SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
TINH THẦN ĐÓNG GÓP XÂY DỰNG QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC CHO
HỌC SINH THÔNG QUA BÀI HỌC LỊCH SỬ
1/ Đặt vấn đề
Dân tộc nào cũng có lòng yêu nước, đặc điểm lòng yêu nước của mỗi quốc gia
khác nhau, do điều kiện tự nhiên xã hội quy định và do cả bản chất con người của
từng nước. Dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, truyền
thống yêu nước được thể hiện qua nhiều truyền thống tốt đẹp: truyền thống cần cù lao
động sản xuất, truyền thống nhân ái, truyền thống đấu tranh kiên cường, anh dũng sẵn
sàng hy sinh tất cả, đóng góp sức người sức của để xây dựng tổ quốc Trong sự
nghiệp dựng nước và giữ nước, chủ nghĩa yêu nước đã giữ vai trò to lớn, là sức mạnh
vô địch có ý nghĩa quyết định thắng lợi. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát: “ Từ xưa
đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn
sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm
cả lũ bán nước và lũ cướp nước”. Bổn phận của người làm công tác lịch sử, như Hồ
Chí Minh nói: “ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý có khi được trưng bày
trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất dấu kín đáo
trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của kín đáo ấy đều
được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành ”.
Đất nước ta đang ở thời kì hội nhập đổi mới, tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước, phấn đấu đưa đất nước tiến lên bắt kịp bạn bè năm châu, khẳng định vị thế
của Việt Nam trên trường quốc tế, nên cần thiết phải giáo dục truyền thống yêu nước
dân tộc cho lớp trẻ, để giữ cho chúng ta đi đúng hướng̣̣̣̣̣ ̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣(định hướng xã hội chủ nghĩa )
hoà nhập chứ không hoà tan, phải bảo vệ, gìn giữ bản sắc dân tộc.
Đất nước đã hoà bình nhưng nguy cơ “ diễn biến hoà bình” của kẻ thù vẫn cần
cảnh giác. Các thế lực thù địch đang dùng mọi cách (sách báo, phim ảnh, văn hoá đồi
truỵ ) để xói mòn tinh thần dân tộc, nên việc giáo dục đạo đức cách mạng cho lớp
trẻ là rất quan trọng và cần thiết. Nghị quyết đại hội X của Đảng đã xác định nhiệm
vụ “ phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới” rất cần
Trong các môn học, môn lịch sử có chức năng rất quan trọng và lợi thế nhất
trong giáo dục nhân cách, đạo đức, nhân sinh quan, thế giới quan, góp phần hình
thành những phẩm chất của con người Việt Nam. Bộ môn lịch sử giúp học sinh hiểu
quá khứ một cách sâu sắc, đối chiếu hiện tại với quá khứ, học sinh thấy được tính
đúng đắn, khoa học, thực tiễn khách quan về đường lối chính sách của Đảng. Tri thức
lịch sử là một phương tiện giáo dục tư tưởng cộng sản chủ nghĩa cho quần chúng rất
tốt. Nó giáo dục cho mọi người tin vào chính nghĩa, chân lý, tin vào thắng lợi tất yếu
của chủ nghĩa cộng sản, tin vào khả năng sáng tạo vô tận của quần chúng, nó tác dụng
rất tốt trong việc giáo dục lòng yêu nước, tinh thần quốc tế vô sản, lòng yêu quý lao
động Đại hội IX của Đảng chỉ rõ nhiệm vụ trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước: “khoa học xã hội và nhân văn hướng vào giải đáp các vấn đề lý luận và
thực tiễn, dự báo xu thế phát triển, cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định
đường lối, chủ truơng, chính sách phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng con người, phát
huy những di sản văn hoá dân tộc, sáng tạo những giá trị văn hoá mới của Việt Nam”.
Để hoàn thành mục tiêu của Đảng, nhà nước đề ra, nhà trường là nơi chịu trách nhiệm
chính cùng với các lưc lượng xã hội thực hiện nhiệm vụ và đào tạo thế hệ trẻ thông
qua các môn học. Môn lịch sử với chức năng và nhiệm vụ của mình phải góp phần
tích cực thực hiện nhiệm vụ này.
