bts6L%Sz"'‚z"!z+@O%S"!6[
-,;h,j%Sz"'-L!$!•‚"U!(P!5

6ƒB)€!B
(  "U!  %s  ,l   
eQ      !z"  !  [  =  ' 
;X  %O  %j!  j!    !B 
j!  5L  |  •B  %W  |  Dƒ"  (o' 
 !$Š;X%O%j!j!!o,"$
3
!,$

"

!@

"U!(cc2'u6[…6L
‚Di+

%j!j!<q2!d"$

5L"P![T,=m2M"<[',{"m!L6LP5x!
%X%O!%j!j!B%!…!u<Wj!5Lz2,=s6,cB%!…‚<j"%W|!P
(m2  D
#
"  ' 
P!""5m<sL6L"~%x!$‹O"<$B%|!yy@O(N
L  !"  %Q  %L    s!   
e;‰  %L  " +  ={"  <™  (+'  -r  !…  r  P  ,    !z"  6vo 

D,šDWy"R'v<X5{@"•B@O<i!z+"…6‹R,"U!,l%M!… 
e@"  6  $B  š  @"  6'    !  !N2  <i  2W  L  !u  < +o 
 +6L"U!!N!k,s!z+j!!N!! "6t 5x!"L-+V0x<i!nq
"U!  j  }  (›  h  j' 
%F  ;|  5L  6   
j"     X  6L  ! "  !•  %|  6  y  @O  g  q  !x!  !P  P  W  !…   
e;|  !  r  %n  O  "'  +O    !z2  !s  j  %|"    ' 
;|  !  •  ,{  "{  ='    !  "  "j  %N!  6L  5O  < ' 
;|  !  U  k  DL  DL'     " +  "ƒ!  <z!  "U!  "L    o' 
e;|o5Le!o';|5L<$B…< T!z+P5x!,s|B,T%|!)"…'W"
!ue%|!o,"U!<q2(€5u!MM<qDD,$5u!nq‹%|6{26{2!LD 
!6v@O's‚f!!P!}5{er%nBj%|"B " +B!N=sˆo,<Ow<}
O’„DWBc"\‚6!\2PP‹6v@O'@€L+L<P"!z+=X2x
<$  "  "  !  q  !M  5L  i  d  !,{  !,$  6  %i  !j2  ,  < } lB  <)  D• 
e;|  !  s  X"  "ƒ!  O'  ^  L  !N  =s  (  g  N  |o 
-L!,\!,c,"…<\‚%n($B%X%O["["=s5‹'=sD‚L!f!B|UB!N
DU%!D !LDUP5L! "|B5 +%yL,D}%j$%i=‰<~x2X<[(
%N!  5L  6€  Lˆ 
@O\6[-,;h6L"U!!‚<•!PPW!…+z!!+q@O'
TF C%)UAB,C$D
œC[5OUD
-UDh;L!$<,c5N!!j'?>AB(P!j=!…L!$g<l';L!$6L(€
 B6L!z"6v!!N!Bm%syP<X5{<z!,{Bj"M'
j)"s!nD}5L*t=<n2 !h
Fd y!B<z!!l
!P!)6X2jM,L!$5‰<,cP(cP"5dB"L=m!,$!m"B "
!55•ULB!,$5'
P"€=+=, +z!yL!$<,cDV!P<DM5L!x2!O\!N!!M…
eu•!66$
<,!+!wo

*' !"#!$%!"&"'
•~wU=Xm2B(•B22€P5O5x!z!5L!!['
•@"!XB\"\B !L5{"•,l'
(!!&)% !*+,
- 5x!!!%n‚,l6<U"{B=Xs6t!,\B5!,B6ƒ!["B
XNN!"…<z!,{'
- 5x!!€2!n!"5O!Nq<!,{!"U!<M6S=ryD !U'
 !•B( "2W‚ 5x!<jgtB<j"N!eƒ6‰7oB!’!{!jq"B
L<Uy!€!!U%P5q5L +D}<z!,{!l(›<~"{'
ZF [@3\*L,,0
 !"!
-!.,/012!3*45(62758+9:;;27
'()7=j…P,l6hj"Mg%L!$e|ho5Le;L!$5O!n<U)(
(ho'

#
=[<,c*t=

O<O!L0 !U!<w6!NLUN!j"M6q!Xj25LXž'
‰!z!B\<z!,{$%",$",l!+=€'…Pe;U<UW|o6L…Pe
,l<R2z!o<j+z!!5!$5L6LO"!}L6{yD !U'
O!j2„"d5{O%L!$(jB%L!$e|ho=j!j5L<["?1>(!jP
h‚N<z!NDSq!;mB%L!$en<U)((ho=j!j"?8?(!j
PM"N0x!!"•!<U\!+N<,l,l7$<i(m•!L5O<O!L,l
6h'
O6x<O…!,c%U<U<,c6M!%L!$<i6,‚!5,$q!-"
,$"ƒ!<R2B<j+y,l6h!!l(›6S=r'

