1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Phú Ngọc

Mã số: ……
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÁC CÂU
CHUYỆN KỂ TRONG GIỜ SINH HOẠT LỚP
Người thực hiện: VÕ ĐỨC HIỆU
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục:
Phương pháp dạy học bộ môn:
Phương pháp giáo dục:
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học 2010 - 2011
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Võ Đức Hiệu
2. Ngày, tháng năm sinh: 11. 12. 1974
3. Nam, nữ: nam
4. Địa chỉ: Trường THPT Phú Ngọc, Định Quán, Đồng Nai
5. Điện thoại: 0985581323
6. Fax: ………. Email:
7. Chúc vụ: Tổ trưởng tổ Ngoại ngữ
8. Đơn vị công tác: Trường THPT PHÚ Ngọc, Định Quán, Đồng Nai
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
1. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học sư phạm
2. Năm nhận bằng: 1999
3. Chuyên nghành đào tạo: Anh văn

viên chủ nhiệm. Như chúng ta đã biết “Tuổi thanh niên” là “thế giới thứ ba”
theo nghóa đen của từ này, là sự tồn tại giữa tuổi trẻ em và tuổi người lớn, lứa
tuổi này có một vò trí đặc biệt trong thời kì phát triển của con người. Vò trí
đặc biệt này được phản ánh bằng những tên gọi khác nhau của nó: “thời kì
quá độ”, “tuổi khó bảo”, “tuổi khủng hoảng”, “tuổi bất trò”… Những tên gọi
đó nói lên tính phức tạp và tầm quan trọng của lứa tuổi này trong quá trình
phát triển của con người. Cho nên là một giáo viên chủ nhiệm khá nhiều
năm, tôi đã luôn tìm cách trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để giáo dục đạo
đức cho học sinh trong giờ sinh hoạt lớp một cách thật sự có hiệu quả?”. Và
cho đến bây giờ tôi nhận thấy rằng những câu chuyện sống động minh họa
trong những giờ giáo dục đạo đức, trong tiết sinh hoạt lớp, những tác động
đạo đức của văn học, nghệ thuật sẽ là những biện pháp hiệu nghiệm tác
động vào tình cảm. Các hình tượng nghệ thuật của câu chuyện, lối suy nghó,
cư xử hành động của các nhân vật trong truyện sẽ góp phần rất nhiều vào sự
hình thành thái độ, tình cảm đạo đức của học sinh, do đó dễ chuyển tri thức
3
đạo đức thành niềm tin đạo đức trong học sinh. Đó là tất cả những gì tôi
muốn thể hiện qua chuyên đề “Giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các
câu chuyện kể trong giờ sinh hoạt lớp” này.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI CHỌN ĐỀ TÀI
1. Thực trạng chung mang tính tích cực có liên quan đến đề tài
Thực tế cho thấy rằng, đã là giáo viên nói chung và giáo viên tham gia làm
cơng tác chủ nhiệm nói riêng ai cũng muốn làm thế nào đó để học sinh của mình
đạt kết quả mĩ mãn cả về mặt trí dục lẫn đức dục. Vì vậy cho nên khi một giáo
viên được phân cơng trực tiếp làm cơng tác chủ nhiệm thì tất nhiên giáo viên đó
sẽ đầu tư hết sức lực vào cơng tác giáo dục học sinh của mình với mong muốn
ngày sau các em thành những người có đủ đức và trí để sắp xếp hành trang bước
vào đời. Chính những mong ước chung của giáo viên chủ nhiệm mà đã thơi thúc
người giáo viên khơng ngừng tìm tòi các biện pháp và tận dụng mọi thời gian,
đặc biệt là giờ sinh hoạt lớp để giáo dục đạo đức cho các em học sinh thân u