3/ Cơ sở thực tiễn
Thế hệ trẻ của nước ta ngày nay, ngày ngày được cắp sách đến trường trong
hoàn cảnh đất nước thống nhất, thanh bình, không có chiến tranh, kinh tế phát triển,
đời sống no đủ. Chính vì vậy các em chưa hiểu hết giá trị của những gì mà các em
đang được hưởng thụ, các em có thái độ thờ ơ, lãnh đạm với quá khứ, các em không
hiểu được rằng để có được cuộc sống thanh bình hạnh phúc như ngày hôm nay, đã có
biết bao mồ hôi xương máu của những người đi trước đổ xuống mảnh đất này. Thực
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
2
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
tế trong xã hội hiện nay, do tác động của môi trường xã hội, một bộ phận học sinh,
thanh thiếu niên đang bị suy thoái về đạo đức, sống không có lý tưởng, thiếu bản lĩnh
dục lòng yêu nước cho các em, nhưng chỉ chú trọng lòng yêu nước qua kháng chiến
chống ngoại xâm mà còn xem nhẹ những lĩnh vực khác: lao động sản xuất, sự hy sinh
tất cả cho tổ quốc, lòng nhân ái, sự sáng tạo trong văn hoá nghệ thuật Do cơ sở vật
chất còn nhiều thiếu thốn chưa có phòng bộ môn nên việc dạy diễn biến bằng sa bàn,
mô hình khó thực hiện được, các đoạn phim tư liệu hết sức có giá trị cho lịch sử chưa
đến được với các em, chưa thực hiện được các tiết dạy ở viện bảo tàng, khu di
tích Tâm lý của phụ huynh và học sinh còn xem nhẹ các môn xã hội mà chỉ chú ý
các môn tự nhiên.
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
3
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
Từ yêu cầu của đất nước, quê hương, cần sự nhận thức đóng góp của tất cả các
tầng lớp trong công cuộc xây dựng đất nước. Xuất phát từ thực tế trên, tôi đã khắc
phục khó khăn, thường xuyên kết hợp giáo dục với giáo dưỡng, lồng ghép nội dung
giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước vào
trong các bài giảng lịch sử để học sinh học tập noi theo. Một mặt nó góp phần giáo
dục tư tưởng, tình cảm đạo đức, hình thành nhân cách cho các em đúng với mục tiêu
giáo dục của nhà trường.
4/ Nội dung
4.1 Nội dung đạo đức cách mạng cần giáo dục cho học sinh
Đạo đức cách mạng là truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, được hình
thành và phát triển qua quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước
Đạo đức cách mạng là: Lòng yêu nước, tinh thần hy sinh tự nguyện đóng góp vì lợi
ích dân tộc, nghị lực vượt qua khó khăn, gian khổ, tin vào tương lai cách mạng của
dân tộc
Đạo đức cách mạng được thể hiện qua những tấm gương về sự hy sinh đóng
góp cho tổ quốc qua các thời kì lịch sử: Bà Trưng, bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,
Quang Trung, Kim Đồng, Võ Thị Sáu, Anh Trỗi, Anh Trương Đình Nam Các chiến
sĩ ngoài mặt trận: cái đói, cái khát, cái chết không quật ngã được họ, họ vẫn kiên trì
bám giặc, chiến đấu anh dũng, giành thắng lợi vẻ vang. Quần chúng ở hậu phương: hy
-Loại bài về đấu tranh chống xâm lược
-Loại bài về lao động sản xuất, sáng tạo văn học, nghệ thuật đấu tranh ách thống trị
của bọn đô hộ trong các lĩnh vực KT-VH-XH
-Lịch sử địa phương
4.2/1-Loại bài về đấu tranh chống xâm lược
*Lịch sử lớp 6
Bài 1 7,18 : Cuộc khởi nghĩa hai bà Trưng ̣
Nội dung đạo đức cách mạng cần được giáo dục cho học sinh là: Lòng yêu nước, ý
chí kiên quyết đấu tranh, tinh thần hy sinh anh dũng của hai bà và sự tham gia đóng
góp to lớn của các tầng lớp nhân dân
Bài 20: Từ sau Trưng vương đến trước Lí Nam Đế (giữa thế kỉ I-giữa thế kỉ VI )
Nội dung cần giáo dục cho học sinh là: Ý chí không chịu khuất phục kẻ thù và tinh
