I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục phát triển thẩm mĩ là một trong năm mặt giáo dục nhằm phát
triển tồn diện cho trẻ mầm non, góp phần hình thành những yếu tố đầu tiên của
nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một. Trong chương trình giáo dục mầm
non, giáo dục phát triển thẩm mỹ cho trẻ được tiến hành thông qua nhiều hoạt
động mà tạo hình được coi là hoạt động nghệ thuật có ưu thế. Bởi tạo hình là
hoạt động được trẻ mầm non rất ưa thích, đồng thời tạo ra điều kiện thuận lợi
nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ, góp phần nâng cao trí
tưởng tượng mang tính nghệ thuật, cơ sở hình thành thị hiếu thẩm mỹ sau này
cho trẻ.
Trẻ em ln tị mị, ham muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh.
Trong khi được tham gia vào các hoạt động tạo hình trẻ thực sự được lĩnh hội và
phát triển khả năng hoạt động trí tuệ như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng
tượng. Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh
được tăng lên, ngày càng trở nên tốt hơn về lượng và chất.
Chính vì vậy, ở trường mầm non “vẽ” giữ vị trí quan trọng trong hoạt động
tạo hình. Dạy vẽ cho trẻ giúp khơi gợi và phát huy khiếu thẩm mỹ vốn có của
trẻ. Những nét vẽ nghệch ngoạc, hồn nhiên, hết sức bình dị nhưng rất cần thiết
trong quá trình hình thành khả năng cảm thụ cái đẹp và khả năng tư duy sáng tạo
của trẻ. Từ những nét vẽ, bức tranh đó chính là cảm xúc, tình cảm, là mơ ước mà
trẻ đã thể hiện trên trang giấy. Vì vậy nếu giáo viên biết cách tổ chức một cách
khoa học hợp lý thì hiệu quả sẽ được nâng lên.
Thực tế hiện nay, kỹ năng vẽ và tính sáng tạo trong các bài vẽ của trẻ mầm
non 5 tuổi chưa cao do: giáo viên cịn thực hiện rập khn theo nội dung hướng
dẫn thực hiện chương trình, chưa biết cách khai thác tìm tịi những nội dung phù
hợp với khả năng thực tế của trẻ. Cô thường xuyên sử dụng các sản phẩm mẫu
và làm mẫu. Điều đó đã làm tê liệt những cảm xúc ý tưởng sáng tạo của trẻ. Các


nguyên vật liệu đưa vào sử dụng còn nghèo nàn và đa số các giáo viên thường

Trẻ mầm non 5 tuổi tại trường Mầm non Hoa Hồng, xã Băng Adrênh,
huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk trong năm học 2016 - 2017
5. Phương pháp nghiên cứu.
Để thực hiện nghiên cứu đề tài này, tôi đã sử dụng một số phương pháp
như:
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thông qua việc nghiên cứu tài liệu để
nâng cao kiến thức và hiểu biết sâu hơn về các vấn đề liên quan đến đề tài
nghiên cứu. Từ đó có được cơ sở lý luận để thực hiện đề tài.
Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Tiến hành phỏng vấn đối với từng
giáo viên và học sinh sau đó dựa vào phiếu điều tra để chấm điểm, tổng hợp
thông tin để thu thập số liệu về kiến thức cũng như ý thức của giáo viên và học
sinh đối với công tác dạy vẽ cho trẻ.
Phương pháp tổng hợp, đánh giá: Thông qua phiếu điều tra, khảo sát thực
tế, tổng hợp và đánh giá về thực trạng dạy vẽ cho trẻ 5 tuổi
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Hoạt động tạo hình (HĐTH) cịn gọi là hoạt động tạo ra cái đẹp trong cuộc
sống và trong nghệ thuật bằng ngơn ngữ, phương tiện tạo hình. Đó là sự kết hợp
hài hòa giữa đường nét - màu sắc - hình khối và bố cục trong khơng gian. HĐTH
luôn gắn liền với đời sống hiện thực nhằm thỏa mãn nhu cầu về cái đẹp trên hai
lĩnh vực: một là, tạo ra các tác phẩm nghệ thuật tạo hình thõa mãn nhu cầu nhận
thức thẩm mĩ và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của con người; Hai là,
đưa cái đẹp vào cuộc sống (mỹ thuật ứng dụng: đồ họa, trang trí thủ cơng mĩ
nghệ và kiến trúc)
HĐTH là hoạt động đòi hỏi con người lòng ham muốn, niềm say mê nghệ
thuật....khơng có những cái đó chắc hẳn khơng có sáng tạo nghệ thuật. ‘Sáng tạo
nghệ thuật chính là ngưỡng tối đa của tính tích cực hoạt động nghệ thuật nói
3





