MC LC
PHÊÌN MƯÅT CHÙM SỐC KHI BẾ BÕ BÏÅNH................................................................................. 2
PHÊÌN HAI NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI TÛÂNG PHÊÌN THÊN THÏÍ................... 17
I. ÀÊÌU ............................................................................................................................................ 17
II. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI CƯÍ .......................................................................... 30
III. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI NGÛÅC................................................................... 35
IV. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI PHÊÌN BNG........................................................ 46
V. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI TAY, CHÊN, XÛÚNG............................................ 63
VI. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÍ LIÏN QUAN TÚÁI BƯÅ PHÊÅN SINH DC VÂ BÂI TIÏËT ........................ 73
VII. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ LIÏN QUAN TÚÁI DA.............................................................................. 80
VIII. NHÛÄNG HIÏÅN TÛÚÅNG LIÏN QUAN TÚÁI SÛÁC KHOỄ.................................................... 95
IX. TAI NẨN .................................................................................................................................120
X. CẤC BÏÅNH KHẤC ÚÃ TRỄ EM ...............................................................................................131
XI. L THUËT VÂ PHÛÚNG PHẤP ........................................................................................146

 có đc đy đ nhng tài liu, phn mm chm sóc bé yêu
ca bn mt cách tt nht, xin vui lòng liên h:
Nguyn Trung Hoà
Mobile: 0985017089
YahooMessenger: ngtrunghoa108
Skype: ngtrunghoa108

Chúc gia đình bn và bé luôn vui, kho, hnh phúc! PHÊÌN MƯÅT

CHÙM SỐC KHI BẾ BÕ BÏÅNH

Bế bõ bïånh - Bẩn cêìn phẫi lâm gò ?


B. Khi bế bïånh- Bế st cên.

- Nết mùåt tấi, mùỉt qìng khưng cố ấnh mùỉt.

- Bế ngêåm ngốn tay khi ng, giêëc ng khưng lêu. Bế khưng ch
gò túái chung quanh.

- Bế ln cûåa qåy, giêåt mònh, dïỵ qëy khốc.

- Bế khố ng.

- Bế khưng chõu ùn hóåc ùn đt. Khưng chõu ëng hóåc àôi ëng
bêët thûúâng (vò cún sưët lâm cú thïí mêët nûúác).

2. KHI NÂO CÊÌN ÀÛA CON TÚÁI BẤC SƠ

Nhiïìu bâ mể ngẩi àûa con túái bấc sơ, mâ chó túái gùåp bấc sơ àïí kïí
bïånh ca con thưi. Vò nhûäng triïåu chûáng bïånh ca trễ cố thïí thay
àưíi tûâng giúâ, nïn viïåc kïí bïånh nhû vêåy chûa à. Tûâ ho túái sûng
phưíi, tûâ ài tûúát túái tònh trẩng cú thïí bõ thiïëu nûúác nhiïìu khi chó cố
mưåt bûúác.

Trễ câng nhỗ, câng cêìn phẫi àûa ngay túái bấc sơ, mưỵi khi chấu
sưët, ho, nưn ối, ài phên lỗng nhiïìu lêìn hay nhiïìu ngây. Kïí cẫ nhûäng
triïåu chûáng nhû bưỵng nhiïn qëy khốc mâ khưng rộ ngun nhên,
hay khưng chõu ëng nûúác.

àïí giố la, úã àiïìu kiïån nhû vêåy, chấu chó cêìn mùåc mưåt bưå qìn ấo
ng, rưång, thoấng lâ à.

- Cêìn sùn sốc thïë nâo cho bế dïỵ chõu?

Cùn phông cêìn thoấng vâ à êëm. Nïëu lêu khưng múã cûãa sưí,
hậy chuín chấu bế sang phông khấc mưåt lất, trong khi lâm vïå
sinh: quết nhâ, thay vẫi trẫi giûúâng... Sau àố, àống cûãa lẩi nïëu cêìn,
àïí trấnh giố, rưìi lẩi chuín chấu vïì.

Hâng ngây, vêỵn lau mùåt, cưí, rûãa tay, chên cho chấu nhû bònh
thûúâng.

Bẩn cố thïí tùỉm cho chấu nhûng ch pha nûúác úã nhiïåt àưå 37oC
vâ phông tùỉm phẫi kđn, khưng cố giố.