thần chiến đấu , hi sinh dũng cảm của bà Triệu
Bài 21: Khởi nghĩa Lí Bí - Nước Vạn Xuân ̣ (542 – 602)
Nội dung cần giáo dục cho học sinh: Ý chí quật cường, kiên quyết đấu tranh chống
ngoại xâm của dân tộc
Bài 23: Những cuộc khởi nghĩa lớn trong các thế kỉ VII – IX
Nội dung cần giáo dục cho học sinh: tinh thần chiến đấu bền bỉ, quên mình vì độc lập
của tổ quốc
Bài 27: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938
Nội dung cần giáo dục học sinh: thông qua trận thuỷ chiến đầu tiên, vĩ đại trong lịch
sử dân tộc truyền cho các em ý chí quật cường, tự hào của dân tộc
*Lịch sử lớp ̃7
Bài 11: Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống (1075 – 1077)
Nội dung cần giáo dục học sinh: tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập dân tộc
Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên(TK XIII)
Nội dung đạo đức cách mạng cần được giáo dục cho học sinh là: Tinh thần yêu nước,
chiến đấu hy sinh anh dũng của tướng sĩ Đại Việt dưới thời Trần, sự đóng góp hy sinh
to lớn của các tầng lớp nhân dân
Bài 1 9 : Khởi nghĩa Lam sơn (1414 – 1427)
chiến đấu ngoan cường dũng cảm của bộ đội, tinh thần khắc phục khó khăn, vượt qua
mọi gian khổ, sự đóng góp to lớn của mọi tầng lớp nhân dân, đặt lợi ích của cách
mạng, của dân tộc lên trên hết
-Bài 29: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước( 1965-1973 )
Nội dung đạo đức cách mạng cần lồng ghép giáo dục các em: Lòng yêu nước,
tinh thần tự nguyện, tự giác đóng góp sức người, sức của to lớn của nhân dân cả nước
cho cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
4.2/2-Loại bài về lao động sản xuất, sáng tạo văn học, nghệ thuật, đấu tranh
chống ách thống trị của bọn đô hộ trong các lĩnh vực kinh tế-văn hoá-xã hội
Ở phần cơ sở thực tiễn tôi có nêu hạn chế của các giáo viên lịch sử trong việc giáo
dục truyền thống yêu nước cho học sinh , chỉ mới chú trọng ở các loại bài đấu tranh
chống ngoại xâm, chưa quan tâm tới các lĩnh vực khác. Truyền thống yêu nước của
con người Việt Nam không chỉ thể hiện qua tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm mà
còn được thể hiện qua truyền thống cần cù lao động sản xuất, sáng tạo trong lĩnh vực
văn học nghệ thuật, đấu tranh chống bọn đô hộ gìn giữ bản sắc dân tộc. Giáo viên
chọn những bài có thể lồng ghép giáo dục tinh thần cần cù lao động, sáng tạo văn học
nghệ thuật, bền bỉ đấu tranh, duy trì sự phát triển kinh tế của đất nước, giữ gìn nền
văn hoá dân tộc qua từng giai đoạn thăng trầm của đất nước
*Lịch sử lớp 6
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
6
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
Bài 1 9 : Từ sau Trưng vương đến trước Lí Nam Đế (giữa thế kỉ I-giữa thế kỉ VI)
Nội dung cần giáo dục cho học sinh: mặc dù bị kìm hãm, bị bóc lột tàn bạo nhưng
nhân dân ta vẫn bền bỉ, kiên trì đẩy mạnh sản xuất vì thế đã tạo ra sự phát triển về mọi
mặt trong nông nghiệp
Bài 20: Từ sau Trưng vương đến trước Lí Nam Đế (giữa thế kỉ I-giữa thế kỉ VI )
Nội dung cần lồng ghép giáo dục học sinh: với chính sách nô dịch về văn hoá hết sức
hiểm độc của bọn phong kiến phương Bắc, tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệ
phong tục tập quán, văn hoá của người Việt
Giáo viên sẽ trình bày diễn biến trận đánh ác liệt vào tháng 8/1974 này, nêu những
nhân vật thực tế của địa phương đã góp phần làm nên chiến thắng Thượng Đức như:
Chị Cúc (người ở Đại Lãnh, hiện nay còn sống) là người dẫn đường cho bộ đội vào
