ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
6362
JORMA OLLILA & NOKIA
lâ Thy Àiïín – cng lâ nhâ àư hưå Phêìn Lan trong
mưåt thúâi gian dâi ca quấ khûá - àậ cố tïn tíi
toân cêìu. Àố lâ Ericsson.
Vïì sau, sûã dng slide trong cấc bíi thuët trònh
trúã thânh mưåt àôi hỗi cố tđnh ngun tùỉc trong cấc
cåc hổp nhỗ hay lúán ca cưng ty. Nố àûúåc thiïët
kïë sao cho mổi ngûúâi cố thïí thưng sët, mưåt cấch
chđnh xấc, tưëc àưå nhanh vâ lûu trûä àïí tham khẫo
àûúåc.
Mùåt khấc, Ollila chó ra, lêìn àêìu tiïn, cú hưåi àïí
Nokia ài tiïn phong lâ xu hûúáng Liïn minh ca
chêu Êu trong chđnh trõ vâ thûúng mẩi – àiïìu mâ
thúâi sinh viïn trai trễ ưng tûâng chó trđch hiïåp àõnh
thûúng mẩi tûå do chêu Êu. Xu hûúáng nây sệ múã
ra mưåt thõ trûúâng thưng sët vâ cho phếp phất
triïín nhanh chống. Nhûng lâm thïë nâo àïí àẩt
àûúåc mc tiïu nây? Àố lâ nhûäng dêëu hiïåu chó ra
khuynh hûúáng liïn minh cưng nghïå gổi lâ GSM.
Cho d lc nây GSM chûa hoân thiïån vïì cưng
nghïå vâ chûa cố gò lâ mưåt liïn minh chùỉc chùỉn.
Nhûng chùỉc chùỉn nố sệ khưng lâm quay ngûúåc
bấnh xe lõch sûã. Khấn giẫ àûúåc thuët phc nhû
cấc nhâ “sất hẩch” àậ àûúåc thuët phc.
Nhûng cng cố ưng ch khưng thđch mc tiïu
“sệ” vâ “nïëu” nây. Àố lâ àẩi diïån ngên hâng KOP,
cng súã hûäu Nokia. Chó mưåt thấng sau bíi trònh
bây ca Ollila, KOP bấn toân bưå cưí phêìn ca mònh
trong Nokia. Mưåt sưë tònh hònh qëc tïë lc nây àậ

ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
6564
JORMA OLLILA & NOKIA
lâ nhiïåm v “make or break” mâ ban quẫn trõ àậ
trao vâo tay Ollila. Hóåc thânh cưng trïn toân thïë
giúái vúái GSM hóåc khưng lâ gò cẫ.
Cam kïët giûäa hổ: Nïëu Ollila tỗ ra thêët bẩi, ban
quẫn trõ sệ can thiïåp. B lẩi, Ollila cêìn à toân
quìn khi àiïìu hânh. Àố lâ cam kïët gêìn nhû duy
nhêët ca hai bïn.
Mưåt cam kïët nhû vêåy, cố vễ nhû rêët bònh thûúâng
vúái bêët cûá CEO nâo, thêåt ra àậ tẩo ra àiïìu kiïån
khấc biïåt cho Ollila so vúái cấc thïë hïå tiïìn nhiïåm
trong lõch sûã dâi ca Nokia. Ollila dûúâng nhû àậ
nhòn thêëy vư sưë bâi hổc tûâ quấ khûá quẫn trõ ca
têåp àoân núi mâ cấc loẩi sûác mẩnh thûúâng tỗ ra
xung àưåt vúái nhau. Vđ d gêìn nhêët lâ nhûäng cún
“àau àêìu” ca tâi nùng Kairoma.
Cam kïët nây cho phếp Ollila thûåc hiïån chuën
bay bùçng phi thuìn cho c ra 133 tíi theo kiïíu
“khấc biïåt hay lâ chïët”. Ollila àậ àôi hỗi mưåt loẩi
v khđ quẫn l theo cấch ca mưåt sơ quan chó huy:
têåp trung à quìn lûåc àiïìu hânh.
Ollila àậ cố à quìn lûåc. Nhûng thêåt th võ khi
sau nây ưng diïỵn tẫ rùçng ưng àậ khưng lâm gò cẫ
mâ úã àêy nhûäng quët àõnh sệ thåc vïì nhûäng
ngûúâi hiïíu biïët nhêët.
*
* *
Ngûúâi ta thûúâng nối: “chúâ cú hưåi àïën” hay “chưåp

