SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT CẨM THỦY 3

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 11
NĂM HỌC 2019-2020
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề

I. ĐỌC HIỂU (6 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
ĐẠI BÀNG VÀ GÀ
Ngày xưa, có một ngọn núi lớn, bên sườn núi có một tổ chim đại bàng. Trong tổ có bốn
quả trứng lớn. Một trận động đất xảy ra làm rung chuyển ngọn núi, một quả trứng đại
bàng lăn xuống và rơi vào một trại gà dưới chân núi. Một con gà mái tình nguyện ấp quả
trứng lớn ấy.
Một ngày kia, trứng nở ra một chú đại bàng con xinh đẹp, nhưng buồn thay chú chim nhỏ
được nuôi lớn như một con gà. Chẳng bao lâu sau, đại bàng cũng tin nó chỉ là một con gà
khơng hơn khơng kém. Đại bàng u gia đình và ngơi nhà đang sống, nhưng tâm hồn nó
vẫn khao khát một điều gì đó cao xa hơn. Cho đến một ngày, trong khi đang chơi đùa trong
sân, đại bàng nhìn lên trời và thấy những chú chim đại bàng đang sải cánh bay cao giữa
bầu trời.
“Ồ – đại bàng kêu lên – Ước gì tơi có thể bay như những con chim đó”.
Bầy gà cười ầm lên: “Anh không thể bay với những con chim đó được. Anh là một con gà
và gà khơng biết bay cao”.
Đại bàng tiếp tục ngước nhìn gia đình thật sự của nó, mơ ước có thể bay cao cùng họ. Mỗi
lần đại bàng nói ra mơ ước của mình, bầy gà lại bảo nó điều khơng thể xảy ra. Đó là điều
đại bàng cuối cùng đã tin là thật. Rồi đại bàng không mơ ước nữa và tiếp tục sống như
một con gà. Cuối cùng, sau một thời gian dài sống làm gà, đại bàng chết.
Trong cuộc sống cũng vậy: Nếu bạn tin rằng bạn là một người tầm thường, bạn sẽ sống
một cuộc sống tầm thường vô vị, đúng như những gì mình đã tin. Vậy thì, nếu bạn đã từng
mơ ước trở thành đại bàng, bạn hãy đeo đuổi ước mơ đó… và đừng sống như một con gà!

Câu 3.(1,5 điểm) Chú đại bàng quyết định không mơ ước nữa và tiếp tục sống như một
con gà vì bản thân:
+ Tin nó chỉ là con gà khơng hơn.
+ Không tự tin vào sức mạnh bản thân.
– Do môi trường:
+ Khơng khuyến khích khơi dậy niềm tin.
+ Áp đặt suy nghĩ của mình cho người khác.
Câu 4.(2 điểm)
Học sinh có thể ciết thành đoạn văn 5-6 dịng, trong đó, trình bày được các nội dung
-Thiếu niềm tin:
+ Khơng có sức mạnh để thực hiện khát vọng.
+ Yếu đuối trước những khó khăn thử thách.


+ Không thể vượt qua giới hạn bản thân.
– Quá tự tin:
+ Ảo tưởng vào sức mạnh của bản thân.
+ Đặt ra mục tiêu, kì vọng lớn hơn năng lực.
+ Không biết lượng sức trước thử thách.
II. LÀM VĂN (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm)
HS tham khảo nội dung dưới đây để viết bài văn:
1. Giới thiệu vấn đề (0,5 điểm)
– Nếu bầu trời tượng trưng cho những ước mơ, những kế hoạch lớn và những cái nhìn
bao qt nhưng tồn diện về bản thân, thì phải chăng những nỗi lo thường nhật đã kéo
tầm mắt của ta xuống dưới mặt đất, để chìm trong một dịng người hối hả, để đối phó với
những chướng ngại vật ngay trước mắt và rồi ta chẳng cịn lúc nào để phóng tầm mắt lên
thật xa trên bầu trời, để thấy những ước mơ của ta lớn đến chừng nào… Và thế là nhiều
khi ta quên đi những điều thực sự quan trọng: đó chính là những ước mơ.
2. Giải thích (0,5 điểm)

khoa học.
– Không thành công nào mà chưa từng trải qua thất bại, những bài học từ sai lầm đã qua
sẽ tơi luyện cho ý chí thêm mạnh mẽ và vững vàng. Tiếp tục cất bước, tiếp tục đeo đuổi
ước mơ và cố gắng thực hiện chúng – những điều chỉ có ước mơ mang lại được cho con
người và tuổi trẻ.
– Phê phán những người tự ti, không tin vào bản thân…
5. Kết thúc vấn đề (0,5 điểm)
– Cuộc đời của mỗi chúng ta là một câu chuyện, chính vì thế mà tại sao chúng ta lại
khơng viết tất cả câu chuyện của chúng ta lên, để chia sẻ kinh nghiệm với nhau, cũng như
để tạo cho các bạn trẻ chúng ta có những suy nghĩ theo chiều hướng tích cực hoặc lạc
quan yêu đời hơn. Để cho cuộc sống của mỗi chúng ta là một màu hồng.
– Liên hệ bản thân.
Câu 2 ( 10 điểm)


1. Yêu cầu về kĩ năng:
– Thí sinh biết cách làm một bài văn nghị luận văn học.
– Xây dựng bố cục bài văn chặt chẽ, mạch lạc
– Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu; khuyến khích bài viết sáng tạo
II. Yêu cầu về kiến thức:
– Đây là dạng đề mở. Thí sinh có thể trển khai bài làm của mình theo nhiều cách khác
Tuy nhiên, bài làm cần đạt được một số yêu cầu cơ bản sau:
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận (1,0 điểm)
2. Giải thích (2,0 điểm)
– Trào phúng có nghĩa là dùng lời lẽ khôi hài để mỉa mai, cười nhạo kẻ khác. Tiếng cười
thường được tạo ra khi người ta phát hiện ra mâu thuẫn trào phúng, đó chính là sự mâu
thuẫn hay khơng tương xứng giữa bản chất và biểu hiện, giữa mục đích và phương tiện,
đặc biệt là giữa nội dung (xấu xa) và hình thức (đẹp đẽ). Muốn tiếng cười xuất hiện, đối
tượng phải mang tính hài, đối tượng được miêu tả bằng bút pháp phóng đại, biếm hoạ,
giọng văn giễu nhại.

4. Đánh giá (1,0 điểm)
– Hạnh phúc của một tang gia là chương truyện đặc sắc của tiểu thuyết: chương truyện
đã hội đủ các nhân vật của toàn tiểu thuyết và đã thu nhỏ bộ mặt xã hội tư sản thành thị
với tất cả bản chất xấu xa của nó: háo danh, hám lợi, giả tạo, rởm đời, vơ văn hố và bao
trùm là thói đạo đức giả
– Chương truyện cũng tiêu biểu cho bút pháp trào phúng của Vũ Trọng Phụng nói riêng,
của văn học trào phúng nói chun.