quả thẩm mỹ khác nhau và thể hiện suy nghĩ, tình cảm của mình (VD: màu xanh
non của lá mạ, màu xanh đậm của bụi cây)..
Dạy vẽ trong hoạt động tạo hình là mơi trường thuận lợi để giáo dục tính
sáng tạo cho trẻ, vì khi tham gia hoạt động vẽ, trẻ phải nghĩ ra những gì cần tạo
hình, trẻ phải tự hình thành đường nét vẽ một cách tự do và độc lập để tạo ra sản
phẩm đẹp và phong phú. Đây là cơ hội để trẻ bộc lộ khả năng sáng tạo, tuy
nhiên cũng có trường hợp, ý tưởng tạo hình của trẻ thì có và trẻ rất tích cực tạo
ra sản phẩm nhưng q trình thực hiện lại khơng mang lại kết quả, sản phẩm
khơng hồn chỉnh. Trong hồn cảnh này thì giá trị sáng tạo khơng nằm ở sản
phẩm mà chính là sự hăng say, hứng thú trong quá trình vẽ của trẻ và với trẻ thì
đó cũng chính là sự sáng tạo.
Và chương trình dạy vẽ cho trẻ hướng tới sự phát triển của tư duy sáng tạo,
là khuyến khích cho trẻ có cách nhìn mới, nhìn khác để tạo ra cái mới, cái khác.
Vậy làm thế nào để đánh giá trẻ thực hiện các bài tập dạy vẽ vừa tạo ra cái mới
vừa tạo ra cái đẹp?..theo Võ Hồi Linh (Tạp chí khoa học ĐHSPTPHCM): ‘Dạy
vẽ cho trẻ mầm non trong HĐTH nhằm mục đích đúng đắn hiện nay là giúp trẻ
phát triển tư duy sáng tạo’.
Tóm lại, hầu hết trẻ mầm non đều yêu thích hoạt động vẽ. Tạo điều kiện
để trẻ được thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh và với các tác
phẩm nghệ thuật, đa dạng hóa nguyên vật liệu tạo hình, khơng lạm dụng sản
phẩm mẫu và làm mẫu, phát huy tính tích cực, chủ động và độc lập cho trẻ được
tham gia vẽ với sự sáng tạo của mình theo chủ đề đây là những vấn đề đang
được vận dụng vào thực tiễn trong hoạt động tạo hình ở trường mầm non.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng
Khảo sát ý thích, mức độ trẻ tham gia các hoạt động tạo hình qua việc lấy
phiếu thăm dị của giáo viên.
TT