GSM trúã nïn sưi àưång trong sët thúâi gian nây.
ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
6766
JORMA OLLILA & NOKIA
Trûúác khi cố lúåi thïë lâ thânh viïn EU, Nokia dûúái
sûå lậnh àẩo ca Ollila, vúái cấc chđnh sấch àưíi múái
ca Phêìn Lan, àậ xêm nhêåp chêu Êu trong viïỵn
thưng di àưång GSM. Nùm 1980, ngûúâi chêu Êu àậ
gùåp nhau trong hưåi nghõ bân vïì Quẫn trõ Bûu
chđnh Viïỵn thưng ca chêu lc vâ hổ quët àõnh
GSM lâ tiïu chín dng chung. Hưåi nghõ nây gổi
lâ CEPT. Cam kïët àậ nùçm trïn giêëy nhûng thûåc tïë
thò chûa cố thõ trûúâng. Nhiïìu núi lậng qụn. Hai
nùm sau, nhốm Bùỉc Êu, trong àố cố Phêìn Lan vúái
tiïëng tùm ca Mobira, vâ Hâ Lan hêm nống quët
àõnh bùçng àïì xët lêåp nhốm di àưång àùåc biïåt –
Group Special Mobile. Chđnh nhốm nây àậ tẩo ra
mưåt chûúng quan trổng khi viïët ra cấc chi tiïët cho
quët àõnh trûúác àố. Khi Ollila côn mẫi lo cấc vêën
àïì tâi chđnh cho Nokia vâ Kairamo côn ch têm
vâo àiïån tûã thò Viïån Tiïu chín Viïỵn thưng chêu
Êu ra àúâi vâo nùm 1989. Viïån nây tiïu chín hốa
GSM c thïí vúái dẫi bùng têìn 900/1800/
1900MHz, sûã dng cưng nghïå TDMA (àa truy cêåp
phên chia thúâi gian).
Nùm 1991, têët cẫ cấc qëc gia chêu Êu cưng
nhêån GSM vúái giêëc mú cố hai tó ngûúâi trïn thïë giúái
dng nố vâo nùm 2010. Ngûúâi M khưng lâm theo
cấch nây mâ, nhû thối quen ca hổ, àïí thõ trûúâng
tûå àõnh àoẩt hïå tiïu chín nâo àố bùçng cẩnh tranh

àưång àậ “àưët nống” cấc nhâ nghiïn cûáu úã phông
R&D bùçng chiïën dõch chín bõ tiïën vâo GSM.
ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
6968
JORMA OLLILA & NOKIA
KHAI THẤC MỔI NGÌN LÛÅC SÙÉN CỐ
Àố cng lâ bûúác ài àêìu tiïn ca ưng: ƯÍn àõnh
cưng ty, xưëc lẩi tinh thêìn trûúác khi lưi kếo mổi
ngûúâi vâo chuën bay hoâi bậo.
Ollila lâm gò trûúác tiïn? Ưng àïí mùỉt túái ngìn
lûåc nâo trûúác hïët?
Nhûäng ngây àêìu Ollila ngưìi vâo chiïëc ghïë àiïìu
hânh, ngoâi trúâi thò nùỉng êëm àêìu xn, ưng cố thïí
nhòn thêëy nhûäng rûâng phong nêíy lưåc, chẩy mưåt
vông cong núi con sưng àưí ra biïín. Phđa bïn nây
lâ búâ biïín sống vưỵ thay cho nhûäng lúáp bùng àưng
cûáng mùåt biïín ca ma àưng. Nhûäng con thuìn
àậ thoẫi mấi chẩy ài chẩy lẩi trïn mùåt biïín. Bïn
trong Nokia cng nống nhûng chiïëc ghïë ca ưng
nống theo mưåt àưëng núå nêìn, sau lûng lâ búâ vûåc
hóåc àûúåc hóåc mêët. Ngûúâi ta biïët Ollila lâ mêỵu
ngûúâi thđch suy nghơ mưåt mònh, bïn tấch câ phï
bưëc khối quen thåc ca ngûúâi Phêìn Lan xûá lẩnh.
Nhûng nhûäng ngây nây, àïí lâm cho Nokia cố thïí
àêm chưìi nẫy lưåc nhû rûâng cêy ngoâi kia, ưng thđch
bân bẩc vúái ai àố. Ngûúâi àố lâ OPK – biïåt danh
ca Olli Pekka Kallasvuo. Nhên vêåt nây sau àố gùỉn
vúái ưng nhû hònh vúái bống vâ lâ ngûúâi kïë nhiïåm
ưng.
“Cẫ hai chng tưi àang cưë vẩch ra nhûäng cưng