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
7
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
đánh đồn, ông Lương An, Ngô Quý (ở Đại Lãnh) cũng tham gia vẽ bản đồ đồn
Thượng Đức cho bộ đội đánh
+Sự hy sinh hết sức dũng cảm của anh Trương Đình Nam
4.3 Phương pháp tổ chức hoạt động để lồng ghép nội dung lịch sử có tính
giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh
Giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh là một hoạt động giáo dục có ý nghĩa
thiết thực, mang tính nhạy cảm, nặng về nhận thức tình cảm và cần tính thuyết phục
cao.Việc làm này không phải ngày một ngày hai, một tiết học, một bài học mà nó
phải được giáo viên lồng ghép thường xuyên vào bài học để giáo dục các em
Việc giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh còn phụ thuộc vào thái độ, tư
cách, phẩm chất đạo đức của người giáo viên lịch sử. Người giáo viên lịch sử không
chỉ truyền thụ kiến thức cho các em mà bản thân mình phải rung cảm thực sự với
những tấm gương anh dũng, những đóng góp to lớn của những người đi trước. Giáo
viên lịch sử phải nhập thân với quá khứ, phải có lập trường kiên định, phải nhiệt tình,
tích cực trong các hoạt động mà chính mắt các em học sinh thấy được ví dụ: đoàn, đội
trường THCSQT nhận chăm sóc nhà tưởng niệm của xã Đại Hưng, giáo viên chúng
tôi cũng thường xuyên cùng các em tham gia viếng hương vào những ngày lễ, tết, làm
vệ sinh Vào ngày 27/7 tôi cũng hay cùng các em tham gia thăm các gia đình thương
binh liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng, cùng nhà trường phát động, tham gia kể chuyện
và học tập làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ, tham gia cùng các em trồng cây
tạo môi trường xanh ở trường Sẽ không có tác dụng giáo dục học sinh nếu lời giảng
của thầy trên lớp không phù hợp hoặc trái ngược với lời nói và hành động trong cuộc
sống hàng ngày của thầy. Việc làm cho kiến thức lịch sử trở thành niềm tin trước hết
phụ thuộc vào tính chất giao tiếp giữa giáo viên và học sinh về mặt tinh thần, phụ
làm thơ. Nguyễn Trung Trực bị giặc bắt đem ra chém ông đã nói “Bao giờ người Tây
nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”
Với những sự kiện, nhân vật lịch sử trên đã tạo biểu tượng rõ ràng về quá trình thực
dân Pháp xâm lược nước ta và phong trào yêu nước chống thực dân Pháp của cha ông
vô cùng kiên cường bất khuất, đầy mưu trí dũng cảm, từ đó càng làm rõ thêm tinh
thần yêu nước, quyết tâm bảo vệ tổ quốc mỗi khi đất nước có giặc ngoại xâm, tinh
thần ấy lại bùng lên mạnh mẽ, sục sôi. Những nhân vật lịch sử đó xứng đáng là tấm
gương sáng về sự hy sinh quên mình vì độc lập tự do của tổ quốc đáng để cho thế hệ
sau học tập và noi theo.Khi được cung cấp những kiến thức lịch sử ở giai đoạn này
các em sẽ rút ra được những nhận xét của mình về tinh thần yêu nước bất khuất,
chống kẻ thù xâm lược, bảo vệ tổ quốc của cha ông, Từ đó các em nhận thức rõ được
giá trị cuộc sống yên bình hôm nay là nhờ tinh thần yêu nước bảo vệ tổ quốc.Các em
sẽ biết ơn, khâm phục đối với cha ông những người đã dùng xương máu của mình đổi
lấy độc lập tự do hôm nay. Các em càng yêu quý cái mình đang có, yêu quê hương đất
nước mình hơn.
*Lịch sử 8-bài 26: Phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm
cuối thế kỉ XIX
Nội dung đạo đức cách mạng cần giáo dục học sinh: Tinh thần yêu nước
thương dân, ý chí nghị lực vượt qua khó khăn gian khổ, chấp nhận mọi nguy hiểm,
quyết tâm chống quân xâm lược giành độc lập tự do cho dân tộc.
