GV: LƯU HUỲNH VẠN LONG( Trường THPT Thanh Hòa – Bù Đốp – Bình Phước) -1-
Phone: 0986.616.225
Email: [email protected]
or [email protected]
PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH BÀI TOÁN HỖN HỢP KIM LOẠI
Al/Zn VÀ Na/Ba TÁC DỤNG VỚI NƯỚC
LƯU HUỲNH VẠN LONG
Trường THPT Thanh Hòa – Huyện Bù Đốp
Tỉnh Bình Phước
I- CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Bài toán hỗn hợp Al/Zn và Na/Ba tác dụng với nước dư sinh ra khí thì chúng ta cần lưu ý:
+ Kim loại Na/Ba + H
2
O → dung dịch bazơ NaOH/Ba(OH)
2
+ H
2

+ Kim loại Al/Zn + dung dịch bazơ sinh ra → muối + H
2

Ta thấy khí H
2
thoát ra do 2 quá trình tạo nên. Cụ thể:
a/ Hỗn hợp Na và Al tác dụng với H
2
O
Na + H
2
O → NaOH +
1

2Al + Ba(OH)
2
+ 2H
2
O → Ba(AlO
2
)
2
+ 3H
2
Ta có: n
Ba
= n
Ba(OH)2
=
1
2
n
Al(pư)

Nhận xét: Dựa vào đặc điểm và dữ kiện bài toán ta có thể viết hai phương trình phản ứng rồi
tính toán. Tuy nhiên với dạng bài tập này ta thấy là cả 2 ptpư trên đều là phản ứng oxi hóa khử
nên có thể làm nhanh bằng phương pháp bảo toàn electron.Trường hợp Zn làm tương tự.
II- MỘT SỐ VÍ DỤ
Ví dụ 1: Hỗn hợp X gồm Na và Al. Cho m gam hỗn hợp X vào một lượng dư nước thoát ra V
lit khí (đktc). N
ếu cũng cho m gam X vào dung dịch NaOH dư thì thu được 1,75V lit khí (đktc).
Phần trăm khối lượng của Na trong X là:
A. 39,87% B. 77,31% C. 59,87% D. 29,87%
Hướng dẫn giải

Al + NaOH + H
2
O → NaAlO
2
+
3
2
H
2

y(mol) → 1,5y
So sánh thể tích ở 2 TN → ở TN1 Al còn dư và ở TN2 Al tan hết.
Ta có: 0,5x + 1,5y = 1,75(0,5x + 1,5x)
GV: LƯU HUỲNH VẠN LONG( Trường THPT Thanh Hòa – Bù Đốp – Bình Phước) -2-
Phone: 0986.616.225
Email: [email protected]
or [email protected]
→ y = 2x
Xét 3 mol hỗn hợp X thì m
Na
= 23g và m
Al
= 54g
%Na =
23
*100% 29,87%
23 54
=
+
→ Chọn D

(1)
TN2:
Na → Na
+
+ 1e
x(mol) x
Do Al pư hết nên:
Al → Al
3+
+ 3e
y(mol) 3y
Và: 2H
+
+ 2e → H
21,75V*2
22,4
←
1,75V
()
22,4
mol

Bảo toàn electron: x + 3y =
1,75V*2
22,4
(2)
Từ (1) và (2) → y = 2x

A. 43,2g B. 5,4g C. 7,8g D. 10,8g
Hướng dẫn giải
GV: LƯU HUỲNH VẠN LONG( Trường THPT Thanh Hòa – Bù Đốp – Bình Phước) -3-
Phone: 0986.616.225
Email: [email protected]
or [email protected]

Tỷ lệ Na : Al là
1
2
nên Al dư
Ta có:
x Na → Na
+
+ 1e
x Al
(pư)
→ Al
3+
+ 3e
0,4 2H
+
+ 2e → H
2

Bảo toàn electron: x + 3x = 0,4.2 → x = 0,2. Do đó: n
Al

2

Bảo toàn electron: x + 3x = 2.0,2 → x = 0,1 → m
Na
= 0,1.23 = 2,3 (g)
TN 2: Nhôm pư hết nên:
0,1 Na → Na
+
+ 1e
y Al → Al
3+
+ 3e
0,35 2H
+
+ 2e → H
2

Bảo toàn electron: 0,1 + 3y = 0,35.2 → y = 0,2 → m
Al
= 0,2.27 = 5,4 (g)
Vậy m = 2,3 + 5,4 = 7,7 (g) → Chọn B
Ví dụ 5: Chia hỗn hợp X gồm kim loại Al và Ba thành 2 phần bằng nhau:
Phần 1: Cho vào nước dư thì thu được 448 ml khí (đktc)
Phần 2: Cho vào dung dịch NaOH dư thì thu được 784 ml khí (đktc)
Khối lượng hỗn hợp trong mỗi phần là:
A. 0,685g B. 2,45g C. 1,225g D. 2,45g
Hướng dẫn giải
Gọi số mol Ba là x
Gọi số mol Al là y
TN1: Nhôm dư nên n

3+
+ 3e
0,035 2H
+
+ 2e → H
2

Bảo toàn electron: 0,005.2 + 3y = 0,035.2 → y = 0,02 → m
Al
= 0,02.27 = 0,54 (g)
Vậy m = 0,685 + 0,54 = 1,225 (g) → Chọn C