Giáo dục đạo đức học sinh THCS

MỘT VÀI KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THCS

1. Phần mở đầu:
1.1. Lý do chọn sáng kiến:
Bác Hồ kính u có nói: “Có tài mà khơng có đức là người vơ dụng. Có đức mà
khơng có tài thì làm việc gì cũng khó”. Đạo đức là sợi chỉ hồng xuyên suốt trong quá
trình suy nghĩ và hành động của một con người. Người có đạo đức tốt ắt hẳn suy nghĩ và
hành động đúng.
Trong trường học giáo dục đạo đức là một bộ phận cấu thành trọng yếu của quá
trình giáo dục rèn luyện nhân cách học sinh. Đạo đức được coi là nền tảng trong phẩm
chất, nhân cách, là cái gốc của con người. Vì thế, trong nhà trường phải ln chú trọng
cả đức lẫn tài: Việc dạy chữ phải kết hợp với dạy người nhằm rèn luyện học sinh trở
thành con người phát triển toàn diện.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, với xu thế tồn cầu hố, hồ nhập khu vực và
quốc tế, tận dụng khoa học kỹ thuật và cơng nghệ để tiến hành cơng nghiệp hố, hiện đại
hố đất nước thắng lợi, yêu cầu đòi hỏi nhân tài cho đất nước ngày càng cao hơn, chất
lượng hơn.
Vì vậy, hơn bao giờ hết nhận thức và hành động của việc “giáo dục tư tưởng chính
trị, đạo đức phải chiếm vị trí hàng đầu trong tồn bộ cơng tác giáo dục học sinh”.

1


Giáo dục đạo đức học sinh THCS
Từ nhận thức đó, là người làm công tác quản lý, bản thân tôi ln suy nghĩ, trăn
trở cố tìm ra các biện pháp hữu hiệu nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh. Đó là lý do tơi
chọn nghiên cứu đề tài “Giáo dục đạo đức học sinh THCS”.
1.2. Điểm mới, phạm vi áp dụng của đề tài:

Khoa học ngày càng phát triển, đời sống của mọi tầng lớp nhân dân được cải thiện,
kế hoạch dân số của Đảng và Nhà nước mỗi cặp vợ chồng có 1 đến 2 con có ý nghĩa
thiết thực, tạo điều kiện cho cha mẹ có khả năng ni nấng, chăm sóc con nên đại bộ
phận học sinh nói chung, học sinh THCS nói riêng đều chăm ngoan, có ý thức vươn lên
trong học tập và tham gia các hoạt động khác.
Tuy nhiên do ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường, hiện tượng tiêu cực của xã hội,
phần nào đó đã làm ảnh hưởng đến nhân cách, tình bạn bè, lịng kính thầy cơ giáo, cha
mẹ của một số em học sinh.
Các tệ nạn xã hội như nghiện hút, cờ bạc, trò chơi ăn tiền, chơi game chát... ngày
càng nhiều, đó là những cạm bẫy đối với học sinh mà các cơ quan chức năng, các tổ
chức xã hội vẫn chưa kiểm soát và ngăn chặn được.
Xuất thân từ con em nông dân nên bản chất các em học sinh trường THCS tôi quản
lý đều ngoan, thật thà, lễ phép với thầy, cô giáo. Các em được gia đình chăm sóc, ni
nấng, dạy dỗ nên các em rất quý trọng người lao động, góp phần xây dựng kinh tế gia

3


Giáo dục đạo đức học sinh THCS
đình. Nhìn chung các em chăm học, chăm làm, cần cù khiêm tốn, có tinh thần tập thể,
đồn kết nhất trí, ln phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện và đó xuất hiện nhiều tấm gương
tốt trong đạo đức, học tập.
Các em đã thể hiện trách nhiệm, giúp đỡ nhau trong hồn cảnh khó khăn như ủng
hộ cho quỹ “Vì học sinh có nguy cơ bỏ học”, thăm hỏi bạn bè ốm đau, thực hiện tốt
phong trào “Uống nước nhớ nguồn”, ủng hộ học sinh vùng cao, hội người mù Quảng
Bình…
Bên cạnh đại bộ phận học sinh tốt vẫn còn những học sinh chưa tốt, vi phạm hành
vi đạo đức học sinh. Đó là vơ lễ với thầy cô giáo, không nghe lời cha mẹ, gây gổ đánh
nhau, uống rượu, hút thuốc, nhuộm tóc, sử dụng điện thoại ở lớp học, ăn cắp tiền, xe
đạp, máy tính casio, ăn quà vặt vặt và làm bẩn sân trường, thực hiện an tồn giao thơng

%

SL

%

235

64,4

98

26,8

25

6,8

7

1,9

4


Giáo dục đạo đức học sinh THCS
2.2. Các giải pháp:
2.2.1.Tăng cường sự lãnh đạo của Chi bộ đảng trường học:
- Xây dựng chi bộ Đảng nhà trường thành tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững
mạnh có ý nghĩa tăng cường hiệu quả cơng tác giáo dục chính trị, tư tưởng , phẩm chất,