'-‚<n" +6L,l6hy D •d"‚5Q<R2
C,{B+g,$+<|h

 

$

*





%

#
]5P^,085AM_`,
+,-.)#/0123045'678'#
&{!q"U!5Lf!!%nz!5O!jPB!j2„"'€t<Nz!wBLP6S=rB
2jq!x!5Lf!<ƒ=my!j2„"ŒD•Dm!•'
-y<OŒƒty<M•y!j2„"Bƒ<M5B<M!$'
hD•Œs*j"U!6Lf2<yB6L!hD•<[XB%6L(!hD••'
9+-.)#
s!nm!Bs!n%~D•Bs!n2Xc2D•!,l!,l2 !h!$!…m!
B2 !h!+q!…%~D•'[6,c!2 !h!u2[BN!2[L+B+nt+n<M
g2 !h2[(jB6[6,c!2 !h<NN!'}•+N!X<n2 !hB!•j
!•! "B!•<n"'
Ž"‹2[B!!j2 !h,=%j"=j!‚B…P2 !ht5Lq!x!‘2 
!h<N< (N!c25{!hD•"M<N<z+'xDW!q!<nj!!j==j<XNB
5N!6l%…B6!,\"\U'Œ•(ž"W•'
…!},=
 !h2[+ntB+n<M
 !h2[+ntB+n<M

B!‚L+(jNX’<D[<N!m6c,5•v5d(~'-L
!$<i!x"m!w(N…P‚%L"RLiM%U<U<j’B<nP"€!uq!}
!!L‚5[!$s=w6+<U"i6q!';L!$e!nq!…+!,$m5{6v
+,{B5{!![N<zy,l"R"O! +u%•‚(€S2LB"
•<q•!L!…"No'

!

"
<&D
>
*
C
4
>
"E
F
B?G
…PPDS"Lg)!UB!=j5L!‚!…'<i!\!L<O!L!,l+z!
q!‚!!$yj!=’g%!l<M'-N,e’DM!woTh;M!PP<"!
=j!+q!<R2c6‹O"{g,$Be•+q!oy|h!nq! "|6MgB
2!jD5L6v+!!!N!y;j!…<N5{%L!{e !oy-+V
0+B€!%m!ƒ2…P5[!"t’!N!6h= =m'sh6L<M6heX,{{
|o'
9+)?8<@1=A<BC;0-.)
D

E'

#@2P•(2~M%L!$L+BM=’[L<i<ƒ!6M!}<O6L/)C'CF

!,$"NyL!$
P/.1/Q
HA:I1Q
NR"0A* .S"6
NR"0A%S"1/
l!$!x!DSDL,= !"zy)"B,"X=Q‚5z!5P••!
5qy"R'@""y5d€u! +u,"\5{j"ƒ!!l6
!P(m2€<|'-~%x!‚(P6L,l"RL5{5q["•'-,"R(O<$
<Uh5…s"ƒ!!ly"R)"<z'{j5h5<ƒ=mL+BL!$<i!M
6!,\5O"Xgq"x!!N!y,l5{€uB,$•+'@s!…P"m%sB(
!n!M<,c6!,\!€5S‚M!%m25{•"!6,'ƒ!!l(cP"j5O<UsB
<Us"L!\!L…!,c%n!,|=X"M"‰'ƒ!!ly%m2<)"6MM!"„+M!
m'ƒ!!ly"R)"6LM2€B|=Xy"R'-‚€%fL<,c!m"!j
=j=‰!\5M"5š=mBj"ƒ!!lL2s%!ƒ"R‚<w(Q"My€
u'…!,c=j!My-+V@O"<i<)"6M‚P"!„""’<ƒ%q!'
:+)?8<BG5-.)
D

E'

#*H1IC'30J=-KLMCFL0=Ny-+V@O"<i!M<,c‚P"€<|
<q5{%,l"O-"DT!lX’Bs6!•5R5Q<R25L! "!,y,lD !U"O
! +u!DT(,lB!y+5{j"M'P"€%…DS!=j5{…!,c,l
"R<i6L"=wz2D•y!j2„"'u‚<N…P!$<O<x"z!D !UB<)"<N
,l<•‚P"x<ƒ%q!!,$"NdL!)6lzy!%…y)"%fL';L!$
!j!6!![6Mgj"MB(N!<•‚ !…= 6myL!$5O D <z!,{T,
O"!5L!m6cXdyU(jNX’'
-O"!L+z+l< +<i!Lq!}'¡"L+z+l< +T<i!,\!L5L=X6L",l}
D,O"""kL+L!N!!!6ly"R'-,6lL+z+"iv=w5 !6v
%!NqB%|<m2!…+g,$<z!,{B,lq!-"