97

97%

3

3%

0

0%

2

Nặn

44

44%

56

56%

0

0%

3


5

Đan– tết…

5

5%

70

70%

25

25%

Qua bảng khảo sát, chúng ta thấy có 97% ý kiến cho rằng tại góc tạo hình,
hoạt động vẽ là hoạt động trẻ thường xuyên tham gia thực hiện tạo ra sản phẩm.
Các cô cho rằng, trẻ thường xun vào góc tạo hình để vẽ là do trẻ thích, trẻ dễ
thể hiện ý tưởng và kỹ năng tạo hình cũng thành thạo hơn các HĐTH khác.
Vào đầu năm học 2016 – 2017, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trên trẻ
ở lớp Lá 1, để nắm bắt được khả năng vẽ của trẻ để từ đó có biện pháp phù hợp.
Đi dự giờ dạy vẽ cho trẻ tại các nhóm lớp. Trực tiếp dự chuyên đề tiết dạy
vẽ cho trẻ, quan sát hoạt động học, hoạt động góc, giờ đón trả trẻ với những
bước chuẩn bị: tranh vẽ để trẻ tô màu, giấy A4, bút chì, sáp màu…và cho thấy
được khả năng hoạt động tạo hình của trẻ qua “ Bảng kiểm tra năng lực”
Trẻ có kỹ
năng vẽ các
TT


Chưa
đạt

Trẻ vẽ có ý
tưởng sáng
tạo

Đạt

1

Hà Thị

Hoa

+

+

+

+

2

Nguyễn Tiến

Dũng

+

-

6

Chưa
đạt

+

-

+

+

-

+

+

-


6

Nguyễn Đỗ
Nh.

Minh


+

10

Mai Tiến

Vũ

+

+

11

Phạm Thành

Đức

+

12

Đỗ An

Khang

+

13


Rôn

+

+

17

H Đơk

Sa

+

+

18

Trần Anh

Khởi

+

19

Y

Blim


Hạnh

+

24

Lê Mai

Trúc

-

25

Trần Văn

Mân

26
27
28

Nguyễn Ngọc
Q.
Dương
Ng.Gia
Hoàng Ng.
Gia



-

+

+

+

+

-

+

-

+

-

+

+

+

+

+

+

-

7

-

+

-

+

-

-

+

Nguyện

-

+

+

+


+

-

+

-

+

+

-

Bảo

29

31

-

+

-

+
-




Hoàng Thị

Na

+

+

-

-

37

Phạm Quang

Huy

38

Trần Minh

Hải

Tổng số trẻ đạt (trẻ)

+
31



20

18

14

52.6

47.7

36.

%

%

8%

24
63.2
%

Qua số liệu điều tra trên, việc dạy trẻ vẽ đạt hiệu quả chưa cao và trẻ tham
gia hoạt động vẽ chưa thực sự thoải mái, tự tin, kỹ năng tạo hình của trẻ khơng
đồng đều, nhiều trẻ khả năng sáng tạo cịn yếu và trung bình. Cách tổ chức giờ
học của giáo viên chưa hợp lý.
- Về trình độ đào tạo của giáo viên:
Trình độ đào tạo
Năm học


%

11

65

2

12

4

23

0

0

- Khả năng vẽ của giáo viên:
Khả năng
Chất lượng
17 giáo viên

Sử dụng nguyên

Đánh giá sản

Vẽ


08

Khá TB
04

05

* Nhận xét: Theo điều tra, ta thấy rằng hầu hết các giáo viên trong
trường đều có khả năng vẽ một cách cơ bản. Song, vẫn cịn một số ít giáo viên
chưa biết áp dụng sáng tạo các nguyên vật liệu tạo hình tốt vì những lý do cá
nhân (năng khiếu, thời gian, tuổi đời…).
8