JORMA OLLILA & NOKIA
ngìn vưën 542 triïåu fim. Nhûng têët cẫ nhûäng gò
Ollila cẫm thêëy thoẫi mấi lâ khưng côn phẫi bêån
têm àïën mêu thỵn ca nhûäng ưng ch cố mong
mën trấi ngûúåc – l do tûâng lâ chđnh ëu lâm suy
ëu khẫ nùng àiïìu hânh ca têåp àoân. CEO múái,
dưìn sûác têåp trung vâo kinh doanh vâ ưín àõnh bưå
mấy cưng ty. Trûúác khi thûåc hiïån cåc tấi cêëu trc,
CEO Ollila mën ưín àõnh cưng ty trûúác.
Àưång lûåc tûâ khng hoẫng – tinh thêìn Sisu
Nïëu Ollila khưng cố àûúåc sûå àưìng lông ca cấc
cưí àưng thò ưng khố mâ hoân têët cưng cåc tưí
chûác lẩi cêëu trc têåp àoân. Cú súã àïí tin àiïìu nây
lâ Kairamo mùåc d rêët tâi nùng nhûng khưng thïí
vûúåt qua nhûäng àôi hôi ca cấc ch súã hûäu cố
mong mën trấi ngûúåc nhau.
Giúâ àêy, dêëu hiïåu ca cåc khng hoẫng thõ
trûúâng Xư viïët àang lưå dêìn qua bống mêy chiïën
tranh lẩnh leo thang. Ngûúâi Phêìn Lan bõ kểt úã
giûäa. Hổ lo êu 25% lûúång hâng xët qua Liïn Xư
sệ ài vïì àêu, trong khi hổ khưng thåc hùèn vïì Têy
Êu. Vâ hổ chûa sùén sâng cho bêët cûá khuynh
hûúáng nâo, tuy cố nhiïìu mong àúåi úã quấ trònh
hònh thânh Liïn minh chêu Êu.
Nhûng vâo thấng 8.1992, nûãa nùm sau nhêån
chûác, Ollila lẩi tiïëp tc gêy sưëc trong hưåi thẫo vïì
chiïën lûúåc cho tûúng lai ca têåp àoân chó bùçng
bưën chûä:

Têåp trung

ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
7372
JORMA OLLILA & NOKIA
lậnh àẩo, côn bêy giúâ àậ àïën lc trúã lẩi cåc tấi
cêëu trc àang hưìi cam go.
Sûã dng thåt “hậy àïí sûå rưëi loẩn ngûå trõ”, Ollila
têån dng cấc hiïåu ûáng ca khng hoẫng thõ trûúâng
truìn thưëng Xư viïët àïí chó ra rùçng, àố lâ cú hưåi
vâng àïí chuín àưíi. Hóåc nùỉm lêëy hóåc khưng bao
giúâ cố àûúåc àïí toân cêìu hốa. ÚÃ àêy, cêìn mưåt cấi
nhòn bònh tơnh vò Ollila khưng bỗ rúi thõ trûúâng
truën thưëng nhûng àố khưng phẫi lâ toân cêìu.
Trong khi Phêìn Lan chûa cố bêët cûá cưng ty toân
cêìu nâo. Àiïìu nây lâm cho ngûúâi Phêìn Lan, nhêët
lâ cấc nhên viïn úã xûúãng àiïån thoẩi di àưång, bõ
“chẩm tûå ấi”. Phêìn Lan bõ bỗ lẩi àùçng sau trong
viïåc tẩo ra tïn tíi qëc tïë so vúái Thy Àiïín lấng
giïìng. Lâ nhâ chđnh trõ, Ollila dûúâng nhû biïët cấch
khúi dêåy sûác mẩnh dên tưåc trong mưỵi mưåt nhên
viïn. Búãi vò ưng biïët trong bêët cûá ngûúâi Phêìn Lan
nâo cng cố mưåt sisu.
Sisu lâ mưåt khấi niïåm hún lâ mưåt tûâ. Cấc nhâ bấo
dng tiïëng Anh khi gùåp khấi niïåm nây cng rêët
khố chuín ngûä tûâ nây khi l giẫi àưång lûåc ca
Nokia. Cấch tưët nhêët lâ nghe mưåt trđ thûác Phêìn
Lan cùỉt nghơa. Mưåt lêìn nûäa lẩi nhúâ cêåy àïën Tommi
Melender vâ Eljias Repo, trong bâi viïët Phêìn Lan
– nïìn kinh tïë thõnh vûúång gan lò trûúác suy thoấi,
àùng trïn website Bưå Ngoẩi giao nûúác nây, phiïn
bẫn tiïëng Anh: “Hën luån viïn khc cưn cêìu

