Đánh giá hoạt động của ban giám đốc như thế nào?
Sau hàng loạt những vụ scandal tai tiếng xảy ra tại các tập đoàn
khổng lồ như Enron, WorldCom, Ahold, Parmalat…, các cổ đông, dư
luận xã hội, các cơ quan giám sát lập tức dồn hết sự chú ý vào "bộ
sậu" của các tập đoàn này. Đặc biệt, người ta quan tâm hơn đến vai
trò của ban giám đốc trong việc ngăn chặn những tình huống tương
tự có thể xảy ra. Ở đây, chúng tôi muốn nói đến việc tăng tính hiệu
quả trong hoạt động của ban giám đốc trước những quyết định mang
tính hệ trọng của doanh nghiệp. .
Thực tế cho thấy, chuyện nâng hiệu quả làm việc của ban giám đốc quả là vô cùng khó khăn nếu
cơ quan điều hành này không chấp nhận việc họ thường xuyên bị một cấp nào đó quan sát hay
chỉ trích. Hơn nữa, nếu việc phê bình không được thực thi đều đặn hàng năm, một khi phong
cách làm việc không hiệu quả có thể bám rễ sâu hơn vào tư duy, nếp nghĩ của từng thành viên
trong ban giám đốc cũng như các nhânv iên dưới quyền trong tổ chức, lúc đó việc thay đổi, cải tổ
sẽ là không thể.
Ban giám đốc cần phải biết những mặt mạnh, mặt yếu của mình cũng như khả năng thực thi
những thay đổi mang tính xây dựng. Theo đó, hoạt động của ban giám đốc và từng thành viên
trong đó (cũng như bất kỳ một thành tố nào trong hệ thống quản lý) phải được đánh giá định kỳ
và không thiên vị. Ý tưởng này được rút ra từ Báo cáo về vai trò và tính hiệu quả của hội đồng
giám đốc của tác giả Higgs ( Review of the role and effectiveness of non-executive directors) với
kết luận rằng, việc đánh giá hiệu quả công việc của ban giám đốc phải được tiến hành ít nhất
một lần trong một năm.
Các công ty và cổ đông sẽ nhận được hàng loạt những lợi thế nếu tiến hành việc đánh giá như
vậy ở doanh nghiệp của họ:
- Có thể kịp thời góp ý cho kế hoạch và phương pháp làm việc của ban giám đốc cũng như mỗi
thành viên trong đó (việc này cho phép tạo ra những điều kiện tương ứng đảm bảo tính hiệu quả
trong hoạt động của ban giám đốc);
- Củng cố niềm tin của cổ đông đối với ban giám đốc;
- Tăng tính hấp dẫn trong việc thu hút đầu tư từ phía các cổ đông: bản thân việc đánh giá đã
chứng minh cho quan hệ nghiêm túc giữa các cổ đông với những vấn đề trong việc quản lý tập
đoàn;

Những nguyên tắc và thể thức đánh giá
Đánh giá hoạt động của ban giám đốc cần được xây dựng trên cơ sở những nguyên tắc sau:
- Tiến hành định kỳ;
- Mang tính tổng hợp;
- So sánh với những chỉ số chính trong hoạt động của toàn bộ tập đoàn;
- Thường xuyên làm rõ các chỉ số và tiêu chuẩn;
- Đảm bảo tính khách quan bằng cách mời các chuyên viên độc lập tham gia vào quá trình đánh
giá.
Không chỉ đánh giá kết quả những việc ban giám đốc đã làm được mà còn phải đánh giá hướng
đi trong tương lai, có nghĩa là đánh giá cả những chiến lược phát triển được ban giám đốc đưa
ra, hay những yêu cầu về cơ cấu ban giám đốc.
