Sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục cho học sinh tính tự học Năm học 2008 - 2009
Thực hiện: Nguyễn Thò Tuyết Nhung Trang 1
G
G
I
I
Á
Á
O
OD
D
Ụ
Ụ
C
CC
C
H
H
O
OH
ỰH
H
Ọ
Ọ
C
C
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Giáo dục cho học sinh tính tự học là vấn đề rất thiết thực và mang tính
thời sự trong giáo dục hiện nay. Thực tế cho thấy các em đạt kết quả cao trong
các kì thi học sinh giỏi là những em dành rất nhiều thời gian cho việc tự học của
mình. Những năm học trước Phòng giáo dục nói chung và trường tiểu học Âu Cơ
nói riêng đã phát động phong trào rèn cho học sinh có ý thức tự học ở nhà nhưng
hiệu quả đạt được chưa cao. Từ năm học này, nhà trường tiếp tục phát động
phong trào này để giúp học sinh chủ động trong việc tiếp thu kiến thức mới và
hứng thú say mê học tập hơn.
Hiểu được mục tiêu trên nên từ năm học này tơi đã mạnh dạn thực hiện
việc giáo dục cho học sinh tính tự học ngay từ đầu năm học. Giáo dục cho học
sinh tính tự học chính là đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tơi.
Theo tơi bên cạnh việc học tập kinh nghiệm của các đồng nghiệp, tham
khảo sách báo, giáo viên cũng cần nắm kĩ những khó khăn và thuận lợi của
trường mình để chọn phương pháp phù hợp từ đó phong trào mới thực sự đạt
hiệu quả cao.
Nam)
Đối với học sinh tiểu học do lứa tuổi còn nhỏ, tư duy độc lập còn hạn chế
nên khả năng tự học chưa cao và chưa bền vững. Mà tự học có nghĩa là tự giác
học, chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Vì vậy mà nhiệm vụ của giáo viên là phải
từng bước giáo dục tính tự học cho học sinh. Tơi xin đề ra các nội dung và biện
pháp sau:
1 Trước khi giáo dục tính tự học cho học sinh, giáo viên cần tìm hiểu xem
để thực hiện được điều đó cần có những điều kiện nào?
Có hai điều kiện khơng thể thiếu: đó là cách học và sự say mê hứng thú
học tập. Vì khi đã có cách học tức các em đã biết cách làm việc độc lập cộng
với niềm say mê hứng thú học tập thì các em sẽ tự giác học. Có cách học với
tinh thần tự giác, say mê học tập chắc chắn các em sẽ có tính tự học.
Trong q trình dạy học người giáo viên cần có ý thức xây dựng phát triển
cho học sinh niềm say mê, hứng thú học tập cũng như hình thành cho các em
cách tự học.
Phát triển cho học sinh niềm say mê, hứng thú học tập có rất nhiều cách,
tơi xin trình bày một số biện pháp sau:
- Tạo sự say mê học tập ở các em bằng chính các tiết học hấp dẫn, lơi cuốn.
Muốn tiết học thực sự thu hút, hấp dẫn học sinh đòi hỏi người giáo viên phải
có tâm huyết và năng lực chun mơn nhất định. Để đạt được điều đó, phần
chuẩn bị của giáo viên trước khi lên lớp là hết sức quan trọng. Giáo viên
chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học, chọn lọc những phương pháp phù hợp nội
dung bài dạy, phù hợp đối tượng học sinh của lớp mình là việc làm khơng thể
thiếu để có tiết dạy đạt chất lượng.
Vd: Học sinh thật sự bị thu hút khi được tham gia các trò chơi nên giáo
viên nên lồng kiến thức vào trò chơi nào đó như : Với bài: Số có ba chữ số (
lớp 2) Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thực hành bài tập 3 nhằm cũng
cố các số có 3 chữ số thơng qua trò chơi “ Trúc xanh”.
trình độ nhận thức của học sinh.
Vd:
Khi dạy mơn Thủ cơng lớp 2, bài “ Làm dây xúc xích”, sau khi hồn thành
sản phẩm có thể cho học sinh dùng sản phẩm ấy trang trí lớp học hay góc
học tập ở nhà.
- Với phương pháp lơi cuốn, nội dung hấp dẫn thì các em sẽ bị lơi cuốn vào
từng tiết học, sẽ khơng ngừng tìm tòi , liên hệ thực tế, tự đặt ra các câu hỏi và
tìm cách để giải đáp thắc mắc. Thế là giáo viên đã dẫn vào con đường tự học.
- Học sinh tiểu học với tâm lí thích thi đua, thích được khen thưởng nên để
phát triển niềm say mê hứng thú học tập thì giáo viên nên tạo nên phong trào
thi đua học tập trong lớp như:
Thi đua giữa các tổ.
Tổ chức các đơi bạn học tập.
- Khi tổ chức thi đua giữa các tổ, nếu thuận tiện giáo viên có thể tiến hành
thường xun trong các tiết học.
Vd:
Trong bài Các con vật sống dưới nước (luyện từ và câu lớp 2)
Giáo viên cho học sinh các tổ sưu tầm hình ảnh các con vật sống dưới
nước và trình bày sản phẩm theo tổ, cho các em nhận xét, bầu chọn
sản phẩm của các tổ.