chòu mọi sự kết tội mà không được quyền phản kháng. Và giáo viên chủ
nhiệm, những “vò quan tòa” nghó rằng mình đã hoàn thành nhiệm vụ giáo
dục đạo đức cho học sinh.
* Thật ra những điều này chưa thật sự giúp đỡ nhiều cho học sinh trong
việc hoàn thiện nhân cách. Cách giáo dục trên không mang lại kết quả
nhiều, có khi còn phản tác dụng. Và qua đó ta cũng thấy rằng giáo dục đạo
đức cho học sinh không phải là điều đơn giản bởi vì “sai lầm của nhà giáo
dục sẽ làm hỏng cả một thế hệ”. Vậy thì giáo viên chủ nhiệm nên giáo dục
đạo đức cho học sinh như thế nào đặc biệt là trong giờ sinh hoạt lớp?
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1/ Cơ sở lý luận
Để giáo dục đạo đức cho học sinh một cách có hiệu quả điều quan
trọng không thể bỏ qua là ta phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi để
có thể đưa ra những phương pháp giáo dục thích hợp. Một số nhà khoa học có
những quan điểm như sau:
- Con người khơng phải là một bình nước cần được đổ đầy mà là một
ngọn đèn cần được thắp sáng” – K. Gibran
- “Phần đơng cho rằng nhân cách khơng thể thay đổi được… Nghĩ thế là
sai. Ta ln ln thay đổi. Ngày hơm nay ta khơng giống hơm qua vì trong thời
gian đó có rất nhiều tế bào trong thân thể ta đã chết và được thay thế bằng những
tế bào mới. Sức khỏe, tư tưởng, ý muốn, cảm xúc của ta đều thay đổi mà nhân
cách của ta tùy thuộc những cái đó, thì làm sao khơng thay đổi được? ” –
Gordon Byron
- “Cách tốt nhất để sửa lỗi cho mình là hãy nhìn vào lỗi của người khác và
nếu mình khơng muốn người ta làm đối với mình thì mình đừng bao giờ hành
động như vậy vì chắc chắn sẽ có người khơng muốn mình làm điều đó”
2/ Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
2.1. Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông
a/ Sự phát triển của tự ý thức
Sự phát triển tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân

là cảm thấy mình cần cho nhóm, có uy tín, có vò trí nhất đònh trong nhóm.
Ở lứa tuổi này quan hệ với bạn bè chiếm vò trí lớn hơn hẳn so với quan
hệ với người lớn tuổi hơn hoặc ít tuổi hơn. Cùng với sự trưởng thành nhiều
mặt quan hệ dựa dẫm, phụ thuộc vào cha mẹ dần dần cũng được thay thế
bằng quan hệ bình đẳng, tự lập.
Trong công tác giáo dục cần chú ý đến ảnh hưởng của nhóm, hội tự
phát ngoài nhà trường. Ta cũng không thể loại trừ được các nhóm tự phát và
các đặc tính của chúng. Nhưng có thể tránh được hậu quả xấu của nhóm bằng
6
cách tổ chức hoạt động của các tập thể thật phong phú, sinh động… khiến cho
các hoạt động đó phát huy tính tích cực của thanh niên mới lớn.
Đời sống tình cảm của thanh niên mới lớn rất phong phú và nhiều vẻ.
Đặc điểm đó được thể hiện rõ nhất trong tình bạn của các em. Tình bạn của
thanh niên mới lớn rất bền vững. Tình bạn ở tuổi này có thể vượt qua được
mọi thử thách và có thể kéo dài suốt cuộc đời.
2.2. Tổ chức giáo dục đạo đức cho học sinh sao cho sinh động, lôi cuốn và
thật sự có hiệu quả
Qua tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông tôi
nhận thấy rằng những câu chuyện kể có ý nghóa giáo dục trong giờ sinh hoạt
lớp là một trong những phương pháp giáo dục đạo đức khá hay, nó hấp dẫn
được mọi đối tượng và học sinh thật sự hứng thú với những câu chuyện này.
Trong giờ sinh hoạt lớp hàng tuần ở lớp tôi ngoài phần “kiểm điểm tuần qua,
phương hướng tuần tới”, tôi thường dành khoảng 5 đến 10 phút cho việc giáo
dục đạo đức cho học sinh. Những câu chuyện này có thể là những bài văn
hay được đăng tải trên báo, những câu chuyện người thực việc thực trong
mục “chuyện đời tự kể”, những câu chuyện rất ngắn trong mục “cửa sổ tâm
hồn” hay “những câu chuyện làm thay đổi cuộc sống” trên các trang báo ra
hàng ngày hay trên bất cứ các tạp chí mà tôi tình cờ đọc được, những câu
chuyện mà trước đây tôi đã từng được nghe các thầy cô của tôi kể. Ngoài ra
tôi còn chọn lọc một số câu chuyện hay, phù hợp với lứa tuổi học sinh trong

