Sổ tay Chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển nông thôn miền núi Kỹ thuật nuôi tằm

I. Giống tằm:
I.1. Tằm lỡng hệ:
ở nớc ta tuy khí hậu nóng và ẩm nhng tằm lỡng hệ có thể nuôi ở tất
cả các mùa trong năm (từ tháng 2 đến tháng 11). Giống tằm Lỡng Quảng số
2 là giống tằm Trung Quốc có chất lợng tốt, kén màu trắng có thể ơm tơ đạt
tiêu chuẩn cấp cao. Ký hiệu 9 x 7 hoặc 7 x 9 (thờng gọi là đầu 9 hay đầu 7).
Có thể nuôi quanh năm. Năng suất 10 12 kg kén/ vòng.
I.2. Tằm vàng lai:
Những nơi không có điều kiện nuôi tằm Lỡng hệ thì nuôi tằm vàng lai
(con lai của tổ hợp tằm vàng lai với tằm Trung Quốc). Ký hiệu KV x TQ, nuôi
trong vụ Hè. Năng suất 7 10 kg kén/ vòng.
I.3. Tằm kén vàng:
Một số ít vùng, chủ yếu là ở vùng núi còn nuôi tằm kén vàng trong vụ
Hè nhng năng suất thấp chỉ có thể ơm tơ cấp thấp nên giá kén hạ.
II. Vận chuyển và ấp trứng tằm:
- Mùa Hè nắng, nóng nên vận chuyển trứng tằm vào sáng sớm hoặc
chiều tối.
- Trứng đợc ấp trong nhà ở điều kiện tự nhiên. Nhiệt độ thích hợp nhất
25 26
0
C, độ ẩm 75 80%, nếu khí hậu khô phải tăng ẩm bằng cách phủ
khăn ẩm trên dụng cụ đậy trứng, ánh sáng tự nhiên: ngày sáng, đêm tối.
Không để trứng gần dụng cụ phát nhiệt nh: Ti vi, bóng đèn, biến áp điện... sẽ
làm ung và chết trứng.
Sau khi đợc xử lý 10 11 ngày, trứng tằm sẽ nở ( Mùa Hè khoảng 8
9 ngày, mùa Xuân khoảng 11 12 ngày). Trứng chuyển màu gọi là trứng

đờng kính 1,2m. Tằm con nuôi trong hộp (45cm x 75 80cm x 10cm) có ni
lông để đậy tằm con. Trong buồng tằm cần đặt ôn, ẩm kế. Các dụng cụ khác
cần phải có nh: dao, thớt, sọt hái dâu, thùng bảo quản lá dâu, lới thay phân,
thuốc phòng bệnh tằm...
V. Sát trùng buồng và dụng cụ nuôi tằm:
Tạo cho buồng tằm vô trùng là điều kiện tiên quyết đối với ngời nuôi
tằm. Sau mỗi lứa tằm, dụng cụ và buồng nuôi phải đợc sát trùng để tằm
không bị nhiễm bệnh.
Thuốc sát trùng phổ biến là Clorua vôi 2% để tẩy uế. Có thể dùng thuốc
Thiên tơ số 1 của Trung Quốc pha gói 100gram với 20 lít nớc, phun hoặc
tới lên nền nhà để các dụng cụ nuôi tằm, giữ ẩm sau 1 giờ rồi phơi khô dùng
đợc ngay.
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Vùng

2
Sổ tay Chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển nông thôn miền núi Buồng tằm riêng biệt với nhà ở và tơng đối kín thì dùng phoóc môn
xông hơi sẽ triệt để hơn. Buồng tằm rộng 10 15m
2
dùng 0,5 0,7 lít pha với
15 20 lít nớc phun hoặc tới lên dụng cụ nuôi tằm, đặt 1 bếp than nhỏ trong
buồng tằm để tăng nhiệt, đóng kín cửa khoảng 5 10 giờ, sau đó mở cửa
buồng và có thể đa tằm vào nuôi.
VI. Băng tằm:
Trứng đến ngày nở mở giấy gói để trứng lộ ra ngoài tiếp xúc với ánh
sáng tự nhiên sẽ kích thích trứng nở sớm, đều, tập trung vào 7 8 giờ sáng và
băng vào 9 10 giờ. Cách băng tằm của 2 loại hình trứng tằm nh sau:
- Băng tằm trứng dính: Rắc lá dâu đã thái thành sợi lên tờ giấy trứng,

- Dùng khăn ẩm phủ lên lá dâu trong thời gian bảo quản để lá dâu đợc
tơi.
- Lợng lá dâu cho tằm ăn trong giai đoạn này dựa theo định mức: 1kg
kén cần 20kg lá dâu thì tằm con cần 1,5 2kg lá dâu.
VII. 2 Thái lá dâu và cho tằm ăn:
Lá dâu thờng đợc thái thành sợi nhỏ hoặc thái vuông sẽ lâu héo hơn.
Nếu thái vuông kích thớc của lá dâu phù hợp với tuổi của tằm.
Kích thớc lá dâu (cm)
Tuổi tằm

Đầu tuổi Giữa tuổi Chuẩn bị ngủ cuối tuần
1 0,5 2,0 1,0
2 2,0 4,0 1,5
3 4,0 lá cắt 4 2,0

Cho tằm ăn 1 ngày 5 bữa (có đậy ni lông). Nếu không đậy nilông 1
ngày cho ăn 7 8 bữa.
VII.3. Thay phân:
- Tuổi 1: Thay phân 1 lần/ngày
- Tuổi 2: Thay 2 lần/ngày sau khi tằm ngủ dậy cho ăn và trớc khi tằm
ngủ.
- Tuổi 3: Thay 1 lần/ngày.
VII.4. Tằm ngủ:
Tằm ngừng ăn lá dâu, mình vàng và bóng là tằm ơm ngủ. Lúc này
ngừng cho tằm ăn để mô tằm mỏng, tằm ngủ 24 giờ, tránh mọi tác động cơ
giới để tằm lột xác dễ dàng. Khi tằm dậy đều cho tằm ăn trở lại. Tằm mới dậy
cho ăn lá dâu ngon trong 1 2 bữa để tằm phát dục tốt. Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Vùng

Ban đêm cho tằm ăn 3 bữa vào lúc 8 giờ tối, 11 giờ đêm, 5 giờ sáng. Những
ngày nắng nóng cho tằm ăn tha hơn so với những ngày thời tiết bình thờng.
- Nếu tằm bị bệnh thì có thể phun thuốc trừ bệnh theo hớng dẫn vào lá
dâu, sau khi lá đã khô thuốc thì cho tằm ăn.
VIII.2. Thay phân, sang tằm.
- Mỗi ngày thay phân 1 lần vào lúc sau bữa ăn 5 giờ sáng, kết hợp san
tằm, mở rộng diện tích nuôi tằm, không để mật độ tằm quá dày.
- Dùng lới thay phân sẽ giảm đợc nhiều công lao động. Có thể dùng
ni lông mỏng có đục lỗ thay cho lới vừa rẻ tiền. Phủ tấm ni lông đã đục lỗ lên
mặt nong rồi rắc lá dâu lên trên, khi tằm đã lên trên mặt lá dâu thì nhấc tấm ni
lông ra để sang nong.
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Vùng

5