Trong sët thúâi gian bõ ưëm, chấu bế nâo cng mën cố bưë hóåc
mể, ưng, bâ... úã bïn cẩnh. Viïåc nây lâm cho Bế thêëy n têm vâ an
i Bế rêët nhiïìu, mưỵi khi Bế bõ khố chõu. Nïëu ngûúâi lúán khưng cố
àiïìu kiïån úã gêìn Bế, cố thïí cho Bế àưì chúi, sấch cố hònh vệ mâu àïí
Bế giẫi trđ.

Khưng nïn àïí Bế nhêån thêëy nết mùåt lo lùỉng, u sêìu ca ngûúâi
lúán vïì bïånh tònh ca Bế.

- Cêìn lâm gò khi bế ra nhiïìu mưì hưi

Nïëu Bế sưët vâ ngûúâi àưí mưì hưi, thïë lâ tưët. Vò àố lâ phẫn ûáng
ca cú thïì àïí lâm thên nhiïåt hẩ xëng. Nïn lau khư mưì hưi vâ thay
qìn ấo cho Bế.

nhû ban àïm, vò sưët lâm cú thïí cấc chấu thiïëu nûúác. Àïí chấu dïỵ
ëng, ngoâi nûúác trùỉng cố thïí cho Bế ëng nûúác cam, nûúác chanh,
nûúác sp, nûúác rau, nûúác àûúâng v.v...

Thûúâng cấc chấu thđch ëng nûúác mất hún lâ nûúác nống. Hậy
cho cấc chấu ëng nûúác mất - nhêët lâ cấc chấu hay bõ nưn ối. Nïëu
cấc chấu khưng chõu ùn thò cấc loẩi nûúác àûúâng, sp, mêåt ong, nûúác
cúm... cng cố thïí cung cêëp cho cấc chấu mưåt đt calo.

Giúâ giêëc sùn sốc nïn nhû thïë nâo?

Nïn tûå quy àõnh giúâ giêëc, thđ d vâo bíi sấng vâ 5 giúâ chiïìu
bẩn sệ ào nhiïåt àưå cho chấu, lau rûãa mùåt, ngoấy lưỵ mi, cho ëng
thëc hay bưi thëc. Viïåc sùn sốc cố giúâ giêëc nhû vêåy àúä lâm chấu bõ
mïåt hún lâ phẫi àiïìu trõ lan man cẫ ngây.
Sau khi sùn sốc chấu, bẩn nïn ghi thên nhiïåt ào àûúåc lc sấng,
lc chiïìu vâo giêëy cng vúái cấc hiïån tûúång (nïëu cố) nhû: nưn ối, ài
tûúát, ho... àïí chín bõ nối lẩi cho bấc sơ biïët, khi bấc sơ túái thùm,
hóåc nối qua àiïån thoẩi.

Nïëu bấc sơ cho biïët bïånh ca bế thåc loẩi lêy lan

Nïëu Bế mùỉc bïånh cố thïí lêy lan, phẫi cấch ly Bế vúái cấc trễ
khấc, kïí cẫ cấc ngûúâi lúán àang cố mang.

Ch : Khưng àïí thëc trong têìm tay trễ em

Nhiïìu ngûúâi àïí thëc àiïìu trõ bïånh cho cấc chấu úã gêìn chưỵ cấc
chấu nùçm, àïí tiïån sûã dng. Nhû vêåy rêët nguy hiïím, nhêët lâ àưëi vúái
cấc chấu àang trong tíi thêëy cấi gò lẩ cng cho vâo miïång.

Tẩi nhiïìu nûúác, ngûúâi ta lêëy thên nhiïåt bùçng cấch cho ngêåm
nhiïåt kïë úã miïång, hóåc kểp vâo nấch. Nhûng cấc cấch àố khưng
chđnh xấc bùçng cấch ào úã hêåu mưn.

Bùỉt mẩch úã cưí tay thïë nâo?