đạp hoặc chửi mắng nhau. Một số em khác vi phạm nội quy của nhà trường như ném vỡ
kính cửa sổ, móc nốt bàn phím máy vi tính, đập vỡ ống dẫn nước, dùng bút xóa viết lên
bàn, sử dụng điện thoại, ăn kẹo cao su nhả bả làm bẩn nền nhà, vứt giấy vụn, bao bóng
khắp sân trường, phòng học….
Trước hiện thực ấy, người hiệu trưởng tỏ thái độ thờ ơ cũng chẳng sao vì hiệu
trưởng đã có lệnh cho giáo viên chủ nhiệm, tổng phụ trách đội thực hiện rồi. Để mặc cho
đội ngũ thử hỏi phương pháp giáo dục có bằng mình khơng? (giáo viên cịn lo giảng dạy,
kinh nghiệm chưa nhiều, cịn việc gia đình nữa…).
Người hiệu trưởng tắc trách trong việc giáo dục đạo đức học sinh thì thật là tai hại,
nền móng cơ sở của nhà trường sẽ đổ vỡ hay cịn có nghĩa là “ vỡ trận”.
Trong lớp, khi đang học có em hay nói ngang, nói leo, ngũ trên bàn, chạy chỗ này
qua chỗ khác, xô đẩy bàn, không làm bài cũ, không học bài mới hỏi làm sao giáo viên
dạy được?

6


Giáo dục đạo đức học sinh THCS
Em này mất tiền, em kia mất máy tính Casio, đánh lộn nhau thì an ninh của lớp
học, của trường sẽ yên ổn sao? Người đời đã dạy: “Ăn ngon không bằng ở yên” hồn
tồn đúng.
Nhìn vào một nhà trường, trước hết phải xem phong quang có sạch sẽ khơng? Nề
nếp dạy và học, nét mặt của giáo viên và học sinh đã phản ánh phần nào về phong trào
tốt hoặc chưa tốt của nhà trường!
Muốn có phong trào, muốn đạt được chất lượng giáo dục thì người hiệu trưởng
phải đi tiên phong, phải vào cuộc mới giáo dục được học sinh.
Thực tế cho thấy: khi học sinh vi phạm đạo đức nằm ở trong khung kỷ luật từ phê
bình đến đuổi học có thời hạn phải mất ít nhất bốn buổi để giải quyết nên rất mất thời
gian (gọi học sinh đến tự viết bản kiểm điểm, đưa ra lớp kiểm điểm, nhà trường mời phụ
huynh đến trao đổi lỗi sai của học sinh, họp hội đồng kỷ luật nhà trường).

nói riêng trong việc giáo dục đạo đức học sinh:
Trong nhà trường, giáo viên là lực lượng giáo dục chủ yếu, giữ vai trò chủ đạo
trong mọi hoạt động giáo dục, là “bộ máy chính” để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo
dục đạo đức được quán triệt sâu sắc trong từng tiết lên lớp, trong từng hoạt động cụ thể.
Giáo viên bộ môn, theo Điều lệ trường học, có nhiệm vụ dạy học và giáo dục theo
chương trình, kế hoạch giảng dạy, quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục.

8


Giáo dục đạo đức học sinh THCS
Mỗi biểu hiện sai trái của học sinh trong 1 tiết học, giáo viên bộ mơn cần tìm hiểu,
nắm bắt ngun nhân, tránh mạt sát học sinh, bắt học sinh đứng suốt buổi sau tường
hoặc đuổi học sinh ra khỏi lớp và phải phản ánh kịp thời cho giáo viên chủ nhiệm để
cùng phối hợp giáo dục, có trách nhiệm cùng tham gia ý kiến trong việc đánh giá hạnh
kiểm học sinh. Trong thực tế vẫn cịn hiện tượng giáo viên bộ mơn chỉ có biết dạy, hết
tiết là xong, nề nếp lớp mình dạy thế nào khơng cần biết cho đó là của GVCN thì thật là
tắc trách và vơ trách nhiệm.
GVCN là người được Hiệu trưởng giao trọng trách quản lý một lớp. GVCN phải là
người có phẩm chất đạo đức tốt, trách nhiệm cao, nhiệt tình kiên trì, gần gũi yêu thương
học sinh, có khả năng tổ chức tập hợp và được phụ huynh, học sinh tin cậy, kính trọng.
GVCN là người hiểu hoàn cảnh học sinh hơn ai hết, hiểu rõ nguyên nhân học sinh vi
phạm đạo đức và có nghệ thuật trong việc giáo dục học sinh. Nhẹ nhàng tâm sự, gọi
riờng gúp ý, kết hợp chặt chẽ với phụ huynh để giáo dục, tổ chức lớp giúp đỡ cả về vật
chất lẫn tinh thần, khích lệ biểu dương khi thấy HS có dấu hiệu tiến bộ.
Hàng tháng, kì, năm tổ chức cho học sinh bình bầu hạnh kiểm cho nhau. Việc làm
này có ý nghĩa là tạo ra sự dân chủ thật sự trong học sinh. Chính các em tự giáo dục lẫn
nhau. Cuối tháng, GVCN nộp danh sách những HS có hạnh kiểm TB, yếu cho Tổng phụ
trách Đội để cùng phối hợp giáo dục HS. GVCN chỉ quyết định xếp loại hạnh kiểm HS
khi đã có danh sách dự kiến xếp loại của GV dạy môn GDCD và họp với các em tổ



