"Đòn bẩy" từ văn hóa doanh nghiệp
Cập nhật lúc 14h47" , ngày 13/02/2006
Doanh nghiệp (DN) lớn hay nhỏ, sở hữu nhà nước hay tư
nhân, trong nước hay có vốn đầu tư nước ngoài, đều phải
đối mặt với bài toán hợp tác giữa các cá nhân và giữa cá
nhân với tập thể.

Cân bằng giữa cá nhân và tập thể

Trong khi DN nỗ lực để tối đa hóa lợi nhuận, cá nhân có thể có mối quan tâm khác và sẵn sàng hy
sinh quyền lợi tập thể để theo đuổi mục đích riêng.

Ba đòn bẩy để giải quyết vấn đề hóc búa trên của DN gồm: văn hóa DN; cơ cấu tổ chức; và chức
năng công việc hàng ngày.

Những giá trị, niềm tin mà mọi người làm việc trong DN cùng công nhận và tin tưởng chính là văn
hóa DN. Lê là nữ giám đốc trẻ của một công ty cổ phần. Trong ba năm chị điều hành DN, lợi
nhuận tăng gần gấp đôi.

Tuy nhiên, nhìn lại ngần ấy thời gian cật lực lèo lái công ty, Lê thổ lộ: "Hồi mới về công ty, tôi
không hiểu vì sao các trưởng bộ phận của công ty không chịu hợp tác với nhau. Nhiều cuộc họp,
dường như chỉ có mình độc thoại. Bộ máy tổ chức có đầy đủ các chức danh nhưng việc vẫn
không chạy. Giao việc gì cho cấp dưới mình cũng phải rà soát lại mà vẫn luôn có nhiều sai sót".

Là một người sắc bén, Lê nhận ra hệ thống ra quyết định từ trước đến nay phần lớn đi theo chiều
dọc từ các bộ phận lên giám đốc. Vị giám đốc tiền nhiệm với thời gian công tác lâu hơn một thập
niên và cá tính của ông đã tạo nên niềm tin trong công ty rằng "sếp luôn luôn đúng".

Là một quản lý trẻ, Lê muốn dựa vào cấp dưới có dày dạn kinh nghiệm và muốn họ hợp tác với
nhau nhiều hơn.Chị có sáng kiến, chia lịch và sắp xếp tên các trưởng phòng theo thứ tự chữ cái,
sau đó mỗi tháng tổ chức ăn trưa hoặc chiều tại nhà một trưởng phòng với sự có mặt của các

hợp của mỗi cá nhân làm việc hướng về các mục tiêu chung của nó. Những mục tiêu này cần phải
hiện thực, rõ ràng và dễ hiểu đối với mọi người trong tổ chức cũng như phản ảnh nét đặc sắc và
tính cách cơ bản của tổ chức".

Lòng tin của nhiều người về DN và môi trường kinh doanh cũng có thể giúp nhân viên tập trung
vào những công việc quan trọng tạo nên lợi thế cạnh tranh của đơn vị.

Ngân hàng cổ phần á Châu (ACB) ra đời trong bối cảnh vừa hợp tác vừa cạnh tranh với các
ngânhàng quốc doanh trong nước, kể cả với các ngân hàng nước ngoài những năm gần đây.

Một cán bộ của ACB được đào tạo ở trường đại học hàng đầu ở nước ngoài chấp nhận mức
lương địa phương chỉ vì câu nói của người quản lý cấp cao: "Tôi không thể trả lương cho cậu cao
như các ngân hàng nước ngoài, nhưng làm việc với ACB chúng ta có chung một nỗ lực để chứng
minh rằng ngân hàng Việt Nam có thể đứng vững và đương đầu trong cạnh tranh khu vực và kinh
doanh giỏi trên lĩnh vực tài chính".

Có thể nói văn hóa DN cũng đóng một vai trò then chốt trong việc giải quyết tận gốc rễ vấn đề
xung đột quyền lợi giữa cá nhân và tập thể. ở trên chúng ta đã nêu sự khác nhau giữa mục tiêu
của DN và cá nhân là vấn đề mang tính nền tảng trong quản lý kinh tế.

Tuy nhiên, giả sử điều này không đúng, giả sử cá nhân và DN hay xí nghiệp thành viên và tổng
công ty đều hướng về các mục tiêu chung, như thế, cấp quản lý chẳng cần lo lắng cung cấp các
giải pháp khuyến khích vật chất vì bản thân các đơn vị này đều cùng có ước muốn như nhau.

Nếu văn hóa DN hình thành nên giá trị và lòng tin của mọi thành viên trong tập thể, người lao động
sẽ làm việc mà không nghĩ đến tiền thưởng. Chẳng hạn, nếu lợi thế cạnh tranh của DN xoay
quanh nguyên tắc sáng tạo và chất lượng sản phẩm là niềm tự hào của công ty, cá nhân trong
công ty xem sự thỏa mãn của mình gắn liền với điều này, DN sẽ ít cần đến các giải pháp động
viên về mặt tiền bạc.