Àùåt ngốn trỗ hóåc ngốn trỗ vâ ngốn giûäa lïn cưí tay ca Bế, úã
phêìn gưëc ngốn tay cấi, khi Bế àïí ngûãa bân tay, bẩn sệ thêëy nhõp
àêåp ca mẩch mấu cưí tay. Trễ câng nhỗ, nhõp àêåp câng mau. úã trễ
sú sinh, sưë nhõp àêåp bònh thûúâng trong 1 pht tûâ 120 - 140 àêåp. Trễ
2 tíi: 110 àêåp/pht. Trễ 6 tíi: 60 - 80 àêåp/pht. Sưë nhõp àêåp nây
sệ cao hún bònh thûúâng khi trễ khốc, hay hoẩt àưång mẩnh.

Khi Bế ưëm, sưë nhõp àêåp sệ khưng giưëng bònh thûúâng vò mẩch
àêåp sệ ëu hún.

Khấm hổng thïë nâo?

Àưëi vúái trễ nhỗ, cêìn phẫi cố mưåt ngûúâi thûá 2 gip sûác thò bẩn
múái khấm hổng cho Bế àûúåc. Ngûúâi nây bïë chấu bế trïn lông, cho
mùåt chấu hûúáng vïì phđa ấnh sấng, giûä tay chên chấu, àïí chấu tûåa
ngûúâi vâo mònh rưìi dng 1 tay êën nhể vâo trấn chấu àïí àêìu chấu
ngẫ vïì phđa sau.

Ngûúâi khấm ngưìi phđa trûúác chấu bế, mưåt tay lâm Bế múã miïång
ra, côn tay kia dng cëng 1 chiïëc thòa (mỵng) êën lûúäi chấu bế
xëng vâ bẫo chấu kïu : "a... a...". Nhû vêåy, bẩn sệ nhòn rộ a-my-
àan úã hổng Bế.

5. LÂM GỊ KHI BẾ SƯËT?

ca thëc àïí khỗi cho ëng nhiïìu thëc cng tấc dng.

- ASPIRINE cố trong cấc loẩi thëc mang tïn khấc nhau nhû
Catalgine, Juvếpirine, Aspếgic v.v... Liïìu lûúång thûúâng dng lâ
0,05 g/ngây cho 1 kg cên nùång. Khưng bao giúâ àûúåc vûúåt quấ
0,lg/ngây cho 1 kg ìn nùång. Thđ d: mưåt àûáa trễ nùång 12 kg, cố thïí
ëng trong ngây (24 giúâ) mưåt lûúång aspirine bùçng 0,05 g x 12 = 0,6
g. Lûúång thëc trïn àûúåc chia thânh 6 lêìn ëng. Mưỵi lêìn ëng 0,1 g
cấch lêìn sau 4 giúâ, nghơa lâ cûá 4 giúâ lẩi ëng 0,1 g aspirine.

PARACETAMOL cố trong cấc thëc mang tïn Efferalgan,
Dolipran. Liïìu lûúång thûúâng lâ 0,02 - 0,03g (20 - 30 mg) cho mưỵi
kilưgam cên nùång, trong 24 giúâ. Lûúång thëc nây cng àûúåc chia
lâm 6 lêìn ëng, mưỵi lêìn cấch nhau 4 giúâ.

Hiïån nay, cấc bấc sơ cố xu hûúáng cho dng paracếtamol nhiïìu
hún lâ aspirine vò paracếtamol dïỵ àûúåc bưå mấy tiïu hốa hêëp th.

- Cố thïí dng xen kệ 2 thûá aspirine vâ paracếtamol, 1 lêìn
aspirine, 1 lêìn paracếtamol. Nhû vêåy, sệ giẫm àûúåc lûúång thëc ca
mưỵi thûá.

Phûúng phấp hẩ nhiïåt tûâ bïn ngoâi

-
Ngêm nûúác: Nïëu dng thëc rưìi mâ thên nhiïåt vêỵn chûa hẩ
xëng, cố thïí tùỉm cho chấu bế bùçng nûúác cố nhiïåt àưå thêëp hún thên
nhiïåt ca Bế tûâ 1 - 2oC, trong thúâi gian 10 pht. Cố thïí cho chấu
ngêm nûúác 2 - 3 lêìn trong ngây.


phông tùỉm, lau khư ngûúâi cho Bế. Ch khưng àïí Bế bõ lẩnh khi ra
khỗi phông. Phûúng phấp nây rêët tưët cho trễ em bõ sưët vò àau hổng.