Có hàng loạt những yếu tố cần lưu ý tới để quá trình đánh giá đạt được hiệu quả tốt nhất:
- Tính định kỳ trong việc tiến hành đánh giá;
- Ảnh hưởng của ban giám đốc hiện tại tới sự hình thành hội đồng giám đốc mới;
- Trong ban giám đốc có sự tham gia của Ủy ban về nhân sự;
- Mối quan hệ của các giám đốc với văn hóa phê bình;
Trong quá trình lập hệ thống đánh giá, việc xác định trật tự các bước là rất quan trọng và bao
gồm những giai đoạn sau:
- Xác định các chỉ số đánh giá;
- Lựa chọn nguồn thông tin;
- Tập hợp tài liệu về hoạt động của hội đồng giám đốc (biên bản họp, báo cáo…);
- Trưng cầu ý kiến của những thành viên có mối liên hệ với tập đoàn (quản lý, nhân viên, cổ
đông, các đơn vị có quan hệ ký kết…);
- Phân tích thông tin thu thập được;
- Đưa ra đánh giá.
Các chỉ số đánh giá
Việc lựa chọn các chỉ số còn phụ thuộc vào mục đích đánh giá, khả năng (về kỹ thuật, tài
chính…) của công ty hay tập đoàn, thành phần của hội đồng giám đốc và nhiều yếu tố khác. Lý
tưởng nhất là các chỉ số cần được xác lập trước khi bầu ban giám đốc mới: các thành viên cần
phải biết công việc của mình được đánh giá thế nào, kể cả chủ tịch hội đồng.

giữa các kỳ họp có đối chứng và các kỳ họp vắng mặt.
3. Có thảo luận những vấn đề quan trọng trong các cuộc họp.
4. Số lượng các vấn đề hóc búa được đưa ra thảo luận ở các cuộc họp và cách thức dẫn dắt
cuộc tranh luận.
5. Có biên bản đầy đủ và chi tiết các cuộc họp.
6. Có phụ lục biên bản ghi lại những ý kiến đặc biệt của các thành viên ban giám đốc.
7. Có sự tham gia của các giám đốc độc lập trong một số cuộc họp của ban giám đốc.
8. Tuân thủ theo đúng trình tự biểu quyết và đòi hỏi phải đạt được nhất trí tối đa khi quyết định
những vấn đề quan trọng.
9. Chất lượng của việc đảm bảo thông tin cho hoạt động của ban giám đốc.
10. Có các ủy ban trực thuộc (đặc biệt là ủy ban về kiểm toán) và tính hiệu quả của các ủy ban
đó.
11. Sự phù hợp của cơ cấu ban giám đốc và nhiệm vụ của cơ quan này với đặc điểm riêng biệt
của tập đoàn (số thành viên, mức độ thay thế nhân sự ở đây và ảnh hưởng của việc thay đổi đến
tính kế tục trong hoạt động của hội đồng, số lượng những thành viên được bầu lại lần thứ hai, số
lượng giám đốc là thành viên ban giám đốc ở những tập đoàn khác, số lượng giám đốc cùng lúc
là thành viên hội đồng giám đốc ở nhiều tập đoàn khác nhau, kiến thức, kinh nghiệm và uy tín
của các giám đốc).
12. Các thành viên trong ban giám đốc phải được đào tạo đầy đủ về chuyên môn.
13. Mối tương quan giữa giám đốc điều hành và các phó giám đốc, số lượng các giám đốc độc
lập trong thành phần ban giám đốc.
14. Vai trò của chủ tịch trong việc điều hành hoạt động của hội đồng, cách thức hỗ trọ tương tác
giữa chủ tịch và các giám đốc.
Những chỉ số miêu tả hoạt động của từng thành viên trong ban giám đốc
1. Có tham gia vào hoạt động của ban giám đốc.
2. Có mặt tại các kỳ họp của hội đồng và các ủy ban trong ban giám đốc.
3. Chuẩn bị các câu hỏi để thảo luận tại các cuộc họp của ban giám đốc.
4. Tích cực trong các kỳ họp và bỏ phiếu trong quá trình ra quyết định (nếu thành viên này luôn
chống lại hay bỏ phiếu trắng, những người tiến hành đánh giá cần thận trọng).
5. Tán thành những quyết định mà thực tế sau đó xác nhận là không hiệu quả.