ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC 2008 - 2009
Tên đề tài
“ Một số ý kiến về việc phát hiện và bồi dưỡng
học sinh giỏi môn Lịch Sử Trường THPT”
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên mônLịch Sử

I.- ĐẶT VẤN ĐỀ :
1
Môn lịch sử là một trong những môn quan trọng trong trường phổ thông, qua môn
này học sinh hiểu biết vế quá khứ, cội nguồn của dân tộc, đất nước. Ngoài ra còn giáo
dục cho học sinh ý thức trách nhiệm, gìn giữ, bảo tồn phát huy các giá trị truyền
thống, ý thức trách nhiệm với bản thân, quê hương, đất nước. Học sinh học lịch sử
không phải là để biết quá khứ, hay để biết những câu chuyện đời xưa mà phải biết lấy
“chuyện xưa răn đời nay”, “lịch sử là tấm gương soi”. Trong việc hội nhập với cộng
đồng thế giới hiện nay chúng ta cần có ý thức hơn về dân tộc mình “khép lại quá khứ
chứ không thể quên quá khứ”.
Thời gian gần đây qua trao đổi với các đồng chí đồng nghiệp cùng bộ môn chúng
tôi nhận thấy học sinh muốn học được lịch sử, biết và hiểu lịch sử là rất khó, và từ
những hiểu biết đơn giản để học giỏi lịch sử, và trở thành học sinh giỏi môn lịch sử lại
càng khó hơn. Để thúc đẩy quá trình nhận thức và nâng cao trình độ nhận thức của
học sinh để các em có được những năng lực cần thiết của một học sinh giỏi môn lịch
sử việc phát hiện và bồi dưỡng là rất quan trọng với các trường trung học phổ thông
trong toàn quốc đặc biệt đối với các Trường miền núi như Trung học phổ thông Lang
Chánh lại càng quan trọng hơn.
Trong những năm qua vấn đề phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi môn sử được
nhà Trường THPT Lang Chánh hết sức quan tâm: Nhà trường chỉ đạo các Tổ, Nhóm
môn nói chung và môn lịch sử nói riêng xây dựng kế hoạch phát hiện và bồi dưỡng
học sinh giỏi, phân công giáo viên có năng lực ôn luyện, tổ chức ôn luyện cho học
sinh vào các buổi học trong tuần. Học sinh khối sáng ôn buổi chiều, học sinh khối
chiều ôn buổi sáng, với thời lượng nhất định: 40 tiết/ Khối 12, 30 tiết với khối 10,11.

thức của học sinh, đối với các em có nhận thức Khá, Giỏi không chỉ dừng lại ở những
hiểu, biết đơn thuần các sự kiện lịch sử, mà có ý thức mở rộng hiểu biết với trình độ
tư duy, phân tích, tổng hợp khái quát hoá cao để đạt đến ngưỡng của học sinh giỏi
3
môn Lịch Sử. Do đó quá trình phát hiện và bồi dưỡng học sinh diễn ra có hiệu quả
hơn.
2/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :
Các hoạt động phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi được tiến hành ở một số lớp :
* LỚP THỬ NGHIỆM :
LỚP TỔNG
SỐ
NHẬN THỨC
NHANH (%)
NHẬN THỨC TRUNG
B ÌNH (%)
KHÔNG
NHẬN THỨC ĐƯỢC (%)
10A2 36 17 (47,2 %) 15 (41,6% ) 4 (11,1%)
12A5 44 22 (50%) 15 (34,1%) 7 (15,9%)

* LỚP ĐỐI CHỨNG :
LỚP TỔNG
SỐ
NHẬN THỨC
NHANH (%)
NHẬN THỨC
TRUNG B ÌNH (%)
KHÔNG
NHẬN THỨC ĐƯỢC (%)
10A3 39 7 (18 %) 18 (46,1%) 14 (35,8%)

chương trình phổ thông của các em và những kiến thức mở rộng phù hợp với điều
kiện thực tế ở quê hương, đất nước.
Ví dụ: Khi học về cách mạng Việt Nam trong giai đoạn 1930- 1945 các em học sinh
ở Võ Nhai có thể liên hệ ngay tới địa phương của mình có sự kiện: Cứu quốc quân II
được thành lập tại khu rừng Khuôn Mánh (Tràng Xá - Võ Nhai) ...
+ Khi giáo viên đặt tình huống có vấn đề từ dễ đến khó bằng kiến thức lịch sử
đã học ở các lớp trước đây các em giải quyết các vấn đề đặt ra.Tôi nhận thấy với
những học sinh trung bình các em tự bằng lòng với những câu đã trả lời được, ngược
lại với những em có năng khiếu, và hứng thú học tập bộ môn các em không dừng lại ở
5
đó và tiếp tục đặt ra tình huống có vấn đề, đồng thời tìm hiểu sự kiện lịch sử ở các
góc độ khác nhau.
Trong quá trình học ở lớp cũng như ở nhà các em luôn phải tự đặt ra các câu
hỏi «Tại sao? », «Như thế nào? », « Để làm gì? »
Ví dụ: khi học bài «Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dân chủ nhân
dân (1945 - 1946) » (Lịch Sử Lớp 12 tập 2). Học sinh có thể tự đặt ra câu hỏi ( tình
huống có vấn đề) : Tại sao chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt chính phủ Việt Nam dân
chủ cộng hoà ký với đại diện chính phủ Pháp bản Hiệp định Sơ bộ 6- 3-1946 và tạm
ước 14- 9-1946 ? Nếu như không ký bản hiệp định sơ bộ 6- 3-1946 và tạm ước 14- 9-
1946 thì vận mệnh của đất nước ta sẽ đi đến đâu?
Học sinh tự đặt ra câu hỏi và bằng kiến thức đã học tự giải quyết câu hỏi ( có thể
chưa hoàn thiện nhưng phải đúng và chính xác). Với việc tự đặt ra câu hỏi như vậy,
kết hợp kiến thức đã học, lớp đang học và kiến thức tham khảo ... Học sinh sẽ hiểu
vấn đề một cách kỹ càng hơn.
- Thứ tư : Trong quá trình học cũng như làm bài kiểm tra, phát hiện những em có
khả năng viết (Lời văn hay, cách dùng từ chính xác lập luận chặt chẽ lô gíc.)
phân tích đánh giá tổng hợp những kiến thức đã học, trình bày rõ ràng mạch lạc,
đúng trọng tâm vấn đề được đặt ra. Từ đó tạo ra một bức tranh lịch sử sinh động
chính xác như bản thân nó đã tồn tại, đồng thời hiểu rõ và nắm vững khái niệm và
những sự kiện có liên quan. Biết vận dụng những kiến thức đã học vào học tập và đời

Đối với các em học sinh thuộc các trường miền núi ít được tiếp xúc cọ sát trong
các kỳ thi, vì vậy để các em bước vào thi một cách tự tin và có hiệu quả thì vai trò của
người thầy là hết sức quan trọng . Người thầy ngoài việc dạy kiến thức cho học sinh
7