1
I. Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến.
1. Khái niệm về mối liên hệ phổ biến:
Mối liên hệ phổ biến là khái niệm để chỉ sự:
- Tác động
- ràng buộc
- Qui định
- Chuyễn hóa
Của sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan. Sự liên hệ biểu hiện ở 3 mặt:
- Giữa các mặt trong cùng một sự vật hiện tượng
- Giữa các sự vật khác với nhau
- Giữa các sự vật với môi trường.

2. Các tinh chất của mối liên hệ
a./ Tính khách quan:
- Xuất phát từ tính thống nhất vật chất của thế giới.
- Mối liên hệ tồn tại bên ngoài ý thức con người
b./ Tính phổ biến
- Không có Sự vật hiện tượng nào không có mối liên hệ bởi vì chúng tồn tại trong 1 chỉnh
thể thống nhất.
- Mối liên hệ tồn tại trong tất cả các lĩnh vực: tự nhiên, xã hội và tư duy.
c./ Tính đa dạng:
- Xuất phát từ tính đa dạng thế giới vật chất dẫn đến mối liên hệ đa dạng, biểu hiện ở:
* Liên hệ trong không gian ( cùng 1 thời điểm diễn ra nhiều sự kiện)
* Liên hệ trong thời gian ( là sự liên hệ kế tiếp nhau của các sự kiện )
* Liên hệ bên trong ( là mối liên hệ xảy ra bên trong sự vật hiện tượng.)
* Liên hệ bên ngoài (là mối liên hệ giữa sự vật này với sự vật khác)
* Liên hệ cơ bản
* Liên hệ không cơ bản.
- Mỗi kiểu mối liên hệ có vị trí vai trò và đặc điểm riêng của nó.
3. Ý nghĩa, phương pháp luận

2. Tính chất của sự phát triển:
a. Tính khách quan:
Phát triển là thuộc tính vốn có của sự vật.
b. Tính phổ biến:
Phát triển diễn ra ở cả 3 lĩnh vực: tự nhiên, xã hội và tư duy.
c. Tính đa dạng:
- Mỗi sự vật hiện tượng có quá trình phát triển không giống nhau .
- Quá trình phát triển chịu sự tác động khác nhau có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm.
3. Ý nghĩa phương pháp luận:
+ Trong nhận thức và hành động thực tiễn phải có quan điểm phát triển khi xem xét đánh giá
các hiện tượng phải đặt chúng trong sự vận động, sự biến đổi.
+ Phải nhìn thấy cái mới, xu thế tất yếu của sự phát triển có thái độ ủng hộ cái mới tạo điều
kiện cho cái mới ra đời.
+ Quan điểm phát triển là cơ sở và niềm tin cho thái độ lạc quan khoa học của người cách
mạng.
+ Cần chống lại quan điểm nóng vội duy ý chí muốn xóa bỏ cái cũ khi chưa có đủ điều kiện,
quan điểm bảo thủ trì trệ gây cản trở cho sự phát triển.
_________________________________________________

NHỮNG QUI LUẬT CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT.
A. Quy luật mâu thuẫn:
1. Vị trí vai trò của qui luật mâu thuẫn:
*
Vị trí: Qui luật mâu thuẫn là 1 trong 3 qui luật cơ bản của phép biện chứng.
Lenin: “Qui luật mâu thuẫn là hạt nhân của phép biện chứng”
*
Vai trò: Qui luật mâu thuẫn vạch ra nguồn gốc và động lực bên trong của sự phát triển.

2. Nội dung qui luật mâu thuẫn:
1.1. Mâu thuẫn là 1 hiện tượng khách quan và phổ biến

* Bản chất của qui luật mâu thuẩn
Mọi sự vật hiện tượng là sự thống nhất của những mặt, những thuộc tính, những khuynh
hướng đối lập nhau, sự đấu tranh của những mặt đối lập là nguồn gốc và động lực bên trong
của sự vận động và phát triển

