Đề án Kinh tế chính trị

LI NểI U
t nc ta trong tin trỡnh chuyn i kinh t t c ch tp trung quan liờu
bao cp sang c ch th trng thỡ s a dng hoỏ cỏc hỡnh thc s hu ó tr thnh
ũi hi tt yu v ngy cng ph bin trong ton xó hi. Thc t cho thy rng bờn
cnh hỡnh thc s hu Nh nc, thỡ cỏc hỡnh thc s hu khỏc (t nhõn hay hn
hp) nu c to iu kin tn ti thun li, cng phỏt huy vai trũ tớch cc trong
i sng kinh t. Da trờn c s ny cỏc doanh nghip Nh nc Vit Nam vi t
cỏch l nũng ct ch cht nn kinh t cng ang tng bc i mi v tỡm hng
i bin phỏp kinh doanh phự hp ó tỡm ra gii phỏp thớch hp l C phn hoỏ,
thnh tu cụng cuc i mi nc ta t c nhng nm gn õy ó chng t
hng y mnh " C phn hoỏ mt b phn doanh nghip Nh nc" l hon
ton ỳng n v phự hp vi quy lut phỏt trin kinh t. I. MT S VN Lí LUN CHUNG V C PHN HO DOANH NGHIP NH
NC
1. Khỏi nim c phn hoỏ

nhân mà vốn kinh doanh do nhiều người đóng góp dưới hình thức cổ phần. Các cổ
đông trong công ty chỉ có TNHH đối với phần vốn góp của mình. Nhờ đặc điểm
này mà công ty là một hình thức pháp lý đầy đủ, thuận lợi để kinh doanh
2. Sự cần thiết phải Cổ phần hoá một bộ phận Doanh nghiệp Nhà nước
SV: TrÇn ThÞ HuyÒn Trang
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ
2.1. Cổ phần hoá là xu hướng chung ở nhiều nước
Trong những năm 1980, quá trình chuyển đổi sở hữu Nhà nước đã trở thành
hiện tượng kinh tế chủ yếu trên toàn thế giới. Chỉ tính từ năm 1984 - 1991, trên thế
giới đã có 250 tỷ USD tài sản Nhà nước đem bán và chỉ tính riêng 1991 đã chiếm
50 tỷ USD. Làn sóng Cổ phần hoá được khởi đầu từ Vương quốc Anh cuối những
năm 1970 với hàng chục xí nghiệp quốc doanh được Cổ phần hoá đến 1991 Nhà
nước thu được 34 tỷ bảng. Sau đó quá trình này đã lần lượt chuyển ra ở tất cả các
nước công nghiệp phát triển với nhiều hình thức phong phú trong đó Cổ phần hoá
được lựa chọn nhiều nhất và trở thành hiện tượng phổ biến. Sau đó các nước đang
phát triển cũng gia nhập vào xu hướng Cổ phần hoá đang diễn ra phổ biến trên thế
giới này và đến nay có trên 80 đang Cổ phần hoá 1 cách tích cực.
Trung Quốc cũng là một quốc gia đi từ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nhưng
khi ở sang nền kinh tế thị trường Trung Quốc cũng đã chọn giải pháp Cổ phần hoá
những thành tựu mà Trung Quốc đã và đang đạt được thoát khỏi tình trạng nghèo
nàn lạc hậu, phát triển kinh tế vững mạnh và hiện đại.
Việc Doanh nghiệp Nhà nước nước ta Cổ phần hoá chứng tỏ đang hội nhập
cùng với nền kinh tế thế giới và Cổ phần hoá là một đòi hỏi khách quan khi Việt
Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước và vẫn theo
con đường xã hội chủ nghĩa. 2.2. Xuất phát từ thực trạng hoạt động kém hiệu quả của Doanh nghiệp
Nhà nước
Các Doanh nghiệp Nhà nước đựơc hình thành trong cơ chế tập trung quan

phát triển lực lượng sản xuất, đẩy nền kinh tế vào khủng hoảng. Do đó khi ở sang
nền kinh tế thị trường, phát triển Nhà nước kinh tế hàng hoá nhiều thành phần thì
việc Cổ phần hoá một bộ doanh nghiệp Nhà nước là cần thiết và cấp thiết.
2.3. Xuất phát từ sự thay đổi nhận thức về vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà
nước
Hội nghị Trung ương lần thức VI tháng 3/1989 đã nêu rõ vai trò chủ đạo của
kinh tế Nhà nước không phải có mặt với tỷ trọng lớn ở tất cả mọi ngành mà chỉ
chiếm giữa những vị trí then chốt trong nền kinh tế giải pháp được đặt ra để phát
triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được đưa ra là: tập trung
SV: TrÇn ThÞ HuyÒn Trang
§Ò ¸n Kinh tÕ chÝnh trÞ
nguồn lực phát triển có hiệu quả kinh tế Nhà nước trong những lĩnh vực doanh
nghiệp Nhà nước, thực hiện tốt chủ trương Cổ phần hoá và đa dạng hoá sở hữu đối
với những doanh nghiệp mà Nhà nước không cần n/giữ 100% vốn.
2.4. Cổ phần hoá là sự lựa chọn tốt nhất của các Doanh nghiệp
a. Chế độ Cổ phần là sản phẩm tất yếu của xã hội hoá sản xuất và của nền
kinh tế thị trường. Là một hình thức quyền TS, chế độ cổ phần là biểu hiện hình
thức vận hành ở góc độ quan hệ sản xuất của sự xã hội hoá sản xuất, theo cách nói
của Mác nó là "tư bản xã hội", tư bản tự nó vốn dựa trên phương thức sản xuất xã
hội và đòi hỏi phải có sự tập trung xã hội về tư liệu sản xuất và sức lao động, ở đây
trực tiếp mang hình thái tư bản xã hội (tư bản của những cá nhân trực tiếp liên hiệp
lại với nhau), Mac coi đó là "hình thái quá độ từ phương thức sản xuất tư bản chủ
nghĩa sang phương thức sản xuất tập thể" là "sự phủ định", là hình thức phủ định
cao nhất" đối với tư bản tư nhân.
b. Doanh nghiệp Nhà nước áp dụng chế độ cổ phần hoá sẽ có lợi cho giải
phóng và thuận lợi sản xuất được thể hiện
Phân định ranh giới rành mạch về quan hệ về quyền TS tức là quyền sở hữu
cuối cùng. Như vậy doanh nghiệp sẽ thực sự là sản xuất kinh doanh.
Thể hiện sự thống nhất về vai trò song trùng vừa là người lao động vừa là
người sở hữu. Khi đó quyền lợi của công nhân sẽ gắn chặt với vận mệnh của công