Lợi thế công ty gia đình
Giám đốc điều hành hệ thống nhượng quyền Phở 24 và
hệ thống nhà hàng Nam An Lý Quý Trung cởi mở nói về
gia đình mình dù có những biến cố nhưng vẫn là chiếc
nôi ấm giúp anh thành đạt trên chặng đường lập
nghiệp.
Nhìn bề ngoài nhiều người cho rằng cuộc sống, công việc của anh rất suôn sẻ, thực tế có
đúng không?
Thật ra cũng không phải mọi chuyện đều như vậy. Khi học lớp 12, chuẩn bị thi đại học là lúc ba mẹ
của tôi chia tay nhau. Điều này tất nhiên làm xáo trộn tinh thần trong thời kỳ học luyện thi. Và tôi đã
rớt kỳ thi đại học năm 1985. Sau đó, tôi xin vào chân phục vụ bàn ở khách sạn Đệ Nhất (TP.
HCM). Ở đó, tôi cũng trải qua đủ loại công việc. Khi vào ca là lau nhà, vệ sinh toilet, sắp xếp bàn
ghế... rồi mới thay đồ vào chạy bàn. Được vài tháng, lại chuyển sang làm trực tổng đài, rồi làm lễ
tân đêm, lễ tân ngày.
Có những ngày gian nan như vậy, nhưng giờ anh đã là người có học vị cao, còn giảng
dạy ở đại học quốc tế?
Khi ấy tôi đã có ước ao được học đến cùng, nên khi công việc ở khách sạn ổn định tôi thu xếp vừa
đi làm vừa đi học lại và đã vào đại học mở. Gặp những bạn thân đã đậu đại học trước, tôi thường
nói đùa: "Mình chạy đường vòng cũng tới à. Ngựa chạy đường dài mới biết ngựa hay!". Đến năm
1990, tôi đã là một trong những sinh viên VN đầu tiên sau 1975 đi du học tự túc ở Úc. Ở đây, tôi
đã tốt nghiệp đại học, sau đó học tiếp lấy thạc sĩ ngành quản trị du lịch.
Vậy có khi anh có duyên học ở nước ngoài hơn?
Đúng ra là do đã rút kinh nghiệm từ thất bại thi đại học ở VN. Biến cố gia đình chỉ là một phần, cái
chính là mình học không có phương pháp. Đến lúc ra ngoài mới nghiệm ra phương pháp học mới
là quan trọng chứ không phải là thời gian mình bỏ ra. Sau này tôi cũng ứng dụng điều này vào
trách nhiệm rõ ràng.
Tuy nhiên, đôi khi do những yếu tố, tình cảm, nể nang... dẫn đến cản trở công việc điều
hành đối với các công ty gia đình?
Tôi chưa nói ra một thế mạnh khác là gia đình chúng tôi rất đoàn kết. Cũng phải cân đối chứ! Gia
đình nhiều quá có thể làm mất tính chuyên nghiệp, nhưng chuyên nghiệp có thể lại làm mất tình
cảm. Khéo thì gia đình là thế mạnh, không khéo thì gia đình lại là khuyết điểm. Cuộc họp bàn bạc
công việc chúng tôi cũng làm rất nhẹ nhàng. Thường là những buổi ăn sáng, ăn tối. Cách trình bày
của mỗi người cũng từ tốn, tối kỵ chuyện đập bàn, nói nặng nói nhẹ. Mọi người đều phải xuất phát
từ suy nghĩ vì cái quan trọng nhất - đó là đoàn kết, hoà thuận trong gia đình. Không vì bất cứ cái gì
mà làm đổ vỡ hết!
Đó là điều khó giữ được trong gia đình đông con, có cả dâu, rể, lại chung đụng đến
chuyện tiền bạc?
Có lẽ đó cũng là cái phúc của tụi này. Cha mẹ tôi khi ly dị cũng đối xử với nhau rất cao thượng,
như những người bạn rất đẹp. Mọi người, cả anh em dâu rể cũng đều nhận thức điều này. Lại có
cái chung là quan niệm làm ăn cũng phải hưởng thụ, sinh hoạt rất là nghệ sĩ. Ai cũng thích du lịch,
chơi thể thao, đàn hát, vẽ tranh... Rất nghiêm túc, chuyên nghiệp trong kinh doanh, nhưng cũng
dành nhiều thời gian để chơi. Nên mọi thành viên trong gia đình, kể cả mẹ cũng rất trẻ.
Anh coi trọng chuyện tình nghĩa trong gia đình như vậy, còn quan hệ với đối tác làm ăn
bên ngoài anh quan niệm thế nào?
Tôi cho rằng dù có lợi mà không có tình thì cũng không chọn để hợp tác. Đối tác để franchise phở
chẳng hạn, có tiền chỉ là yếu tố cuối cùng, mà trước hết phải là người tốt, có tình nghĩa... Tôi quan
niệm có đạo đức trong kinh doanh. Có thể thắng hoặc thua (nghĩ đến điều này đã là sân si rồi),
nhưng thắng bằng tà đạo hay chính đạo? Nếu anh không đạo đức, không công bằng cũng sẽ
không giữ được nhân viên. Mình không đàng hoàng thì nhân viên sẽ biết mình không thể tiến xa