Tiểu luận
Đề tài: NHỮNG VẤN ĐỀ
PHÁP LÍ NHÀ NƯỚC PHÁP
QUYỀN
Vấn Đề pháp lý về Nhà nước pháp quyền 1
Mục lục
Vấn Đề pháp lý về Nhà nước pháp quyền 2
LỜI MỞ ĐẦU

Nhà nước pháp quyền (NNPQ) –một vấn đề được sự quan tâm đặc
biệt của nhiều nhà nghiên cứu. Họ đã tiếp cận vấn đề ở nhiều góc độ khác
nhau do đó đã có những cách hiểu khác nhau về nhà nước pháp quyền. Điều
này gây ra sự nhận thức chưa đầy đủ có thể sai lệch về NNPQ.
Nhằm mục đích tìm hiểu sâu sắc và tổng quát hơn về “Vấn đề pháp lí
Nhà nước pháp quyền” với việc đi sâu vào nghiên cứu từng giai đoạn phát
triển cụ thể, trong từng xã hội để thấy cái ưu việt của NNPQ XHCN so với
các xã hội khác cũng như những vấn đề cần khắc phục để NNPQ ngày càng
tiến bộ hơn.
Nhóm 2-lớp CQV1082 chúng tôi xin giới thiệu bài tiểu luận “NHỮNG
VẤN ĐỀ PHÁP LÍ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN” nhằm đáp ứng những
nhu cầu trên. Nội dung cụ thể được trình bày trong các phần sau:
-Lí luận chung về nhà nước pháp quyền .
-Quá trình hình thành nhà nước pháp quyền tại Việt Nam
+Khái niệm nhà nước pháp quyền
+nhà nước pháp quyền hình thành tại Việt Nam.
-Đặc điểm Nhà nước pháp quyền
-So sánh NNPQXHCN và NNPQTBCN.
-Kết luận.
Chúng tôi hy vọng bài tiểu luận sẽ giúp ích cho các bạn và những ai
quan tâm đến vấn đề nhà nước pháp quyền trong việc thấu hiểu thêm về nó.
Có thể bài viết còn nhiều thiếu sót và những khiếm khuyết nhất định . Rất

được tổ chức và chỉ được phép hoạt động trong khuôn khổ nhất định của
Vấn Đề pháp lý về Nhà nước pháp quyền 4
pháp luật. Công dân tuân thủ thi hành và sử dụng pháp luật. Trong đó quyền
công dân được pháp luật ghi nhận và bảo vệ.
II.Quá trình hình thành NNPQ tại Việt Nam :
Hòa chung vào dòng chảy của lịch sử nhân loại, Việt Nam đã trải qua
các hình thái xã hội: CXNT->XHPK, Bỏ qua giai đoạn TBCN tiến lên xây
dựng XHCN. Các mô hình xã hội này hình thành dựa trên các điều kiện kinh
tế ,xã hội phù hợp với từng giai đoạn lịch sử.
1) Hình thái XHCXNT:
Nhà nước chưa hình thành, con người sống theo bầy đàn ,sống chủ
yếu bằng săn bắt hái lượm . cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào thiên
nhiên, chưa xuất hiện của tư hữu , cuộc sống vẫn đảm bảo tính công bằng,
dân chủ.
2)Mô hình NNPK:
Là mô hình nhà nước đầu tiên ở Việt Nam, với cơ chế tập quyền Vua
là ngưới đứng đầu nhà nước ,có quyền tối cao. Pháp luật được nhà nước lập
nên để bảo vệ quyền lợi cho những kẻ cầm quyền, pháp luật được sử dụng
như một công cụ cai trị mà tất cả mọi người phải tuân thủ . Với mô hình
nhà nước này cuộc sống của người dân vô cùng cơ cực ,lầm than . Họ sống
mà không hề biết đến “nhân quyền”-những quyền mà con người được
hưởng .
3)Mô hình nhà nước XHCN:
Là mô hình nhà nước tiến bộ trên thế giới, Trải qua các kì hiến pháp
1946, 1959, 1980 và hiến pháp 1992 hệ thống pháp luật ở Việt Nam dần dần
hoàn chỉnh đảm bảo các tiêu chí về quyền và lợi ích chính đáng cho người
dân.
Trải qua các mô hình và hình thái xã hội, hình thái NNPQ là mô hình
mang nội dung dân chủ, quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, xã hội được
quản lí bởi pháp luật .