-
Tht - Lêëy nûúác àun sưi, àïí ngåi, nhûng côn êëm. Cho thëc
àậ àûúåc bấc sơ chó àõnh vâo nûúác. Nïëu chó mën cho Bế õ àûúåc, cho
1/2 mỵng câ-phï thëc bicarbonate de soude hóåc mưåt mỵng câ-
phï dêìu ư-liu hay parafine ngun chêët vâo nûúác khëy nûúác cho
thëc tan.

Dng ưëng bốp ht nûúác lïn bưi trún àêìu ưëng, bùçng vadúlin, àûa
àêìu ưëng tûâ tûâ vâo hêåu mưn rưìi bốp nhể ưëng cho nûúác tûâ tûâ vâo råt.
Khi nûúác àậ vâo hïët, rt ưëng ra vâ bốp 2 bïn mưng Bế cho khđt lẩi
àïí giûä nûúác trong 2 - 3 pht, rưìi cho Bế ngưìi bư àïí Bế "ài" ra.
6. MƯÅT SƯË ÀƯÅNG TẤC CHUN MƯN

Àùỉp gẩc êím: Theo sûå chó àõnh ca bấc sơ, nïëu bẩn cêìn àùỉp gẩc
lïn mưåt vïët thûúng hóåc cấi nhổt, lêëy mưåt miïëng gẩc ngêm vâo nûúác
êëm cố pha cưìn 90o (pha 1 thòa sp cưìn vâo 1 bất nûúác). Àùåt gẩc lïn
nhổt vâ cûá 10 - 15 pht, lẩi lâm lẩi.

Àûát tay hóåc vïët thûúng: Viïåc àêìu tiïn lâ rûãa vïët thûúng. Rûãa
k bùçng xâ phông, khưng àïí àêët, cất hóåc gai úã lẩi trong thõt. Sau
àố bưi thëc sất trng, trûúác khi bùng lẩi.

Dng bùng dđnh (Bùng keo) - Cấc loẩi bùng dđnh cố sùén gẩc vâ
thëc sất trng àïìu cố bấn sùén úã hiïåu thëc. Dng loẩi bùng nây
cng phẫi thay hâng ngây. Nïëu trong ngây, bùng bõ bêín, phẫi thay
cấi khấc.


viïm àỗ. Nïëu bẩn cho chấu ëng thëc nhû vêåy, khi cêìn khấm bïånh
àïí àiïìu trõ cho chấu, bấc sơ sệ gùåp nhiïìu khố khùn, vò nhûäng triïåu
chûáng ban àêìu ca bïånh chđnh àậ bõ thëc lâm biïën mêët rưìi!

Trong khi chûa cố bấc sơ, bẩn cố thïí trõ bïånh cho chấu nhû thïë
nâo?

Nïëu trễ:

Bõ sưí mi : Nhỗ thëc nhỗ mi (sếrum sinh hổc), dng viïn
thëc àùåt úã hêåu mưn cố thânh phêìn dêìu thưng, dêìu khuynh diïåp.

Bõ ài tûúát nhể: Trễ trïn 6 thấng: ngûng cho ëng sûäa, cho ëng
cấc dung dõch chưëng hiïån tûúång cú thïí mêët nûúác (cố bấn sùén úã hiïåu
thëc), nûúác câ rưët, khoai têy nghiïìn, chëi nghiïìn.

Bõ tấo bốn: Dng viïn thëc àùåt úã hêåu mưn hay dêìu parafine.

Bõ ho: Dng si rư ho cố thânh phêìn thëc thûåc vêåt vâ khưng cố
Codeine.

Bõ giêåt mònh, khố ng: Nûúác hoa cam, loậng.

Bõ àau bng: ëng đt nûúác pha mêåt ong.

Ngoâi nhûäng loẩi thëc vâ biïån phấp vư hẩi trïn, khưng àûúåc
cho trễ dng bêët cûá thëc gò nhêët lâ cấc loẩi thëc khấng sinh vâ
sulfamide, kïí cẫ thëc bưi ngoâi da. Cêìn trấnh cẫ cấc loẩi thëc nhỗ
mi lâm co tïë bâo mâng mi nhû Privine, Tizine, Naphtasoline...


theo àûúâng hư hêëp vâo phưíi gêy hêåu quẫ rêët nguy hiïím.