2.2. Những yếu tố tác động đến hoạt động tạo hình
2.2.1. Thuận lợi
Ban giám hiệu nhà trường ln phát huy tinh thần trách nhiệm cao, năng
động sáng tạo, chỉ đạo sát sao, tạo điều kiện cho giáo viên được bồi dưỡng
chuyên môn, đi học tập tham quan ở các trường bạn.
Đội ngũ giáo viên trong trường nhiệt tình học hỏi, u nghề, mến trẻ; ln
kiên trì trong cách hoạt động giảng dạy và học tập nâng cao trình độ.
Cơ sở vật chất và đồ dùng học tập dành cho trẻ tương đối đầy đủ, học cụ
cho hoạt động tạo hình được mua sắm bổ sung hàng năm nên phục vụ tốt cho
điều kiện sử dụng đa dạng các loại vật liệu như: màu nước, sắp màu, bút lông tô
màu, bút dạ màu...
2.2.2. Khó khăn
Mặc dù nhà trường có sự quan tâm chỉ đạo đối với công tác nâng cao năng
lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, song năng lực chuyên môn nghiệp vụ
một số giáo viên, nhất là giáo viên người đồng bào dân tộc thiểu số có mặt còn
hạn chế. Việc nghiên cứu sưu tầm tài liệu của giáo viên còn chưa được thường

Trước hết là người cán bộ quản lý chuyên môn phải xây dựng được kế
hoạch bồi dưỡng chuyên môn cụ thể xuyên suốt cả năm học, đồng thời hướng
dẫn, chỉ đạo giáo viên xây dựng giảng dạy hoạt động giáo dục tạo hình phù hợp
với điều kiện thực tế của lớp, của trường. Việc xây dựng kế hoạch cần bám sát
các văn bản chỉ đạo của ngành, của địa phương và phù hợp với điều kiện thực tế
của nhà trường
Cán bộ quản lý cần đầu tư cho giáo viên nâng cao chất lượng toàn diện cho
học sinh theo từng độ tuổi, từng nội dung, phương pháp cho trẻ vẽ trong hoạt
động tạo hình theo chương trình mầm non mới trên cơ sở đó xây dựng chun
đề với các hình thức đa dạng, phong phú cả về lý thuyết và thực hành nhưng
mang tính vừa sức. Đầu năm học, nhà trường tổ chức chuyên đề, hướng dẫn cho
giáo viên thống nhất phương pháp lên tiết dạy, thống nhất xây dựng kế hoạch
10


với nội dung phù hợp với chủ đề, nhu cầu, khả năng và hứng thú của trẻ. Qua đó
kiểm tra, thao giảng, dự giờ để đánh giá sự tiến bộ sau đó áp dụng có hiệu quả
đến từng giáo viên trong tồn trường.
Phối hợp với Cơng đồn phát động phong trào làm đồ dùng dạy học, đồ
chơi để phục vụ cho các tiết dạy vẽ. Trong đó có đồ dùng đồ chơi cô và trẻ cùng
làm.
Chỉ đạo các lớp xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Triển khai xây dựng mục tiêu phát triển 5 mặt cho trẻ. Chọn lớp điểm, bồi
dưỡng giáo viên có năng khiếu vẽ, bước đầu xây dựng bồi dưỡng các lớp 5 tuổi,
sau đó tiến hành thực hiện đại trà ở các lớp 4 tuổi, 3 tuổi. Tổ chức chuyên đề với
các đề tài khác nhau.
Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch bài dạy chi tiết cho từng hoạt
động. Giáo viên cần nghiên cứu kỹ đề tài dạy hình thức gì, nội dung gì?, lựa
chọn nguyên vật liệu như thế nào? Lựa chọn cách dạy phù hợp trước khi lên lớp.
Phối kết hợp với Cụm chuyên môn tổ chức các buổi chuyên đề cho tổ 5

