Chuyện “nghề” của giới ngoại giao:
“Ăn, nói, gói, mở...”
Đây là câu răn dạy của người xưa chủ yếu để giáo dục lớp trẻ khi bắt đầu bước
vào đời: “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Tuy nhiên, càng suy ngẫm lại càng
thấy rằng ở tuổi nào cũng phải học những điều đó.
Đối với giới ngoại giao- những người được coi là “phương diện quốc gia”, không
được phép có những thất thố trong giao tiếp- thì việc học những chuyện này phải
coi là sự quan tâm hàng đầu, là việc rèn luyện để trở thành một phản xạ không thể
thiếu.

Xin kể lại đôi điều để bạn đọc Chuyên đề ANTG tham khảo, góp phần rôm rả
trong bữa cơm tất niên hoặc bữa liên hoan đầu Xuân

“ĂN THÌ VIÊC GÌ MÀ HỌC?”

Nhân một buổi ngồi bàn chuyện phiếm, một ông bạn tôi bảo: “Dân ngoại giao các
ông cứ khéo... vẽ chuyện! Ăn thì mắc mớ gì mà phải học?”. Tôi cũng chẳng trả lời
trực tiếp mà chỉ kể lại với ông một chuyện vui vui. Số là những năm 60 của thế kỷ
trước, khi còn là sinh viên Trường Đại học Ngoại giao khoá 3 (nay là Học viện
Ngoại giao và đang đào tạo khoá 37 hay 38 gì đó) chúng tôi được nghe một bài
giảng của cố Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch (khi đó ông còn là Thứ
trưởng).

Đó là một nhà ngoại giao tài ba lỗi lạc của đất nước (năm vừa qua, Hà Nội đã
khánh thành một đường phố mang tên ông). Ông kể lại chuyến công tác dài
hạn đầu tiên của ông, khi được Nhà nước cử làm Tổng Lãnh sự đầu tiên của Việt
Nam tại Cộng Hoà

Ấn Độ vào những năm 50. Nên biết thêm rằng mức độ quan hệ của Vệt Nam với
Ấn Độ khi đó chưa phải ở cấp đại sứ như sau này, và trên đất Ấn còn có cả Tổng
Lãnh sự của Việt Nam Cộng hoà. Một lần đại sứ Pháp mời ông dự cơm thân mật.

bám trụ ở cạnh bàn, dùng nĩa của mình chọc hết món này đến món khác một cách
vô tư! Lại cũng có vị lấy những đĩa đầy tú hụ ra một chỗ đứng ăn hết chừng một
phần ba hay một phần tư gì đó rồi bỏ lại, xong lại ra tiếp tục lấy đĩa khác. Tôi
được biết là ở Singapore hiện nay, khi ăn ở khách sạn, nếu bỏ thừa nhiều trên đĩa,
sẽ bị phạt tiền lãng phí của cải vật chất của xã hội”!

“CHUYÊN “GÓI’’ VÀ “MỞ”

Tôi công tác và sinh sống gần 8 năm ở những quốc gia Hồi giáo Trung Đông (Ai
Cập, Syria). Ai cũng biết là người theo đạo Hồi không uống rượu, nhưng thực ra
quy định của đạo là ’’không uống ở chỗ đông người thôi, còn ở nhà riêng thì hoàn
toàn khác.

Hằng năm, trong lễ đón năm mới của nước sở tại, sứ quán phải có khoảng hơn 100
chai whisky, đóng gói cẩn thận, với khoảng hơn 100 tút thuốc lá (loại 555,
Dunhill...) cũng gói kín để gửi biếu bạn bè địa phương, người thì 2 chai rượu 2 cây
thuốc người thì 1 chai và 1 cây. Gói bằng giấy hoa, có dán tên và địa chỉ từng
người, sau đó phải đưa đến tận nhà.

Vậy là đến dịp đó, tất cả “nhân lực” trong sứ quán phải ngồi gói cho thật chu đáo,
bỏ vào những cái túi giấy. Có chuyện vui vui là đã có những người bạn gần đến
ngày Tết nhưng chưa nhận được, họ... gọi điện thoại để... nhắc!

Còn ’’học mở” thì vất vả hơn một chút. Ai cũng biết thủ đô Cairo của Ai Cập
với hơn 150 cơ quan đại diện ngoại giao các nước là một cái ’’chợ tình báo” của
đủ mọi loại, mọi cấp tình báo của các quốc gia lớn trên thế giới và trong khu vực.

Đặt bom cũng đã có, nghe trộm điện thoại là “chuyện thường ngày ở huyện", nên
việc cảnh giác đề phòng phải lên hàng đầu. Bộ Công an từ nhà cử cán bộ nghiệp
vụ sang để cùng sứ quán “mở” khoá những máy nghe trộm, xây dựng “phòng thảo