Cấc biïån phấp cho trễ ëng thëc

Nïëu thëc viïn, tấn ra thânh bưåt rưìi trưån vúái nûúác àûúâng. Nïëu
thëc cố võ àùỉng, rêët àùỉng, nïn pha vúái mûát quẫ cố võ chua hóåc
mêåt, sưcưla, chëi nghiïìn. Nïëu trễ nhê ra, cêìn coi xem chấu àậ
ëng àûúåc bao nhiïu àïí cho chấu ëng thïm mâ khưng quấ liïìu
lûúång.

Trấnh khưng trưån thëc vúái cấc thûác ùn thûúâng ngây ca Bế
nhû sûäa, sp v.v..., vò nhû vêåy, sau nây Bế nhòn thêëy sûäa sệ súå,
khưng chõu b nûäa.

- Thëc àïí trong viïn bao khưng nïn lêëy ra vò cố thïí loẩi thëc
nây cêìn phẫi àïí lổt xëng dẩ dây rưìi múái àïí cho tan.

- Si rư: Nhûäng thëc loẩi si rư thûúâng dïỵ ëng. Trûúác khi ëng,
nïn lùỉc àïìu chai àûång thëc.

- Viïn àùåt úã hêåu mưn: Cêìn lâm viïn thëc ûúát hóåc ngêm vâo
vadúlin trûúác khi nhết thëc vâo hêåu mưn trễ. Sau àố, giûä mưng trễ
khđt lẩi vâi pht àïí thëc khưng bõ rúi ra.

Thúâi gian chûäa trõ

Bế sưët 40oC, bấc sơ cho ëng thëc khấng sinh. Hưm nay, thên
nhiïåt ca Bế àậ xëng túái 36o8. Vêåy, cố cêìn phẫi ëng thëc nûäa
hay khưng?



- ƯËng tht

- 1 lổ sếrum sinh hổc

- 1 bònh thëc sất trng

- 1 ưëng cùåp sưët

- 1 lổ xâ phông nûúác

- 1 hưåp viïn nhån trâng loẩi àùåt hêåu mưn

- 1 ưëng va-dú-lin

- 1 ưëng aspirine hay paracếtamol dẩng viïn, gối, hóåc loẩi àùåt úã
hêåu mưn nhû: Efferalgan, Dolipral...

Ngoâi ra, cố thïí cố mưåt hưåp bùng cêìm mấu loẩi "Stop hếmo":
bùng + gẩc cố thêëm chêët cêìm mấu.

Giûä thëc thïë nâo?

Thónh thoẫng, chng ta nïn coi lẩi cấc thûá thëc úã trong t
thëc àïí xem loẩi nâo côn dng àûúåc, loẩi nâo nïn vûát ài, thûá nâo
àậ dng hïët, phẫi mua bưí sung.

-
Nhûäng ưëng thëc tiïm (chđch): nïëu côn hưåp thò hẩn ngây côn
dng àûúåc, cố ghi úã vỗ hưåp.

Cố nhiïìu ngûúâi tđch rêët nhiïìu loẩi thëc trong t thëc gia
àònh, nghơ rùçng nhû vêåy sệ ûáng phố àûúåc vúái tònh hònh sûác khỗe ca
con cấi vâ cẫ mổi ngûúâi trong gia àònh.

Trễ sưët? Cho ëng thëc khấng sinh! Da bõ mêín àỗ? Bưi thëc
múä! Mïåt? Cho ëng thëc bưí! Khố ng? Cho ëng thëc an thêìn!

Hânh àưång nhû vêåy chûa à vâ àưi khi côn khưng cố lúåi vò àêëy
lâ sûå cưë gùỉng xốa dêëu vïët cấc triïåu chûáng mưåt cùn bïånh nâo àố chûa
àûúåc biïët.

Cấc bấc sơ chun mưn, cêìn nhòn vâo cấc triïåu chûáng àố àïí xấc
àõnh àûúåc bïånh vâ quët àõnh cho Bế dng thëc gò àïí àiïìu trõ
bïånh.

Trong mêëy nùm àêìu, ngûúâi bấc sơ rêët cêìn cho trễ, kïí cẫ cấc
chấu khỗe mẩnh. Vò ngoâi viïåc chûäa bïånh, bấc sơ côn cố nhiïåm v
quan trổng nûäa lâ
phông bïånh. Cho túái 6 tíi, cấc chấu cêìn phẫi
àûúåc bấc sơ theo dội sûác khỗe, kiïím tra sûå phất triïín vïì mổi mùåt,
tiïm chđch phông bïånh vâ chûäa bïånh.