tính mới mẻ ln xuất hiện trong các sản phẩm vẽ của trẻ., và đây là tính mới
trong sự phát triển của mỗi đứa trẻ, đánh dấu một bước phát triển, là cơ sở để
nhân cách trẻ được rèn luyện và trở thành người sáng tạo thực sự sau này cho xã
hội. Đây là cơ sở cho mối quan hệ của việc hoạt động vẽ bao giờ cũng có sự
sáng tạo.. Bên cạnh đó, khi tham gia hoạt động vẽ trẻ biết tự tìm kiếm các
phương thức thể hiện sắp xếp khác nhau: lựa chọn nguyên vật liệu tạo hình và
biết cách sử dụng chúng..cho phù hợp với ý tưởng của mình. Chẳng hạn trẻ
khơng thích dùng những nguyên vật liệu quen thuộc mà tìm những nguyên vật
liệu thiên nhiên thay thế..Những hành động này đã chứng tỏ ở trẻ khả năng độc
lập trong cách suy nghĩ và lựa chọn. Dựa vào vốn kinh nghiệm của bản thân, trẻ
thực hiện hành động này một cách tự nhiên và linh hoạt, không cần sự “can
thiệp” nào từ giáo viên. Để làm tốt điều này thì việc lựa chọn đề tài phù hợp với
chủ đề, tạo dựng môi trường thân thiện qua trang trí các mảng tường bằng những
bức tranh sinh động, nghệ thuật và gần gũi với trẻ là một trong những việc làm
cần thiết. Từ đầu năm học, tổ chuyên môn từng khối lớp phải khảo sát các kỹ
12


năng vẽ của trẻ sau đó nghiên cứu các đề tài có sẵn trong chương trình giáo dục
mầm non và sưu tầm thêm những đề tài mới lạ để lên kế hoạch tiết dạy, sao cho
phù hợp với chủ đề, đảm bảo mang tính thẩm mỹ, tạo điểm mới hấp dẫn lơi cuốn
trẻ từ đó phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ.
Qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, họp tổ chuyên môn các giáo viên đã
nhận biết rõ mối quan hệ giữa dạy vẽ và tính sáng tạo của trẻ 5 – 6 tuổi và xem
đây là một nội dung quan trọng trong chương trình dạy học tạo hình, từng bước
cải thiện và nâng cao phương pháp giảng dạy nhằm tổ chức tốt các tiết dạy vẽ
trong hoạt động tạo hình cho trẻ.
Biện pháp 3: Phát huy vai trị của giáo viên trong q trình tổ chức
tiết dạy vẽ nhằm giáo dục tính sáng tạo cho trẻ 5 - 6 tuổi.
Mọi giáo viên đều có quyền phát triển chun mơn, vì vậy người quản lý

pháp miêu tả khác nhau từ đó sẽ giúp trẻ hình thành ý định tạo hình. Quá trình
này càng được thực hiện rõ nét bao nhiêu thì trong quá trình thể hiện các bức vẽ,
trẻ sẽ càng tự tin, độc lập và chủ động bấy nhiêu.
VD: Hôm qua được nghỉ học Bố mẹ đã cho các con đi chơi ở đâu? Ở đó
con thấy có gì đẹp khơng? Hãy kể cho cơ và các bạn nghe nào. Là cách giáo
viên tăng cường sử dụng các câu hỏi gợi mở, giúp trẻ củng cố vận dụng những
kinh nghiệm đã lĩnh hội được ở các hoạt động khác nhau và môi trường xung
quanh trẻ, môi trường giáo viên đã cung cấp, ln khuyến khích trẻ suy nghĩ tìm
cách giải quyết.
VD: Con cá này thiếu gì, ta phải vẽ thêm gì cho con cá?
Có cách nào khác để vẽ con cá không?
Muốn vẽ con cá đẹp con phải vẽ thêm những chi tiết gì vào nữa? đồng thời
thăm dò khả năng của trẻ để trẻ miêu tả những gì trẻ sẽ làm.
Ngồi ra cơ giáo thường dùng những câu hỏi vui, dí dỏm, ngơn ngữ nghệ
thuật biểu cảm cùng với cử chỉ điệu bộ nét mặt đã tạo cho trẻ hứng thú say mê
sáng tạo.
VD: Con nhìn xem con búp bê của bạn Misa có vịng cổ có đẹp khơng?
Chiếc áo búp bê mặc có đặc điểm gì nổi bật?
14


