Các yếu tố ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc Tác dụng của thuốc
trong cơ thể còn gọi là sinh
khả dụng (SKD) của thuốc
là một đại lượng chỉ tỷ lệ
thuốc vào được vòng tuần
hoàn chung (vào máu) ở
dạng còn hoạt tính và tốc độ
thâm nhập của thuốc vào
vòng tuần hoàn. Thuốc
muốn phát huy tác dụng thì phải được hấp thu
vào máu.

Trừ những thuốc được đưa theo đường tĩnh mạch (như thuốc tiêm, thuốc tiêm
truyền) còn lại các đường đưa thuốc khác (như: uống, đặt, bôi) đều phải có quá trình di
chuyển từ nơi đưa thuốc vào vòng tuần hoàn chung. Trong các đường đưa thuốc
đường uống có tỷ lệ hấp thu vào máu của thuốc giao động nhiều hơn cả.Các yếu tố ảnh hưởng tới tác dụng của thuốc:- Hoạt chất dùng làm thuốc: Ví dụ cùng một nhóm kháng sinh (penicillin nhóm A)
nhưng ampicillin có SKD là 30-50% còn amoxycillin có SKD là 60-90%. Sự khác
nhau này là do cấu trúc hoá học của phân tử thuốc. Các nhà tổng hợp hóa học trong
quá trình nghiên cứu luôn quan tâm để tạo ra được những loại thuốc có SKD tối ưu
(trên 50%).
trị sẽ bị giảm vì SKD bị giảm mạnh.+ Thức ǎn cũng ảnh hưởng tới SKD của thuốc. Vì vậy mới có các chỉ định dùng thuốc
này sau bữa ǎn, xa bữa ǎn hoặc trong bữa ǎn+ Một số yếu tố bệnh lý liên quan đến rối loạn tiêu hoá như nôn nhiều, tiêu chảy dẫn
đến giảm hấp thu thuốc trong cơ thể.Những biện pháp để đảm bảo SKD tốt nhất cho điều trị:- Về phía dược sĩ: Là người chịu trách nhiệm sản xuất ra thuốc với chất lượng tốt nhất
cho nhân dân. Chất lượng của viên thuốc hiện nay không chỉ đảm bảo đủ hàm lượng,
các tiêu chuẩn về độ rã, độ hoà tan mà yêu cầu cao hơn là đảm bảo có SKD tốt nhất.
Kỹ thuật bào chế có ảnh hưởng nhiều đến SKD đặc biệt là các dạng thuốc viên, do đó
yêu cầu đánh giá SKD của thuốc hiện nay được Bộ y tế rất quan tâm.- Về phía thầy thuốc (người kê đơn): cần lựa chọn những thuốc có SKD cao. Những
thuốc có SKD dưới 40% được coi là SKD thấp, từ 40-70% là mức SKD trung bình,
trên 70% là lý tưởng. Đây là những thuốc được ưu tiên dùng đường uống; chỉ dùng
đường tiêm nếu bệnh nhân không thể uống được do nôn nhiều, tắc ruột, rối loạn hấp
thu, hôn mê.- Về phía người sử dụng: Phải uống đủ lượng nước cần thiết. Những trường hợp không
thể uống nhiều nước được như trẻ em nên chọn dạng thuốc lỏng (sirô, bột pha thành