Tập 1 cờ vua - những bàI học vỡ lòng
Bài học1
Bàn cờ và quân cờ. Ván cờ.
Mục đích của ván cờ.
Cờ Vua - là trò chơi giữa hai
người - gọi nhau là “đấu thủ”, “đối
thủ” hay “đối phương” - bằng cách
luân phiên thực hiện các nước đi
tuân theo những điều luật quy định
trước.
Bàn cờ Vua hình vuông, bao
gồm 64 ô cờ tô màu sáng, tối xen
kẽ. Các ô cờ màu sáng, theo quy
ước, gọi là ô trắng. Còn các ô cờ
màu tối - là ô đen.
Bàn cờ có 8 hàng ngang, được
“đặt tên” lần lượt bằng các số từ 1
đến 8, và 8 cột dọc - bằng các chữ
cái La-tinh “a”, “b”, “c”, “d”, “e”,
“f”, “g”, “h” (1).
(1)
a b c d e f g h
Như vậy, vì mỗi ô cờ đồng thời
nằm trên một cột dọc và một hàng
ngang, nên khi ghép “chữ” của cột
dọc với “số” của hàng ngang, ta sẽ
có tên của ô cờ. Ví dụ: ô “a4”, ô
“c6”, ô “g2”, v…v (2).
(2)
a b c d e f g h
Ngoài ra, bàn cờ còn có các

(3)
a b c d e f g h
cánh Hậu cánh Vua
Luật cờ Vua quy định: Trắng
luôn luôn đi trước.
Người chiến thắng sẽ là đấu thủ
“bắt làm tù binh”, hay “chiếu hết”
(còn gọi là “mat”) Vua đối phương
trước. Ván cờ còn có thể kết thúc
thắng lợi khi đối phương xin thua
(hay “đầu hàng”) hoặc “rụng cờ”
(hết thời gian cho phép). Nếu
không, ván cờ sẽ kết thúc hoà.
Cách đi các quân cờ
R Xe X
Xe di chuyển (và ăn quân đối
phương) theo các hàng ngang và
cột dọc (tức là theo đường thẳng)
về các hướng và với số lượng các ô
tuỳ ý trong giới hạn cho phép.
(4)
a b c d e f g h
Trên hình (4), Xe Trắng có thể
di chuyển tới một trong 9 ô trống
(đánh dấu chấm): “a6”, “c6”, “d6”,
“e6”, “b3”, “b4”, “b5”, “b7”, “b8”.
Ngoài ra, Xe Trắng còn có thể “ăn”
Xe Đen ở “f6” bằng cách bỏ quân
Xe này ra khỏi bàn cờ và “thế
chân” vào đó.

nhân), hoặc ăn Xe Đen ở “f6”.
Song quân Tượng này không có
quyền “nhảy” tới “g7” hay ăn “h8”.
Tượng Trắng ô trắng “f5” có
nhiều khả năng lựa chọn hơn vì có
thể di chuyển tới 11ô khác nhau,
trong khi Tượng Đen “h8” của đối
phương lại “yếu”: nó chỉ có thể di
chuyển tới duy nhất ô “g7” mà thôi.
Q Hậu H
Hậu là quân mạnh nhất trên
bàn cờ - nhờ khả năng di chuyển
(và ăn quân đối phương) theo các
đường thẳng (như Xe) và theo các
đường chéo (như Tượng) về các
hướng và với số lượng các ô tuỳ ý
trong giới hạn cho phép.

(5)
a b c d e f g h
Trên hình (5), Hậu Trắng, hoặc
có thể di chuyển tới một trong 22 ô
trống (đánh dấu chấm), hoặc ăn Xe
Đen “b7”, hoặc ăn Tượng Đen
“e8”. Còn Hậu Đen “a8” - do đứng
ở góc bàn cờ - nên chỉ có thể nhảy
tới một trong 10 ô (đánh dấu nhân)
thôi.
K Vua V
Vua di chuyển (và ăn quân đối

đang bảo vệ.
N Mã M
Mã là quân cờ có lối di chuyển
(và ăn quân của đối phương) rất
đặc biệt - theo đường chéo của hình
chữ nhật gồm 3x2=6 hoặc 2x3=6 ô,
từ một góc - nơi Mã đang đứng -
sang góc đối diện - theo tất cả các
hướng có thể (7).
Còn có thể định nghĩa cách đi
của Mã theo cách khác: Mã di
chuyển (và ăn quân của đối
phương) theo hình chữ L in! (7).
Mỗi nước đi, Mã thay đổi màu
ô cờ, chẳng hạn Mã đang đứng ở
một ô đen, thì ô Mã có thể nhảy tới
chắc chắn phải là ô trắng và ngược
lại.
(7)
a b c d e f g h
Ngoài ra, Mã là quân cờ duy
nhất trên bàn cờ được phép nhảy
qua đầu các quân khác - không phụ
thuộc vào các quân cùng bên hay
của đối phương.
Trên hình (7), Mã Trắng “g1”
dù bị các quân “bao bọc” - vẫn có
thể nhảy tới các ô cờ trống đánh
dấu nhân (“e2”, “f3”, “h3”). Còn
Mã Đen “f6” có quyền lựa chọn:

* d1 : __________ * d8 : __________ * e4 : _________
* b5 : __________ * g2 : __________ * h7 : _________
Bài 4: Không nhìn bàn cờ, hãy viết tên ô cờ nơi:
* Cột đứng “e” cắt đường chéo “h3 - c8” : __ô e6___
* Hàng ngang 5 cắt đường chéo “b1- h7” : __________
* Cột đứng “g” cắt đường chéo “h1 - a8” : __________
* Đường chéo “a1 - h8” cắt đường chéo “e1 - a5” : __________
9