Từ những câu hỏi như vậy sẽ kích thích trẻ tích cực sáng tạo trong giờ hoạt
động tạo hình trong các tiết vẽ theo ý thích. Với tiết đề tài, giáo viên ln
khuyến khích trẻ gợi nhớ và liên tưởng lại những gì trẻ đã biết, đã tiếp xúc để trẻ
tự nhớ và vẽ theo ý tưởng chứ không làm mẫu. Bởi vì, trên thực tế nếu cơ vẽ
mẫu cho trẻ sẽ làm tê liệt những cảm xúc đã có trước đó của trẻ. Giáo viên cần
ln gợi ý bằng các câu hỏi, tạo điều kiện cho trẻ phát triển khả năng suy nghĩ,
tìm cách thực hiện, ln khuyến khích động viên trẻ giúp trẻ tìm tịi chủ động
sáng tạo trong khi thực hiện đề tài của mình.
Và giáo viên hãy tạo cơ hội cho trẻ sáng tạo. Cung cấp cơ hội cho sự sáng

xúc của mình về đối tượng. Tận dụng các thời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ
tiếp xúc như được ngắm nghía, chăm sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần
gũi (thỏ, mèo, gà con…) chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật. Trong
quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tơi chỉ cho trẻ thấy được
những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ. Đồng thời giúp trẻ
phân tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung của những đồ
vật cùng nhóm, cùng loại. Từ đó giúp trẻ tìm ra phương thức thể hiện trong
những tình huống khác nhau.
VD: vẽ “Vườn hoa” có bơng cao, bơng thấp, bơng cánh trịn, bơng cánh
nhọn, bơng mầu vàng, bơng màu đỏ… Nếu trẻ đã được ngắm vườn hoa trong
thực tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kỹ năng vẽ nét cong, nét
cong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tơ màu để vẽ vườn hoa sinh động và
đẹp hơn. Đặt và xắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ
dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng
bày các sản phẩm của mình. Tạo mơi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bầy
đồ chơi đẹp, xắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt,...Từ
đây tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo
VD: Trò chuyện vào buổi sáng khi thấy bố mẹ trẻ đưa trẻ đến trường tơi tạo
tình huống để trẻ nhận xét về những người thân… cho trẻ nói nên cảm xúc của
mình về những gì trẻ quan sát tri giác về những người thân.
VD: Tiết vẽ đề tài (vẽ người thân trong gia đình)

16


Giáo viên từng bước cung cấp các biểu tượng cho trẻ tự khám phá bằng
cách huy động các giác quan các quá trình tâm lý khác nhau đồng thời cho trẻ tự
khám phá so sánh, tổng hợp những đặc điểm chung, luôn cho trẻ tiếp xúc với
thực tế cuộc sống.
VD: Qua đề tài vẽ Đàn gà

muốn tạo cái đẹp.
Đặt và sắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ dàng
để thực hiện hoạt động vẽ vào bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng bày sản
phẩm của mình.
Giáo viên cần biết tạo mơi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như
: Bày đồ chơi đẹp, sắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý và đẹp
mắt, bố trí phịng học ngộ nghĩnh..Mơi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác
thích thú, sung sướng và mong muốn được tái tạo. Nhờ được thường xuyên
ngắm nhìn, nghe các âm thanh khác nhau, trẻ sẽ có nhiều cảm xúc và dễ dàng
tập trung chú ý vào hoạt động.
Chuẩn bị đồ dùng đầy đủ hấp dẫn, đẹp, có sáng tạo và thường xuyên thay
đổi đồ dùng kích thích tính tích cực hoạt động của trẻ tạo cho trẻ hứng thú tham
gia tìm tịi, khám phá tính tị mị hiểu biết của trẻ. Có nhiều sáng tạo trong quá
trình hướng dẫn, dẫn dắt bài để giúp trẻ cảm nhận ngay với những hoạt động mà
trẻ thực hiện và giúp trẻ hứng thú, hoạt động tích cực.
18