Giáo dục đạo đức học sinh THCS
nhà trường để các em tự hào noi theo, về căn bệnh thế kỷ như HIV/AIDS, an tồn giao
thơng, ma túy… giúp học sinh có kiến thức phịng chống.
Tổng phụ trách Đội, ngồi nội dung thực hiện chức năng theo qui định, còn được
Hiệu trưởng giao cho nhiệm vụ quan trọng là kiểm soát cho được những học sinh có
hành vi chưa tốt như hay bỏ tiết bỏ buổi, gây gỗ đánh nhau, chơi game chát, ăn cắp, vô
lễ, vi phạm nội quy bảo vệ CSVC, sử dụng điện, ATGT, phòng chống đuối nước, tai nạn
thương tích, vệ sinh mơi trường…Tổ chức phát thanh Măng non nhân các ngày 20/11,
22/12, 3/2, 26/3 và 30/4 nhằm tuyên truyền ý nghĩa các ngày lễ đồng thời biểu dương
học sinh có thành tích và nhắc nhở những học sinh vi phạm.
Lỗi vi phạm của học sinh rất đa dạng. Có lỗi nhẹ, mới vi phạm lần đầu nhưng
cũng có lỗi nặng lặp đi lặp lại nhiều lần. Trước hiện thực ấy, người TPT nếu bàng quan,
chủ quan, thờ ơ hoặc có giải quyết nhưng mang tính chất chiếu lệ cho có thì thật là tai
hại. Học sinh vẫn vi phạm, nề nếp của trường bị phá vỡ, trật tự trường học lộn xộn sẽ tác
động không nhỏ đến chất lượng dạy và học.
Cuối mỗi tháng, TPT nắm và tập hợp thống kê học sinh bị xếp HK trung bình, yếu
(từ GVCN báo) để đầu tháng sau, tổ chức gặp gỡ tư vấn cho học sinh. Trong công tác tư
vấn, TPT phải thân thiện, chỉ cho học sinh thấy rừ khuyết điểm và định hướng cho học
sinh sửa chữa khắc phục. TPT làm tốt công tác tham mưu cho HT về việc xếp loại HK
học sinh vào cuối kỳ, cuối năm.
2.2.5. Xây dựng môi trường giáo dục:
Môi trường giáo dục là nơi giúp học sinh phấn đấu rèn luyện toàn diện, chuẩn mực
về đạo đức, tránh xa tệ nạn xã hội. Ban giám hiệu chú trọng xây dựng môi trường giáo

11


Giáo dục đạo đức học sinh THCS

SL
241

%
66

SL
108

%
29,6

SL
12

%
3,3

SL
02

%
0,5

12


Giáo dục đạo đức học sinh THCS

3. Phần kết luận:

viên. Tạo ra sức mạnh tổng hợp, vịng trịn khép kín để giáo dục học sinh. Đó là: Tập thể
lớp, đội ngũ thầy cô giáo nhất là GVCN, Tổng phụ trách Đội, phụ huynh, chính quyền
và các tổ chức đoàn thể ở địa phương.
Với sự nghiên cứu trên cơ sở lý luận kết hợp với thực tiễn trong thời gian làm
quản lý, bằng những biện pháp vận dụng có hiệu quả ở trường THCS do tơi quản lý, rất
mong được sự góp ý của Hội đồng khoa học nhà trường, Hội đồng khoa học ngành Giáo
dục-Đào tạo Lệ Thủy góp ý, giúp đỡ để SKKN của tơi hồn chỉnh hơn trong quản lý về
cơng tác giáo dục đạo đức đối với học sinh ở trường THCS.
3.2, Kiến nghị, đề xuất :
- Toàn thể HĐSP xác định giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm hết sức có ý nghĩa
quan trọng nên thực hiện đồng bộ, có trách nhiệm.
- UBND xã có kế hoạch chỉ đạo việc kiểm tra học sinh chơi gem ở các quán inter vì đây
là mơi trường tiêu cực nhiều nhất.
SKKN trên đã được thực hiện tại trường mà tôi là người áp dụng đã đem lại những kết
quả khả quan. Biết rằng cịn thiếu sót kính mong HĐ xét SKKN của Trường, Ngành góp
ý thêm cho SKKN của tơi được hồn chỉnh.
Xin trân trọng cám ơn !

14


Giáo dục đạo đức học sinh THCS

15