cánh tay cho nhau những hình thù trông giống như những hình xăm và trong
tiết sinh hoạt tuần đó tôi đã đọc cho các em nghe câu chuyện “Vết xăm”
được đăng trên mục chuyện đời tự kể trên báo Tuổi Trẻ cách đây không lâu.
Sau lần đó thì cho đến bay giờ tôi chưa bao giờ nhìn thấy lại những hình vẽ
như thế trong lớp nữa.
 Một lần thấy hai học sinh ngồi cạnh nhau cãi nhau một việc gì đó, giận
nhau và xin tôi đổi chỗ ngồi khác. Để giáo dục cho các em cách cư xử đúng
mực trong mối quan hệ bạn bè tôi đã đọc cho các em nghe câu chuyện
“Trắng hay đen”
“Thời còn học sơ cấp, tôi cãi nhau với một đứa bạn trong lớp. Tôi
không nhớ rõ chúng tôi cãi nhau vì việc gì nhưng tôi sẽ không bao giờ quên
được bài học ngày hôm ấy.
Tôi tin rằng tôi đúng và nó sai, còn nó lại cho rằng tôi sai còn nó
đúng. Thầy gọi chúng tôi lại bàn giáo viên, mỗi đứa một phía đối diện. Giữa
bàn là một vật rất lớn được phủ khăn lại. Sau khi thầy gỡ bỏ khăn phủ, tôi
có thể trông thật rõ ràng chúng màu đen. Thầy hỏi chúng tôi vật ấy màu gì?
-Màu trắng - bạn tôi đáp.
Tôi không thể tin được làm sao vật ấy lại màu trắng trong khi rõ ràng vật ấy
màu đen. Thế là một trận cãi nhau nữa bùng nổ, lần này là về màu sắc của
vật kia. Thầy bảo chúng tôi đổi chỗ cho nhau rồi hãy cho biết nó có màu gì.
-Màu trắng - tôi đáp
Hoá ra vì màu ở hai phía khối cầu khác nhau, từ hướng nhìn của bạn
là màu trắng, còn hướng tôi lại đen.
Hôm ấy thầy đã dạy chúng tôi một bài học quan trọng. Muốn hiểu sự
việc nột cách thấu đáo, chúng ta hãy đứng trên đôi giày của người khác và
quan sát bằng đôi mắt của họ.”
8
Câu chuyện này sẽ thật sự có ấn tượng hơn nếu tôi đóng vai trò như
người thầy giáo trong truyện nhưng vì những lí do khách quan tôi đã không
thể thực hiện được nên chỉ đọc cho các em nghe mà thôi. Qua câu chuyện tôi