TCN, ông cho rằng “Nhà nước phải được tổ chức theo nguyên tắc dân chủ,
kết hợp với sức mạnh Pháp luật”;Một số ý kiến khác như: Platon cho rằng
“Pháp luật cứu nổi nước nhà”, Sisiron viết “Cần một Nhà nước trong khôn
khổ Pháp luật”…Nhìn chung, các tư tưởng cổ đại này đều khẳng định tính tối
cao của Pháp luật.
Tư tưởng về Nhà nước pháp quyền thời cổ đại đã được các học giả thế
kỷ 17,18 nâng lên ở trình độ mới thành lý thuyết Nhà nước pháp quyền mà
nội dung cơ bản của nó là sự lệ thuộc của Nhà nước vào Pháp luật, Pháp luật
phải phục vụ cho con người, các học giả đã nâng lên thành hệ thống lý luận
về Nhà nước pháp quyền, khẳng định tính hợp lý của Nhà nước pháp quyền
và yêu cầu của nó, đưa ra mô hình, cách thức thực hiện Nhà nước đó đảm
bảo Nhà nước bị kiểm soát như dân bầu lên các nhà cầm quyền theo cơ chế
bầu cử dân chủ, xây dựng cơ chế phân quyền trong bộ máy để tránh sự lạm
quyền.
Cho đến thế kỷ 20, Hiến chương Luật hiến pháp và các Công ước
Quốc tế về quyền con người, quyền dân sự, chính trị được soạn thảo đều dựa
trên tư tưởng Nhà nước pháp quyền và khế ước xã hội. Đến những năm đầu
thế kỷ 21 các tư tưởng về Nhà nước pháp quyền được khẳng định trong các
bài giảng của nhiều Giáo sư các trường Đại học lớn trên thế giới như:
Hawart, Oxford…Và cho tới nay, vẫn có nhiều luồng ý kiến khác nhau về
các tư tưởng Nhà nước pháp quyền.
Ở Việt Nam,tư tưởng về Nhà nước pháp quyền là tư tưởng xuyên suốt
lịch sử hình thành Nhà nước từ sau cách mạng tháng 8 năm 1945.Trên cơ sở
các nguồn tài liệu chính thống đưa ra “các vấn đề về Nhà nước pháp
quyền”.Việc đào sâu nghiên cứu về đề tài này giúp chúng ta hiểu rõ hơn, sâu
sắc hơn và có cái nhìn đúng đắn về Nhà nước pháp quyền trong định hướng
xây dựng Chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam, từ đó mỗi công nhân Việt Nam sẽ
xác định những nhiệm vụ cơ bản của mình dựa trên Hiến pháp và Pháp luật
của Nhà nước, góp phần xây dựng, phát triển đất nước toàn diện.
Vấn Đề pháp lý về Nhà nước pháp quyền 7

quyền phân lập”, báo chí td còn là quyền lực thứ 4 – là phương tiện hữu hiệu
để người dân tham gia vào công việc kiểm soát này.
Trong việc nghiên cứu về Nhà nước và Pháp luật, vấn đề NNPQ trở
thành mối quan tâm đặc biệt của nhiều tác giả là những người làm công tác
thực tiễn cũng như nghiên cứu khoa học pháp lý trong và ngoài nước. Do
cách tiếp cận vấn đề hoặc nhận định, đánh giá vấn đề ở góc độ khác nhau.
Một số vấn đề rất cơ bản liên quan đến NNPQ vẫn chưa có nhận thức thống
nhất và chưa được làm sáng tỏ.
Tháng 9/1991: Hội nghị Quốc tế họp tại Berlin với sự tham gia của 40
nước đã đưa ra những lý lẽ để bàn luận và đưa ra khái niệm chung về
NNPQ. Nhìn chung, NNPQ có 4 đặc trưng cơ bản sau đây:
1. NNPQ là Nhà nước phải coi pháp luật là tối thượng, pháp luật là
cơ sở của các chính sách, quyền lực, hoạt động Nhà nước. Do đó,
mọi hoạt động của Nhà nước phải tuân theo pháp luật, pháp luật
chính là giá trị xã hội, là thước đo của tự do.
2. NNPQ phải thừa nhận và đảm bảo các quyền tự do cá nhân. Trong
các quyền tự do cá nhân cần phải đảm bảo trước hết các quyền về
kinh tế, chính trị.
3. NNPQ là Nhà nước phải được tổ chức theo cơ chế phân quyền:
Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp độc lập tương đối với nhau để có
thể chế ước lẫn nhau.
4. NNPQ phải có cơ chế giám sát việc thực thi quyền lực, giám sát
đối với Hiếp pháp, với Hành chính và Tư pháp…
Tóm lại, NNPQ là Nhà nước xây dựng nền pháp luật để quản lý xã
hội và đặt mình dưới pháp luật. Mọi cơ quan Nhà nước đều phải được tổ
chức và chỉ được phép hoạt động trong khuôn khổ quy định của pháp luật;
công dân tuân thủ, thi hành và sử dụng pháp luật. Trong đó quyền công dân
được pháp luật ghi nhận, đề cao và bảo vệ…
Vấn Đề pháp lý về Nhà nước pháp quyền 9
Lịch sử nhân loại đã trải qua 4 kiểu Nhà nước tính đến thời điểm này