Trong mỗi hoạt động giáo viên cần dành thời gian thoả đáng cho việc soạn
bài, tìm tịi nghiên cứu nắm chắc nội dung yêu cầu của hoạt động, sau đó chuẩn
bị đầy đủ đồ dùng cho cô và trẻ, tranh mẫu của cơ phải đẹp về màu sắc, đúng về
kích thước, sử dụng đúng lúc đúng chỗ.
*Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ “lấy trẻ làm trung tâm”:
Trong hoạt động học nói chung và hoạt động học tạo hình vẽ nói riêng hãy
để trẻ tự thể hiện, cơ ln là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo. Giáo
viên là người thường xuyên tiếp xúc gần gũi với trẻ trong những điều kiện hoạt
động tương đối ổn định nên giáo viên có thể lưu ý đến kinh nghiệm của trẻ, đặc
điểm cá nhân của từng trẻ, nhu cầu hoạt động của trẻ, sự năng động linh hoạt
trong hoạt động tạo hình. Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, tình cảm,
cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật, trẻ muốn được lựa chọn.

cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ. Động viên
kích thích trẻ tự tin, tích cực, tự sáng tạo trong khi thể hiện.
* Tích hợp vào các hoạt động khác:
20


Hoạt động tạo hình là hoạt động tích hợp của nhiều hoạt động giáo dục
khác nhau như: thể chất (phát triển vận động tinh, vận động thô, sự phối hợp
giữua tay và mắt..), ngôn ngữ (mô tả - diễn đạt lại cách làm, cách suy nghĩ, ý
tưởng của chúng…), tình cảm xã hội (yêu ai, ghét ai…thể hiện qua các nét vẽ ,
màu sắc), nhận thức và chuẩn bị cho trẻ học trường phổ thơng.
Chính vì vậy tích hợp là phương pháp đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo linh
hoạt và khéo léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp, cần lựa chọn nội
dung phù hợp, logic, tránh quá trình hoạt động trở lên rời rạc, chắp vá. Nguyên
vật liệu chuẩn bị cho hoạt đọng vẽ cần được thiết kế đa dạng, phong phú, đa tính
năng, có thể sử dụng trong nhiều hoạt động khác nhau, nhiều chủ điểm khác
nhau mà không làm cho trẻ nhàm chán...giúp trẻ tự do tưởng tượng, sáng tạo,
trải nghiệm và tạo ra sản phẩm cho mình.
Ví dụ: Đối với tiết học “Vẽ phương tiện giao thông” (đề tài) cần chuẩn bị
rất nhiều phương tiện giao thông (đồ chơi) và chuẩn bị từ 2 – 4 tranh vẽ phương
tiện giao thông cho bé quan sát. Khi vào bài cho trẻ hát bài “Em tập lái ơtơ”. Sau
đó hỏi trẻ: Cả lớp vừa hát bài gì? Vậy trong lớp có những đồ chơi gì là phương
tiện giao thơng?
- Cho trẻ nói tên và đếm các phương tiện giao thơng. Sau đó cho trẻ quan
sát các bức tranh mà trẻ vừa được mô tả qua đồ chơi trong lớp. Giới thiệu và
đàm thoại với trẻ về các bức tranh mẫu (từ 2 – 4 tranh). Trẻ thực hiện: cô giáo
mở các bài hát trong chủ điểm gợi cho trẻ say mê làm việc trong khi trẻ thực
hiện, cô giáo đến từng bàn động viên khuyến khích đối với những cháu cịn lúng
túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp. Đối với trẻ khá cơ gợi ý để trẻ
có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.



