Tái cơ cấu doanh nghiệp sau khủng hoảng
Trong suốt quá trình hoạt động, doanh nghiệp phải luôn thực hiện hoạt
động tái cơ cấu để tự hoàn thiện và tìm ra mô hình, phương thức quản trị tốt
nhất nhằm tối đa hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Tái cơ cấu là một trong những hoạt động tự thân và liên tục của doanh
nghiệp. Cũng giống như cơ thể con người cần hai quá trình đồng hóa và dị
hóa để tồn tại, doanh nghiệp cũng cần hai quá trình là đầu vào của sản xuất
và đầu ra cho sản phẩm. Để tồn tại, doanh nghiệp nhất thiết phải đảm bảo sự
cân bằng giữa đầu vào và đầu ra. Muốn giữ được sự cân bằng này, doanh
nghiệp phải đảm bảo bài toán năng suất lao động hợp lý, phải thực hiện việc
tái cơ cấu liên tục trong toàn bộ thời gian hoạt động của mình. Sau khủng
hoảng, tái cơ cấu doanh nghiệp là hoạt động tất yếu phải diễn ra. Giống như
một cơ thể vừa mới trải qua cơn bạo bệnh, doanh nghiệp sau khi “sống sót”
qua khủng hoảng tất yếu phải tái cơ cấu để phục hồi và phát triển.
Thứ nhất, tái cơ cấu về thị trường sau khủng hoảng. Căn cứ vào diễn biến
của thị trường, doanh nghiệp phải xác định lại phạm vi khách hàng dùng sản
phẩm của mình và xác định khách hàng tiềm năng. Việc khoanh vùng đối
tượng khách hàng mua sản phẩm là vô cùng quan trọng vì điều đó sẽ giúp
doanh nghiệp bớt chi phí marketing, quảng bá dàn trải. Sau khủng hoảng
tiềm lực tài chính hạn chế buộc các doanh nghiệp phải đặt hiệu quả lên hàng
đầu, hết sức tránh các chiến dịch mang tính thử nghiệm, thăm dò thị trường.
Tốt nhất, các doanh nghiệp nên khai thác tối đa và phục vụ tốt các khách
hàng truyền thống và lâu năm để tích tụ tài chính và tiết kiệm chi phí khi vừa
mới bắt đầu vượt qua sóng gió. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp có nền
tảng tài chính vững mạnh thì nên tận dụng thời cơ để mở rộng thị trường
sang nhóm khách hàng mới để chiếm lĩnh thi phần và tạo nền tảng cho
những bước phát triển lâu dài của mình.
Thứ hai, tái cơ cấu để xác định mô hình doanh nghiệp phù hợp với thị
trường mới và chiến lược phát triển mới của mình. Sống sót sau cơn bão
kinh tế, doanh nghiệp nào cũng ít nhiều bị tổn thương, tiềm lực doanh hiệp
rủi ro hiệu quả là thành lập các công ty con, bởi vì nếu lỗ thì doanh
nghiệp chỉ mất số vốn điều lệ ban đầu bỏ ra để nuôi công ty con, còn
nếu lãi thì sẽ hưởng toàn bộ lợi nhuận. Tuy nhiên việc thành lập các
công ty con sẽ tốn thêm chi phí quản lý và tạo cơ hội cho các giao
dịch tư lợi được thực hiện. Doanh nghiệp nên thực hiện tái cơ cấu theo
hướng này nếu muốn mở rộng ngành nghề kinh doanh nhưng chưa
lường hết được các rủi ro xảy đến và người quản lý công ty con là
người trung thực và đáng tin cậy.
• Thành lập chi nhánh: Việc thành lập các chi nhánh cũng là một
trong các phương án để doanh nghiệp tái cơ cấu. Việc thành lập chi
nhánh giúp các doanh nghiệp kiểm tra, giám sát trực tiếp các hoạt
động của mình một cách hiệu quả và đỡ tốn chi phí quản lý. Tuy
nhiên, doanh nghiệp lại phải chịu toàn bộ rủi ro đối với các khoản nợ
và nghĩa vụ của chi nhánh đối với bên thứ ba vì chi nhánh là một đơn
vị phụ thuộc của doanh nghiệp.
• Chia, tách doanh nghiệp: Trong khủng hoảng có hiện tượng nội bộ
các chủ sở hữu nảy sinh mâu thuẫn. Sau khủng hoảng ai cũng cho
rằng mình nên điều hành doanh nghiệp thì mới hiệu quả. Điều này dẫn
đến tranh chấp không thể hòa giải được. Chính vì vậy, giải pháp tốt
nhất trong trường hợp này là chia hoặc tách doanh nghiệp để cả hai
bên có thể tiến hành các hoạt động kinh doanh độc lập. Tuy nhiên việc
này dẫn đến tình trạng xáo trộn trong nội bộ và những vướng mắc
pháp lý phức tạp như thuế và khoản nợ của bên thứ ba.
• Mua bán, sáp nhập doanh nghiệp: Trong khủng hoảng, việc mua
bán, sáp nhập doanh nghiệp là một hoạt động quan trọng để tái cơ cấu
nhằm tối đa hóa lợi ích của các chủ sở hữu doanh nghiệp. Việc mua
bán, sáp nhập sẽ tạo ra cơ hội để chiếm lĩnh thị trường, giành thị phần
và kiểm soát thị trường nhằm tránh một cuộc khủng hoảng khác có thể
xảy ra.
Thứ ba là tái cơ cấu nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Nguồn nhân lực