 +6L<M<[!y%L!$eL!+O<jjoy!jP+x5…5x+!2P
f2,="{<P"%P
5NR"09*+/X1]
-O:) ]
(!!13";4
\&!E*6^;47_
ŒL!+O<jj+x•
@ES9ZOW 1X[&4,8$U&"35\K:8$=7A
B`G
a(†<S< +6L<M!$•"\‚<M!$eS)"t@Ooy-+V0'…5x+!
2Pf26M<M!$<s,=
_5U&9:""';!0
="EVRWb
Z/0'"
N&/Jc/0d7_
ŒS)"t@O+q@O-+V0•
@ES:ZOW 1Xe&4"*4c"/A4f&gh
 a(†<S< +6L<MXdy%L!$!NL!,5…5x+!2Pf2,=
'''ejN<z"+
…6v+!~gX
…s"6L! !U
;L$T5…;L
…!NLW!j
¢!w|!~!$o
i8c"/af&ghj
T%kUJ&Qd3+]!,Rd! lE9
@6L"j k!UDML+j)"[5N!!L"U!<M5L‡Bs y<O5L
jt!n('
)@A<F'.
!x!B!qB!‚Bj%€!D(jŒNs•

6z2%n9+N!hm!6L"oˆ
*)-WL'R301'XR4Y1I1J=FJ;1I1-M178'#
&{!q !W‚BDŒ!h+5•
&P!h
jj<€=
;…6x"\U6q!}!NB6q%P! ˆ
H€!t’y DB!W‚
@ESN!"U!<M5mŒ>A •=+’y)"5O6lDM+y;j|eZ'Q1
 ,c t0o'<ss!L2[%q!6x2B2f26(N!<i•'
%.)L.=#
|ySBK1Ot3Ad&UBB<i<n6MO s~!Nsj!S
,‚6lDM+'\1{(6L(%N! e•k6L"U!5q2P!N2!W=X!<lo'
•ks’6L!N2!!!w"L 6M!u=j5\B!uU=XB!u‚,l
g!'•k6L"U!gj!…6 DLw(!n!"U!!lm%\5x+;j|s
<s6L5q2P!N2!W=X!<lB(u‡B("q!"k'!w 6M!…5!x5L
"‹ +"‹2€!!g6L%!!w"{<,c<l'-N(6!W•k!…€!=‰
s%S6Mx'•2P<<5{k<nn= =m(N!wB%N!!w!Ly"…
w(2P6L=}!N2x!W<U' sy;j<l<i6 ,<N+5•v+
j!S'‹,lq!-"2P•!)6lDM+y-,l<n(u!N%U'U%P! |
yST6L!z",$=jly"U!,l=X!<l•k'
$8'Z2<[)0)C\#
K1Ot3Ad&UBY6L!L2[%q!6x2B!L2[2W€
1{Y!L2[%q!6x2B!L2[!…!j
2f26(N!B2f2X

58N101J5J'&8'('&*C':('&4
@6L"<OL+j)"[
•(’<M!$<sB{B5L5L%L6L"M!$<s"\%L!$L“y!jPP“
UDy%L!$<ss5O5z<O…“q!x!y<My%L!$6L…“
&j2j!hqq!x!=rDW!j !$<sBj<S)"2f2!!uƒ

•=c,V3<n%N!‚<$5S(N!w[m"
•(žE*,!j2„"<X5{!$B+[!U6vB5{5!…2P{
j!N!5L!s"!m!6M<,c'
•2<nn5O!jP5LLP=j!j!j2„"'
•€!h<nn!u(sŒ<ƒ%q!6L<n!hB<nXB!u(s!5•~B‚!u
<S2,$ˆ•
.)"6M('z+E*,5L!P6l6Mj k'
-{(ž2[J
X5{DM%L2 !h"U!<M!$ƒ"U!<M!h!…2Pm6M5S!hy<MB(
2 !h2P<ƒ!!‡!n!j2„"<nn$<M!h'
@<O%L+[2 !h 5x!ƒ‚5z<O6g<NUDBj)"T
2Pm<N‚+N!Xq!x!"L!jP=rDW<n+n!PUDŒq!x! +
D}!…X!+qBq!x!"!P 5x!ˆ•
O!l6L"%LBj)"[2 %X!lc26tj '@"z!gjn
!l h!<n"B<N(6L" O<n"$6M(v!l'
j!…!M6L"%Le<[5B<U!o=}2 %X!l(c26t'
7}„!P!"U!%L5z!DV<)"6M=}2PP",lz"BDd%L6L"!X!'
…5x+B‚j)"s!n(<R2,2PDV…5L!…%L+=M=‰'
-6L"DLt!,{(5N!%L<n%L6L"(%S6UUB!Nt'
i+5N!5PDSB!=j'jDV<M!gj[(›B"ž%\z!DV=5L=j‹'

Trích đoạn PCHT: 1 Phơng châm Nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích: Dàn ý chung: Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ Nghị luận về một sự việc hiện tợng đời sống.

---