Trong quá trình soạn giảng giáo viên cần xác định nội dung cần giáo dục các em
trong bài này là tấm gương, hành động yêu nước của hai nhân vật: Tôn Thất Thuyết
và vua Hàm Nghi
Trước hết giáo viên tổ chức hoạt động dạy học dạy học theo hướng phát huy tính tích
cực, chủ động của học sinh để các em nắm bắt được kiến thức cơ bản của bài
Trong quá trình chuyển tải kiến thức, giáo viên lồng ghép phần kiến thức có tính giáo
dục đạo đức cách mạng. Sau khi cho học sinh tìm hiểu về cuộc phản công của phái
chủ chiến ở kinh thành Huế, giáo viên đặt câu hỏi nhận thức:-Em có nhận xét như thế
nào về hành động của Tôn Thất Thuyết và phe chủ chiến? học sinh sẽ nhận thức đây
là hành động mang tính tự vệ, là hành động chính nghĩa.
“tuần lễ vàng”, “tuần lẽ đồng”, nhiều gia đình tộc họ ủng hộ cả thau, nồi và nồi hương
cúng bằng đồng. Nhiều mẹ, nhiều chị đã hiến cả tư trang như: vàng, nhẫn, hoa tai vừa
mới được tặng trong đám cưới, tiêu biểu như bà Mai Thị Khôi ở thôn Quảng Đại( Đại
Cường) đã quyên góp một trái cau bằng vàng nặng hơn một lượng, bà Phó Quán ở
Hoá Đại( Đại An ) ủng hộ một kiềng bằng vàng kết quả: qua một tuần cả huyện đã
góp được 2,2 kg vàng và 1,5 tấn đồng.Chính nhờ sự đóng góp to lớn này mà đất nước
vượt qua được thời kì khó khăn. Khi được cung cấp những thông tin này từ các em có
nhiều sự tiếp nhận khác nhau nhưng đa số các em đều tỏ vẻ thán phục.
Giáo viên nêu yêu cầu nhận thức cho học sinh: Em có nhận xét gì về những đóng góp
của nhân dân trong hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ ? học sinh sẽ nêu những suy nghĩ,
nhận thức của mình, giáo viên củng cố kết luận ý kiến: sự tự nguyện đóng góp rất ro
lớn, thể hiện tinh thần yêu nước cao cả.Giáo viên bình tiếp: trong điều kiện cuộc sống
khó khăn, họ đã đóng góp rất to lớn để xây dựng quê hương đất nước thật đáng khâm
phục, đáng học tập.
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
10
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
Giáo viên nêu yêu cầu liên hệ: Ở địa phương, gia đình, bản thân em đã có những đóng
góp gì để xây dựng quê hương, đất nước thêm giàu đẹp ? Học sinh sẽ nêu ý kiến nhận
thức của mình.Giáo viên liên hệ thực tế, giáo dục ý thức đóng góp xây dựng quê
hương, đất nước cho các em.Các em còn nhỏ sẽ đóng góp sức mình bằng cách thực
hiện kế hoạch nhỏ theo phát động phong trào đội như: gom giấy vụn, nuôi gà cùng
chung sức thực hiện các công trình đội góp phần làm cho ngôi trường của các em đẹp
hơn, hơn thế nữa các em hãy học thật giỏi để trở thành nhữnh nhà khoa học góp phần
xây dựng đất nước trong thời kì mới. Những hoạt động liên hệ, giáo dục đạo đức
trong giảng dạy lịch sử như thế này nó đã tác động đến nhận thức của các em rất
nhiều, từ đó giúp các em có suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với nơi mình đang
sinh sống, với đất nước.
Lịch sử 9-bài 27 : Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháp xâm
lược kết thúc ( 1953-1954 )
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
học sinh miền Bắc dùng máu của mình viết những lá đơn tình nguyện vào Nam chiến
đấu, bỏ dở cả sự nghiệp của mình. Thanh niên xung phong bỏ quên cả tuổi thanh xuân
của mình ở rừng Trường sơn vì sự nghiệp chống Mĩ cứu nước .