thời gian trong việc xử lý những học sinh vi phạm nội qui nhất là những lớp
có nhiều học sinh chưa có ý thức học tập và rèn luyện và như vậy giáo viên
9
chủ nhiệm sẽ không có đủ thời gian cho việc giáo dục đạo đức cho học sinh,
trong trường hợp này thì giáo viên chủ nhiệm nên chọn những câu chuyện
thật ngắn, có thể chỉ là những câu hỏi cho các em về nhà tự tìm cách trả lời
hay nhất cho câu hỏi đó. Một số câu chuyện trong quyển “Hạt giống tâm
hồn” rất ngắn, chỉ mất khoảng hai hay ba phút để đọc hay kể cho học sinh
nghe nhưng ý nghóa giáo dục lai rất cao. Giáo viên chủ nhiệm phải thu xếp
để đảm bảo mỗi tuần hay mỗi tháng đều có một câu chuyện kể để tạo thói
quen cho học sinh, tuỳ theo lượng thời gian ít nhiều mà kể những câu chuyện
ngắn hay dài cho phù hợp.
b/ Vấn đề về nguồn chuyện kể
Như tôi đã trình bày ở trên, muốn có những câu chuyện hay, thực tế,
sống động đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải mất thời gian đọc sách báo và
những câu chuyện hay này không thể có được trong một, hai ngày; một, vài
tuần mà đó là một quá trình tích luỹ lâu dài cho nên đa số giáo viên chủ
nhiệm sẽ gặp khó khăn trong vấn đề này, nếu như thế thì tại sao chúng ta
không để các em học sinh tự tìm kiếm và kể cho nhau nghe. Đây cũng là một
giải pháp hay vì như thế sẽ tạo thói quen đọc sách cho học sinh và cũng vừa
phát huy được tính tích cực của học sinh, giáo viên chủ nhiệm lại không phải
mất nhiều thời gian trong việc tìm kiếm tư liệu.
c/ Vấn đề về sức hấp dẫn của những câu chuyện
Một số giáo viên sẽ cho rằng học sinh sẽ không thích nghe bởi vì hình
thức kể chuyện này nghe có vẻ “sến”. Thật sự nếu giáo viên chủ nhiệm thực
hiện không khéo, không dành thời gian đầu tư cho câu chuyện thì việc giáo
dục theo cách này sẽ không thu hút và không mang lại kết quả cao, cho nên
câu chuyện có hay, có lôi cuốn hấp dẫn hay không đều do giáo viên chủ
nhiệm quyết đònh, giáo viên phải chọn ra những câu chuyện vừa vui, vừa phù
hợp với lứa tuổi thì học sinh mới hứng thú và việc chọn lựa này mất rất nhiều

người như bây giờ, luôn ghi nhớ những câu chuyện thú vò đầy cảm động, luôn
thực hiện theo những gì mà thầy tôi muốn gửi gắm qua những câu chuyện kể,
những gì mà thầy tôi muốn giáo dục cho tôi để hoàn thiện bản thân để sống
tốt đẹp hơn và để truyền đạt lại cho những học trò của tôi bây giờ. Nhấn
mạnh về ý nghóa này K.D.Usinxki đã vạch ra rằng: “Trong việc giáo dục, tất
cả phải dựa vào nhân cách người giáo dục, bởi vì sức mạnh của giáo dục chỉ
bắt nguồn từ nhân cách của con người mà có. Không một điều lệ, chương
trình, không một cơ quan giáo dục, không một sách giáo khoa, một lời
khuyên răn nào, một hình phạt, một khen thưởng nào có thể thay thế ảnh
hưởng cá nhân người thầy giáo đối với học sinh”
Đó là tất cả những gì tôi muốn thể hiện qua đề tài này. Tuy nhiên,
không thể tránh khỏi những thiếu sót trong đề tài, mong quý thầy cô, các bạn
đồng nghiệp cùng đóng góp bổ sung ý kiến để đề tài này được hoàn chỉnh
hơn và có thể áp dụng được ở tất cả các lớp.
Đònh Quán, năm 2011
Người viết
11
Võ Đức Hiệu
TÀI LIỆU THAM KHẢO
  
1. TÂM LÍ HỌC VÀ GIÁO DỤC HỌC – JEAN PIAGET
- Nhà xuất bản Giáo Dục
2. TÂM LÍ HỌC TRÍ KHÔN – JEAN PIAGET
- Nhà xuất bản Giáo Dục
3. TÂM LÍ HỌC ĐẠI CƯƠNG – KIM THỊ DUNG – NGUYỄN ÁNH HỒNG
- Trường Đại học Tổng hợp TPHCM
4. TÂM LÍ HỌC LỨA TUỔI VÀ TÂM LÍ HỌC SƯ PHẠM – PGS LÊ VĂN
HỒNG (chủ biên)
- Trường Đại học Sư phạm TPHCM
5. BỘ SÁCH “HẠT GIỐNG TÂM HỒN” – NHIỀU TÁC GIẢ

quả trong phạm vi rộng: Tốt Khá Đạt
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUN MƠN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu)

13