mổi ngûúâi biïët rùçng Nokia àang úã tònh thïë bûác
ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
7574
JORMA OLLILA & NOKIA
bấch phấ sẫn. Vâ lân sống ngêìm khng hoẫng lâ
dêëu hiïåu àấng súå. Vâ Sisu sệ xët hiïån.
Nùm 1992, ưng “cẫnh bấo” bùçng mc tiïu sưë hai
“toân cêìu” vâ bûúác sang nùm sau, 1993, Liïn Xư
sp àưí. Phêìn Lan mêët thõ trûúâng chiïën lûúåc. Nokia
mêët 40% thõ trûúâng hâng xët khêíu. Lêìn àêìu tiïn
ngûúâi Phêìn Lan nïëm trẫi t lïå thêët nghiïåp vâ mêët
viïåc lâm ngêët ngûúãng úã con sưë 16%. Nhên viïn têåp
àoân bùỉt àêìu cẫm nhêån àûúåc khất khao tûâ nhâ
lậnh àẩo múái ca mònh, khi trẫi nghiïåm tònh thïë
àang diïỵn ra.
Nhên viïn Nokia thêëm thđa nưỵi lo ca CEO múái
vâ ban lậnh àẩo àang ng hưå ưng. Àố lâ khưng
côn con àûúâng nâo khấc lâ phẫi têåp trung. Trong
mưåt tai nẩn thò câng têåp trung cao, cú may sưëng
sốt ca bẩn câng cao. Khưng côn con àûúâng nâo
khấc hún àõnh hûúáng viïỵn thưng, búãi vò mêët thõ
trûúâng Xư viïët cố nghơa lâ giêëy vâ gưỵ àânh xïëp
àưëng trong kho, lâ nhâ mấy cao su vâ cấp phẫi
trm mïìn. Nïìn àiïån tûã thò cûåa qåy mậi cng chó
úã quanh qín khu vûåc vâ chùèng cố tïn tíi nâo
gip ngûúâi Phêìn Lan ngêíng cao àêìu vâ àem thu
nhêåp vïì nhiïìu cho tûâng gia àònh.
Con àûúâng duy nhêët lâ viïỵn thưng, trong àố cưët
lội lâ àiïån thoẩi di àưång – àang ùn nïn lâm ra
nhêët. Tuy chûa lâ gò nhûng lâ “têët cẫ nhûäng gò

khưng nghe theo nhûäng mïånh lïånh vư l ca viïn
tûúáng chó huy àưåc àoấn”.
ÀÛA THÏË GIÚÁI ÀÏËN GÊÌN NHAU
7776
JORMA OLLILA & NOKIA
Wired viïët tiïëp: Risto Linturi, mưåt nhâ nghiïn cûáu
quan trổng ca Nokia nối rùçng àiïìu àố – ngûúâi
lđnh trong tiïíu thuët khưng nghe mïånh lïånh vư l
– cố nghơa lâ (úã Phêìn Lan) bẩn nïn nối cho sïëp biïët
rùçng bẩn nghơ gò vïì ưng êëy. Anssi Vanjoki, phố
ch tõch Nokia àưìng : “Chng tưi àậ tûâng quan
liïu vâ coi trổng quìn thïë. Quan liïu khưng thûåc
tiïỵn vò nố cố thïí kòm hậm tâi nùng vâ k nùng.
Quan trổng hún cẫ lâ ngûúâi Phêìn Lan rêët thûåc
tiïỵn. Khưng cố chuån súå sïëp úã Nokia”.
Nhûng tinh thêìn lâ àưång lûåc khố nhêån diïån mâ
lẩi chống tân. Cho nïn, ngay lêåp tûác, ngûúâi ta phẫi
lâm cấi gò àố tiïëp theo àïí ni dûúäng nố. Àố chó
cố thïí lâ mưåt hiïån thûåc àểp àệ, thay vò mưåt thêët
vổng múái.
Trïn bïì mùåt ca lúáp bùng mùåt hưì khng hoẫng,
Ollila àậ nhốm lïn ngổn lûãa dïỵ tùỉt vâ nối nhû
ngûúâi Viïåt Nam thêåt mong manh.
Ollila sệ phẫi àem “quy tùỉc” Sisu vâo trong vùn
hốa doanh nghiïåp àïí mûu cêìu thânh cưng.
Thúâi ca nhûäng “Ngûúâi Phêìn Lan thûåc tiïỵn”
Khố mâ giẫi thđch thânh cưng ca Nokia nïëu
khưng tđnh àïën quấ trònh múã cûãa ca Phêìn Lan.
Phêìn lúán cấc nghiïn cûáu, d tiïëp cêån tûâ gốc àưå
nâo, cng nhêån thêëy huìn thoẩi toân cêìu, chđnh