Anh Nguyễn Văn Thạc, bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm và sự hy sinh thầm lặng của 10
cô gái ngã ba Đồng Lộc là những tấm gương sáng để các em noi theo.Từ năm
1965-1968 miền Bắc đã đưa 300.000 cán bộ, bộ đội vào Nam chiến đấu, xây dựng
kinh tế, văn hoá, gởi vào Nam hàng chục tấn vũ khí, đạn dược, quân trang, quân dụng,
xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc men và nhiều vật dụng khác
Sau khi đã cung cấp các hình ảnh, tư liệu cho học sinh, giáo viên nêu yêu cầu
nhận thức cho học sinh: Em có suy nghĩ gì về những việc làm của nhân dân miền Bắc
đối với nhân dân miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước? Học sinh sẽ
nêu ý kiến, giáo viên hoàn chỉnh: Những đóng góp hết sức to lớn, thể hiện truyền
thống yêu nước cách mạng của cha ông, thể hiện tình cảm ruột thịt của miền Bắc đối
với miền Nam, đóng góp này có tính chất quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến
Bước tiếp theo, giáo viên nêu yêu cầu liên hệ: Hiện nay gia đình, bản thân em đã làm
gì để phát huy truyền thống đó, tiếp tục xây dựng quê hương, đất nước?
Học sinh sẽ nêu nhận thưc của mình: Học tập tốt, làm theo tấm gương đạo đức của
Bác Hồ, cống hiến xây dựng quê hương đất nước. Gia đình thì sẽ thực hiện tốt đường
lối chủ trương của Đảng trong thời kì đổi mới.
4. 3 /2-Loại bài về lao động sản xuất, sáng tạo văn học, nghệ thuật, đấu tranh
chống ách thống trị của bọn đô hộ trong các lĩnh vực kinh tế-văn hoá-xã hội
*Lịch sử lớp 6-Bài 1 9 ,20: Từ sau Trưng vương đến trước Lí Nam Đế (giữa thế kỉ
I-giữa thế kỉ VI)
Bằng phương pháp đàm thoại, nêu vấn đề giáo viên hướng dẫn học sinh nêu bật tình
hình kinh tế-văn hoá nước ta dưới ách cai trị của bọn phong kiến phương Bắc: +Kinh
tế: mặc dù bị bọn phong kiến phương bắc kiểm soát sắt gắt gao, bắt dân ta đóng thuế
nặng nề, lao dịch, cống nạp rất tàn bạo nhưng trong nông nghiệp vẫn có nhiều điểm
tiến bộ, diện tích trồng trọt không ngừng mở rộng. Thủ công nghiệp: ngoài duy trì
được các nghề cổ truyền thì đã xuất hiện thêm một số nghề thủ công mới như làm
đường cho bộ đội vào đánh đồn Thượng Đức là nhân chứng sống tôi đã mời chị về
nói chuyện với các em trong một buổi sinh hoạt đội, các em nghe chị kể rất say sưa và
thích thú. Bằng các nhân vật thật rất gần với các em, tạo nên sự rung động thật sự ở
mỗi em, các em sẽ có những suy nghĩ về bản thân mình so với những hy sinh to lớn
của những con người này.
+Về sự kiện lịch sử: Bằng lời nói sinh động, đồ dùng trực quan, tư liệu giáo viên sẽ
tường thuật lại phong trào chống thuế của nhân dân Đại Lộc 1908, dân Đại Lộc tham
gia rất đông, đấu tranh rất quyết liệt, tạo thành phong trào lớn khắp miền Trung. Trận
Thượng Đức, mở toang cánh cửa thép bảo vệ Đà Nẵng ở phía Tây, góp phần cùng
nhân dân cả nước giải phóng miền Nam.Với các sự kiện này càng tăng thêm niềm tự
hào trong các em về miền đất mình đang sống, các em sẽ suy nghĩ về cách sống của
mình và tự hoàn thiện mình để xứng đáng với những người đã đổ xương máu để các
em có cuộc sống như ngày hôm nay. Điều này được thể hiện ở tinh thần “uống nước
nhớ nguồn”, các em tham gia những công việc của phong trào này rất tích cực: thắp
hương nghĩa trang liệt sĩ vào những ngày lễ, đóng góp để tặng quà cho mẹ Việt Nam
anh hùng, dọn vệ sinh ở đài tưởng niệm
5.Kết quả nghiên cứu
Bằng việc lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức cách mạng vào bài giảng lịch
sử thông qua các nhân vật lịch sử, các tư liệu, các hình ảnh, bài thơ, đoạn văn cùng
với việc liên hệ tình hình thực tế đang diễn ra nơi các em học, nơi các em sống, những
việc các em đã làm giáo viên lịch sử đã giúp các em rút ra bài học kinh nghiệm, góp
phần bồi dưỡng tư tưởng tình cảm, đạo đức cách mạng, hoàn thiện nhân cách, còn làm
thức tỉnh ở các em tình yêu đồng loại, yêu thiên nhiên, quí trọng những thành quả lao
động của con người, các em có trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ thành quả do thiên
nhiên và con người sáng tạo ra, hình thành cho các em nhân cách sống bao dung, độ
lượng, mình vì mọi người. Các em biết yêu thương thầy cô, bạn bè, có tinh thần tương
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
13
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
thân tương ái có ý thức hơn trong học tập, vươn lên để xây dựng quê hương giàu đẹp.