3. Ý nghĩa phương pháp luận:
+ Phải thừa nhận tính khách quan của mâu thuẫn của sự vật hiện tượng
+ Khi phân tích mâu thuẫn phải xét toàn diện các mặt đối lập, theo dõi quá trình phát sinh,
phát triển và những yếu tố tác động đến
+ Phải biết giải quyết mâu thuẫn đúng lúc, đúng chỗ
+ Mâu thuẫn chỉ được giải quyết khi có đủ điều kiện.
+ Mâu thuẫn bao giờ cũng được giải quyết bằng con đường đấu tranh chứ không phải dung
hòa.
+ Mâu thuẫn khác nhau thì cách giải quyết mâu thuẫn khác nhau
4
Lenin: “Bản chất và linh hồn sống của chủ nghĩa Mác là phân tích cụ thể, một tình
hình cụ thể”

B. Quy luật lượng chất
1. Vai trò của quy luật lượng chất:
Quy luật lượng chất là 1 trong 3 qui luật cơ bản của phép biện chứng. Quy luật này nói lên
cách thức của sự vận động và phát triển.
2. Nội dung của qui luật lượng chất:
Trong thế giới vật chất bất kỳ 1 sự vật hiện tượng nào cũng có 2 mặt là chất và lượng.
2.1 Khái niệm chất:
* Chất là tổng hợp những thuộc tính khách quan vốn có của SVHT nói lên nó là gì, làm cho
nó khác với cái khác.
* Trong thế giới vật chất có muôn vàn SVHT khác nhau về chất ( có bao nhiêu SVHT, có
bấy nhiêu chất)
* Chất là cái khách quan vốn có của SVHT

kiện nhất định
+ Trong xã hội sự biến đổi về lượng gọi là tiến hóa, còn nhảy vọt về chất theo chiều hướng
tiến bộ gọi là cách mạng.

3. Các hình thức của bước nhảy:
+ Nhảy vọt là hình thức phổ biến tất yếu của sực chuyễn hóa từ những thay đổi về lượng
thành những thay đổi về chất.
+ Nhảy vọt trong tự nhiên, diễn ra 1 cách tư phát, trong lĩnh vực xã hội phải thông qua hoạt
động, có ý thưc của con người.
+ Bước nhảy có thể khác nhau về qui mô, có bước nhảy cục bộ, bước nhảy toàn bộ.
+ Bước nhảy có thể khac nhau về nhịp độ có bước nhảy trong thời gian rất ngắn, có thời
gian dài.

4. Ý nghĩa phương pháp luận:
+ Phải khắc phục tư tưởng nôn nóng tả khuynh, tư tưởng hửu khuynh muốn tạo ra bước
nhảy, phải có quá trình tích lủy về lượng.
+ Phải có thái độ khách quan khoa học và có quyết tâm thực hiện bước nhảy ( Phải xuất phát
từ thực tế đó là điều kiện vật chất, quyết tâm là muốn chủ quan – điều kiện tinh thần)
+ Chống khuynh hướng cải lương, tuyệt đối hóa thay đổi về lượng xem đó là hình thức duy
nhất của bước nhảy.
+ Chống chủ nghĩa phiêu lưu muốn có những bước nhảy toàn bộ mà không cần có sự tích lủy
về lượng.

C. Quy luật phủ định
1. Vai trò của qui luật phủ định:
Là 1 trong 3 qui luật cơ bản của phép biện chứng. Qui luật này nói lên những khuynh
hướng của sự phát triển là theo đường tròn xoáy ốc của SVHT

2. Phủ định biện chứng:
+ Thế giới vật chất vận động và phát triển không ngừng, vật chất mất đi ở dạng này thì được


4. Ý nghĩa phương pháp luận:
* Qui luật phủ định giúp ta hiểu biết 1 cách đúng đắn về xu hướng và sự phát triển quá trình
phát triển của SV không diễn ra thẳng tắp mà quanh co phức tạp, đặc biệt trong đời sống xã
hội.
* Qui luật này giúp ta hiểu biết đầy đủ về cái mới ra đời phù hợp với qui luật phát triển của
SV ta phải có thái độ ủng hộ cái mới, đấu tranh cho cái mới, chống lại cái cũ cái lỗi thời kìm
hãm sự phát triển.
* Trong khi phê phán cái cũ phải biết sàng lọc, kế thừa những yếu tố hợp lý của cái cũ,
tránh phủ định sạch trơn.