Nghệ thuật dùng người
Trước nấm mồ của một nhà doanh nghiệp nổi tiếng người Mỹ có một tấm bia khắc những
dòng thơ sau đây (tạm dịch): Nơi đây yên nghỉ một người mà tài nhất là lôi kéo được
những người giỏi hơn mình.

Một nhà doanh nghiệp dám dùng tài hay không, là vấn đề quan niệm, còn có
khéo dùng tài hay không lại là vấn đề phương pháp và vấn đề năng lực. Có thể
hiểu như thế này, "những người giỏi hơn mình" tức giỏi hơn nhà doanh nghiệp
kia, từ góc độ lý tính mà nói, vẫn còn khiêm tốn hơn một chút so với "năng lực
trội nhất", bởi vì người nói đến trước là do người khác, trên cơ sở người khác đã
lựa chọn, sắp đặt vị trí cho mình, còn người nói đến sau thì thừa biết chọn người
như thế nào, biết đặt một người có tài vào chỗ nào mới phát huy được năng lực
của họ với mức độ lớn nhất.

Với một nhà doanh nghiệp, dùng tài tất phải chọn nhân tài, chọn tài là để dùng
tài cho tốt hơn, dùng thép tốt vào chỗ lưỡi dao. Một chức trách quan trọng của
người nắm quyết sách ở tầng cao của tập đoàn lớn, công ty lớn, doanh nghiệp
lớn là khi nêu quyết sách về nhân sự của bộ môn mình, phải làm sao biết người
và khéo dùng. Nhà doanh nghiệp lớn, chỉ bằng sức mình, không thể nào chống
đỡ được một căn nhà lớn, buộc phải có nhân tài đắc lực giúp sức thêm vào. Ông
ta có biết dùng người hay không, dùng người như thế nào, có thể biết người
khéo dùng thực sự hay không, đối với bản thân nhà doanh nghiệp, mà ngay cả
với toàn doanh nghiệp đều có một ý nghĩa cực kỳ sâu sắc và tác dụng hết sức
quan trọng.
Một nhà quân sự từng nói: Muốn cầm quân được tốt trước hết phải chọn tướng.
Việc quản lý kinh doanh trong xí nghiệp cũng cần phải chọn được nhân tài đắc
lực để phục vụ cho xí nghiệp.

Công ty nước giải khát Coca-Cola lớn nhất nước Mỹ từ những năm 70 đến nay
luôn bị Công ty Pepsi Cola công kích và ở vào hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
Nhưng từ khi có chủ tịch hội đồng quản trị mới, tình hình đã có nhiều chuyển


Lý trí sáng suốt trong công tác quản lý xí nghiệp của con người này được thể
hiện ở chỗ ông chẳng những chỉ áp dụng kỷ luật với công nhân viên chức, mà
trước hết là với cán bộ lãnh đạo. Bởi vì khi nào người lãnh đạo trở nên mạnh
mẽ, tập thể những người lãnh đạo mới sáng suốt mạnh mẽ được. Nếu không kỷ
luật chỉ là lời nói suông.

Tại một nhà máy cán thép của Đức có một nữ tổng giám đốc. Bà rất khéo giải
quyết những mối quan hệ giữa người với người cho nên trong xí nghiệp luôn
luôn xuất hiện cục diện ngày càng vươn lên. Với công nhân làm những công
việc khác nhau, bà tiến sĩ áp dụng chế độ trả lương khác nhau và tiền thưởng
khác nhau. Với những người có năng lực khác nhau, bà cũng có những cách cư
xử khác nhau, sắp đặt họ vào những cương vị khác nhau, để phát huy được trí
tuệ tài năng của họ ở mức độ cao nhất. Bởi bà luôn cho rằng: Trong việc dùng
người và sản xuất sản phẩm, thì dùng người quan trọng hơn nhiều. Chỉ có dùng
người được thỏa đáng, dùng đúng tài sức, phát huy đầy đủ tài năng của mỗi
người mới có thể sản xuất ra những sản phẩm nhiều hơn, tốt hơn. Bà còn cho
rằng sở dĩ một doanh nghiệp được quản lý kinh doanh tốt, chủ yếu là nhờ những
người làm công tác quản lý đã làm việc xuất sắc và có hiệu quả. Một giám đốc
hay một người lãnh đạo của xí nghiệp phải biết người và khéo dùng họ, tìm hiểu
được năng lực làm việc của mỗi một người dưới quyền cũng như những sở
trường và sở thích của họ. Khi sắp xếp công việc, nên đặt nhũng người thích
hợp vào cương vị thích hợp với năng lực và sở trường của họ, nói cách khác là
dùng người tùy tài. Giám đốc hay người lãnh đạo của xí nghiệp nhất định phải
có tài cán và kinh nghiệm lãnh đạo người khác, điểm đó quan trọng hơn sản
phẩm nhiều.

Trên cơ sở nhận thức đó, nhà máy của bà năm nào cũng họp hội nghị công
nhân viên chức một đến hai lần, mỗi lần khoảng một ngày. Trong cuộc gặp gỡ
đó, công nhân viên toàn nhà máy hoàn toàn có thể ăn cơm với nhau, tâm sự với