- Về việc tổ chức đơi bạn học tập, tơi thấy cách xếp sau đây mang lại hiệu
quả rõ rệt: Giáo viên nên xếp hai học sinh có học lực chênh nhau vừa phải:
Giỏi – khá, Khá – trung bình, Trung bình – yếu (Trong đó bạn có học lực
khá hơn sẽ làm nhóm trưởng). Sau 2 tháng, nếu bạn yếu hơn trong nhóm có
Sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục cho học sinh tính tự học Năm học 2008 - 2009
Thực hiện: Nguyễn Thò Tuyết Nhung Trang 4
tiến bộ sẽ chuyển sang làm nhóm trưởng nhóm mới. Vì các em trong độ tuổi
+ Đọc kĩ bài tập, làm nháp, thử lại rồi mới làm vào tập.
2 Khi giáo dục học sinh lớp 2 tính tự học, giáo viên nên lên kế hoạch thực
hiện từ đầu năm học.
Thời gian
Nội dung Cách thực hiện Nhận xét
Tháng 9
Giúp học sinh biết cách
chuẩn bị bài vở, đồ dùng
học tập trước khi đến lớp.
- Cho học sinh đọc thời khóa
biểu sau mỗi buổi học
- Nêu các loại sách vở, đồ
Sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục cho học sinh tính tự học Năm học 2008 - 2009
Thực hiện: Nguyễn Thò Tuyết Nhung Trang 5
dùng học tập cần thiết cho
buổi học
- Mỗi ngày một học sinh nêu
– các em khác bổ sung.
- Tun dương khen thưởng
những em có tiến bộ.
Tháng 10
viên của tổ và báo kết quả
cho giáo viên.
- Tun dương khen thưởng
những em có tiến bộ. Tháng 11
- Tiến hành chuẩn bị cụ
thể cho mơn: Chính tả,
Tập viết.
Chính tả:
- Học sinh đọc trước các bài
chính tả, gạch dưới các chữ
viết hoa ( tự trả lời: Vì sao
viết hoa?), chữ viết dễ sai.
- Làm trước bài tập chính tả
bằng viết chì.
- Tự sửa lại các lỗi chính tả.
- Chọn bài chính tả khác nhờ
người lớn đọc cho viết,
nhận xét chữ viết.
- Tổ trưởng kiểm tra thành
viên của tổ và báo kết quả
cho giáo viên.
-Tun dương khen thưởng
những em có tiến bộ.
Tháng 12
- Tiến hành chuẩn bị cụ
thể cho mơn: Luyện từ và
câu, Kể chuyện.
- Kiểm tra việc chuẩn bị
ở nhà của học sinh
Luyện từ và câu:
- Các em xem và làm trước
các bài tập.
- Kiểm tra việc chuẩn bị
ở nhà của học sinh
bạn.
- Thường xun đọc sách,
báo ở nhà.
- Viết lại suy nghĩ của em
sau khi đọc.
- Viết lại các bài văn giáo
viên đã sửa.
- Tổ trưởng kiểm tra thành
viên của tổ và báo kết quả
cho giáo viên.
- Tun dương khen thưởng
những em có tiến bộ.
Tháng 2
- Tiến hành chuẩn bị cụ
thể cho mơn: Tốn.
- Xem và nhận xét các sản
phẩm đẹp của bạn.
Mĩ thuật:
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng
Sáng kiến kinh nghiệm:
Giáo dục cho học sinh tính tự học Năm học 2008 - 2009
Thực hiện: Nguyễn Thò Tuyết Nhung Trang 8
cho từng bài.
- Quan sát các bài vẽ đẹp của
bạn.
- Vẽ, tơ màu các hình ảnh
mà mình thích.
- Vẽ lại các bài đã học trên
lớp vào giấy A 4
- Giáo viên kiểm tra trong
các tiết dạy việc chuẩn bị
bài của các em
- Tun dương khen thưởng
những em có tiến bộ.
Tháng 4
- Tiến hành chuẩn bị cụ
thể cho mơn: Tự nhiên
xã hội.
- Chuẩn bị bài theo lời dặn
của giáo viên: hình ảnh, vật
thật.
nhân xuất sắc hay có tiến bộ.
Ý thức tự học của học sinh phải được hình thành trong q trình lâu dài
nên giáo viên cần nhận xét cụ thể tình hình tự học của học sinh để bàn giao
cho giáo viên lớp trên tiếp tục thực hiện phong trào này.
III. KẾT QUẢ:
Sau gần một năm thực hiện, tơi thấy các em lớp tơi đạt kết quả như sau:
Học sinh khơng biết tự học Học sinh biết tự học
Đầu năm 38/43 HS 5/43 HS
Học kì 1 25/43 HS 18/43 HS
Học kì 2 10/43 HS 33/43 HS
IV. ĐỀ NGHỊ:
1 Phạm vi áp dụng:
Theo tơi kinh nghiệm mà tơi đúc kết được sau một năm thực hiện có
thể áp dụng rộng rãi cho các khối lớp vì nó cómột số ưu điểm nhất định:
- Tạo được cho học sinh sự hứng thú, say mê học tập.
- Học sinh có khả năng làm việc độc lập rất cao.
- Các em biết cách học, nên việc học tập sẽ nhẹ nhàng từ đó có
nhiều thời gian tham gia các hoạt đơng vui chơi khác.
- Giờ dạy trên lớp trở nên nhẹ nhàng đối với giáo viên.
Bên cạnh đó còn một số khuyết điểm sau:
- Đòi hỏi giáo viên phải có sự đầu tư lâu dài.
- Q trình giáo dục cho học sinh tự học phải thực hiện trong
thời gian dài.
2 Kiến nghị:
Tơi thiết nghĩ việc giáo dục cho học sinh tính tự học để các em chủ
động chiếm lĩnh kiến thức là việc làm rất cần thiết trong tình hình giáo dục