Trong buổi sinh hoạt chiều ở hoạt động góc tạo hình, tơi cho các cháu làn
sách tranh theo từng chủ đề để lưu lại những sản phẩm mà trẻ đã tạo ra, từ đó
hình thành cho trẻ biết q trọng gìn giữ sản phẩm của mình làm ra, thơng qua
đó tơi khuyến khích trẻ phát triển khả năng cảm thụ thẩm mỹ, phát triển khả
năng hứng thú với hoạt động tạo hình, khiến trẻ hưởng ứng ngay mỗi khi cơ cho
trẻ vẽ, xé dán, cắt dán giấy. Qua mỗi chủ đề trí tưởng tượng của trẻ tăng lên, trẻ
có điều kiện tích luỹ, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ thuật, đó
chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo. Sách, tranh của các chủ đề mà trẻ
đã làm cơ đóng thành sách tranh để lưu lại sản phẩm của trẻ.

Sau khi thực hiện giải pháp này tơi nhận thấy rằng trẻ đã có sự tiến bộ phú
hơn: Hầu hết các cháu rất say mê và hứng thú trong hoạt động tạo hình, mong
muốn được tạo ra nhiều sản phẩm đẹp. Đa số các cháu hiểu rõ về các kỹ năng
vẽ. Biết phân chia bố cục cân đối, sử dụng màu sắc hợp lý. Các cháu biết thể
hiện sự vật hiện tượng bằng ấn tượng, sự hiểu biết và cũng biết thể hiện tình cảm
của mình qua sản phẩm, có nhiều sáng tạo, khơng cịn lúng túng. Tôi đã tổ chức
chuyên đề và từng bước khuyến khích giáo viên vận dụng các phương pháp trên
một cách linh hoạt hợp lý vì vậy kết quả nghiên cứu đạt được những dấu hiệu
tích cực trong việc tổ chức hoạt động vẽ ở các lớp 5 tuổi. Trẻ thực hiện vẽ sáng
tạo, góp phần kích thích trí sáng tạo của trẻ. Trong hoạt động trẻ được tư duy và
thực hành. Trẻ sáng tạo qua bố cục, màu sắc, ý tưởng trong một bài vẽ. Do vậy
23


cần xây dựng hoạt động có tính sáng tạo và tổ chức cho trẻ nhằm phát triển một
cách toàn diện nhất khả năng sáng tạo.
Biện pháp 5: Xây dựng môi trường tạo cảm xúc, khuyến khích ý
tưởng cho trẻ hứng thú hoạt động vẽ.

khi tham gia vào các hoạt động tạo hình. Hoạt động tạo hình là một hoạt động
mang tính n tĩnh vì vậy giáo viên bố trí xa các góc ồn ào, như góc xây dựng,
góc phân vai, để khơng làm phân tán sự chú ý của trẻ khi tham gia vào hoạt
động vì vậy tơi đã tạo ra khoảng cách đủ rộng để đảm bảo cho trẻ hoạt động dễ
dàng trong góc chơi đồng thời có lối đi lại thuận tiện để mở rộng các mối quan
hệ trong khi chơi, trong lớp tơi đã sử dụng các giá, kệ nhỏ, có chiều cao vừa phải
để tạo ranh giới giữa góc tạo hình với các góc chơi khác, đồng thời giúp trẻ nhận
dạng được phạm vi góc chơi. Sau mỗi chủ đề mỗi tuần giáo viên tổ chức cho trẻ
cùng tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại vị trí góc chơi, đồ dùng, đồ chơi trong
góc để tạo cảm giác mới lạ, kích thích sự hứng thú của trẻ. Tạo cơ hội để trẻ phát
triển kỹ năng vẽ, khả năng tưởng tượng, sáng tạo, phát huy tính tự lực, chủ động
của trẻ.
Giáo viên cần nhấn mạnh vào hứng thú và giá trị của “quá trình” sáng tạo
hơn là kết quả của một sản phẩm hoàn chỉnh. Sản phẩm hoàn chỉnh của trẻ
khơng quan trọng bằng việc q trình trẻ khám phá, thực hiện thử nghiệm để tạo
25