ÚÃ mổi thânh phưë vâ tónh àïìu cố cấc bấc sơ chun trõ cấc bïånh
trễ em vâ cấc bïånh viïån cố khoa nhi riïng biïåt, bẩn nïn tòm biïët cấc
àõa chó àố àïí àûa cấc chấu túái khấm sûác khỗe àõnh k vâ khấm
bïånh khi cêìn thiïët.

9. CËN SƯÍ SÛÁC KHOỄ CA BẾ

Mưỵi trễ em cêìn àûúåc bưë mể lêåp cho mưåt cën sưí sûác khỗe. Sưí

- Nhiïåt àưå ca chấu, dẩng phên, tònh hònh sûác khỗe nối chung...
nhû thïë nâo lâ tưët àïí dûå àoấn vïì tònh hònh sûác khỗe ca chấu.

Cố thïí hỗi trûåc tiïëp bấc sơ àiïìu trõ vïì:

- Cùn bïånh ca chấu bế.

- Sûå diïỵn biïën ca bïånh sệ nhû thïë nâo àïí biïët trûúác.

- Sûå àiïìu trõ sệ lêu hay chống ?

- Chïë àưå ùn ëng ca chấu cêìn nhû thïë nâo àïí dïỵ sùn sốc.

PHÊÌN HAI

NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI TÛÂNG PHÊÌN THÊN THÏÍ
I. ÀÊÌU
1. THỐP

Thốp lâ vng mïìm giûäa cấc xûúng sổ bïn trïn trấn ca trễ sú
sinh. Thốp sệ cûáng lẩi úã khoẫng tûâ 8 túái 18 thấng tíi: cấc xûúng sổ
lc àố sệ liïìn lẩi. Nïëu chấu bế àậ ngoâi 2 tíi mâ thốp vêỵn côn
mïìm, bâ mể cêìn nối cho bấc sơ biïët. Ngûúåc lẩi nïëu múái trong 1, 2
thấng àêìu mâ chấu bế àậ khưng côn thốp nûäa, thò àêëy cng lâ àiïìu
bêët thûúâng, cố ẫnh hûúãng khưng hay túái sûå phất triïín ca àûáa bế.

Cấc bâ mể thûúâng thêëy thốp cùng ra khi chấu bế khốc: àố lâ
viïåc bònh thûúâng. Cẫ hiïån tûúång nhòn thêëy vâ súâ thêëy thốp phêåp
phưìng cng vêåy.


sưë vi trng cố thïí lâ ngun nhên ca bïånh nây nhû vi trng bïånh
phưíi (phïë cêìu trng), liïn cêìu trng, hóåc hếmophilus (xem mc
210: hếmophilus lâ gò?). Bïånh nây cố thïí xët hiïån thânh dõch.
Trong thúâi gian cố dõch, ngûúâi ta cố thïí lêëy chêët mêỵu úã hổng nhûäng
trễ nghi bõ bïånh àïí xết nghiïåm vâ phất hiïån nhûäng trễ cố mang vi
trng. Àưëi vúái nhûäng ngûúâi cố tiïëp xc vúái ngûúâi bïånh vâ cấc trễ bõ
bïånh, bấc sơ thûúâng cho ëng thëc khấng sinh hóåc thëc
sulfamide trong 5 ngây liïìn àïí trõ hóåc phông bïånh.

Hiïån nay, àậ cố thëc tiïm phông vi trng hếmophilus, nhûng
chûa cố thëc phông bïånh hûäu hiïåu àưëi vúái mâng nậo cêìu.

Bïånh viïm mâng nậo do vi rt: Chêët lỗng lêëy ra tûâ cưåt sưëng cấc
chấu bõ bïånh nây do vi rt thûúâng trong vùỉt, khưng cố m vâ vi
trng. Nhûäng triïåu chûáng ca bïånh cng giưëng nhû trïn, nhûng
nhể hún. Khưng cêìn thëc khấng sinh bïånh cng tûå khỗi trong vâi
ngây, ngûúâi ta phất hiïån bïånh bùçng cấch xết nghiïåm khấng thïí
trong mấu. Bïånh cố thïí do chấu bõ quai bõ hay nhiïỵm mưåt sưë vi rt
khấc.