-Lựa chọn phương pháp để đạt được mục đích mình cần đạt ( giáo viên cần
phải xây dựng được hệ thống câu hỏi nhận thức, liên hệ để thăm dò suy nghĩ và
những việc làm của các em, để giúp các em sửa sai điều chỉnh những suy nghĩ và việc
làm của mình đối với trường, lớp, xã hội )
-Giáo viên phải có những con số biết nói, những hình ảnh, tư liệu thực nhất để
đưa vào bài thì mới có tính thuyết phục cao, từ đó học sinh mới tin và làm theo
-Phải thường xuyên tìm hiểu( thông qua giao tiếp, giáo viên chủ nhiệm, tổng
phụ trách )để nắm bắt được những suy nghĩ, việc làm của các em, để việc liên hệ
giáo dục của giáo viên mang tính thực tế hơn
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
14
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
-Giáo viên lịch sử phải là tấm gương sáng về đạo đức bằng những việc làm cụ
thể ở trường, ngoài xã hội mà học sinh thấy, lời nói mới có tính thuyết phục, đem lại
hiệu quả trong việc giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh
Trong xã hội hiện nay trong giới trẻ đang có nhiều biểu hiện suy thoái về đạo
đức, có lối sống vị kỷ, đề cao “cái tôi” của mình, thờ ơ với tình hình của đất nước.
Nếu giáo viên lịch sử làm tốt việc này một cách thường xuyên thì sẽ góp phần đẩy lùi
sự suy thoái, thức tỉnh nhận thức của các em, hướng các em đến những việc làm có
ích góp phần xây dựng quê hương đất nước.
7. Đề nghị
Để việc giáo dục truyền thống đạo đức cách mạng đối với học sinh THCS có hiệu
quả, thường xuyên, mang tính đồng bộ, là giáo viên dạy môn lịch sử tôi có đề nghị:
+Cấp trên cần quan tâm trang bị cơ sở vật chất tốt hơn nữa( máy móc, đồ dùng trực
quan, phòng bộ môn )
+Bộ môn văn cùng kết hợp thực hiện giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh qua
các bài văn, bài thơ, các tác phẩm( nhật kí Đặng Thuỳ Trâm, mãi mãi tuổi 20 của
Nguyễn văn Thạc ) điều này cần có sự thống nhất chung
+Cần có sự phối hợp tốt giữa các bộ môn xã hội, đoàn, đội cùng làm công tác giáo
dục đạo đức cách mạng cho học sinh THCS, sẽ giúp các em nghĩ tốt, làm đúng, sống
dục đạo đức ở trường THCS
Nhà xuất bản
giáo dục
1996
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
16
SKKN: Giáo dục đạo đức cách mạng, tinh thần đóng góp xây dựng quê hương đất nước cho học sinh thông qua bài học lịch sử
MỤC LỤC
Tiêu đề Trang
1/ Đặt vấn đề 1-2
2/ Cơ sở lí luận 2
3/ Cơ sở thực tiễn 2-4
4/ Nội dung 4-13
5/ Kết quả nghiên cứu 13-14
6/ Kết luận 14
7/ Đề nghị 14-15
8/ Tài liệu tham khảo 16
Trương Thị Minh Yến Trường THCS Quang Trung - Đại Lộc - Quảng Nam
17