Bïånh viïm mâng nậo do lao: Hiïån nay hiïëm thêëy vò cấc chấu àậ
àûúåc tiïm BCG phông lao tûâ nhỗ.

4. BẾ RNG TỐC HÓÅC KHƯNG CỐ TỐC

Nhiïìu bâ mể lo ngẩi con mònh bõ hối vò quậng àêìu Bế àê lïn gưëi
khi nùçm, khưng cố tốc. Thêåt ra, hiïån tûúång nây lâ bònh thûúâng, chó
do vò ma sất mâ thưi. Lệ dơ nhiïn, cố nhiïìu àûáa trễ khấc cng nùçm
nhû thïë mâ vêỵn cố tốc. Nhûng, tốc Bế cố thïí mẫnh mai hún, dïỵ
rng hún vâ chấu hay nùçm lêu úã mưåt tû thïë hún lâ cấc Bế khấc, àùåc

Thay vâ giùåt ấo gưëi, khùn trẫi giûúâng vâ qìn ấo mưỵi ngây cho
cấc chấu!

6. MÊËT

Nhûäng vêën àïì vïì mùỉt àậ àûúåc àïì cêåp trong nhûäng mc: àau
mùỉt àỗ, chùỉp, lấc v.v...

Nïëu àau mùỉt vò bõ chêën thûúng cêìn phẫi túái ngay bấc sơ chun
khoa mùỉt àïí khấm mùỉt. Têët cẫ cấc hiïån tûúång bêët thûúâng úã mùỉt nối
chung; úã giấc mẩc, thy tinh thïí, con ngûúi nối riïng, àïìu ẫnh
hûúãng túái thõ giấc vâ cố thïí lâm khẫ nùng nhòn ca chấu bế kếm ài.

Phất hiïån mùỉt kếm: Cng nhû viïåc nghe kếm, viïåc nhòn kếm
a cấc chấu cêìn phẫi phất hiïån vâ tòm ngun nhên tûâ súám. Thđ d:
hiïån tûúång lấc mùỉt cêìn phẫi luån têåp cho cấc chấu cấch nhòn theo
mưåt phûúng phấp riïng àïí chûäa trõ vâ luån têåp câng súám câng tưët.

Cố nhiïìu phûúng phấp thûã nghiïåm àïí phất hiïån xem cấc chấu
cố bõ kếm vïì thõ giấc hay khưng. Cố chấu múái àûúåc vâi thấng cng
cêìn phẫi àeo kđnh.

7. GIẪM THÕ LÛÅC

Trễ múái àûúåc mêëy thấng cố thïí mùỉc chûáng giẫm thõ lûåc nhòn
khưng tinh úã mưåt bïn hay cẫ hai bïn mùỉt. Cố thïí thûã àún giẫn bùçng
cấch rổi tia sấng vâo mùỉt chấu rưìi theo dội phẫn ûáng. Nïëu cố nghi
ngúâ gò phẫi àûa chấu àïën bấc sơ chun khoa mùỉt.

8. CHÙỈP LỂO MÙỈT

Nïëu chấu chó bõ àau mùỉt thưi, lông trùỉng mùỉt mâu àỗ, ln
chẫy nûúác mùỉt, bíi sấng mđ mùỉt dđnh vâo nhau vò dó mâu vâng àïën
nưỵi chấu khưng múã mùỉt àûúåc, thò phẫi àûa chấu túái bấc sơ khấm
mùỉt. Trong khi chûa cố bấc sơ, bẩn cố thïí rûãa nhể nhâng mùỉt chấu
bùçng nûúác êëm.

Nïëu chấu múái àûúåc mêëy tìn mâ àậ bõ àau mùỉt nhû vêåy thò
chng ta phẫi tòm xem cố phẫi chấu bõ tùỉc ưëng lïå àẩo hay khưng. Lïå
àẩo lâ àûúâng dêỵn nûúác mùỉt.

Chûáng àau mùỉt ca trễ sú sinh: Chấu bế khi múái sinh ra dïỵ bõ
lêy nhiïỵm chêët bêín hay vi trng vâo mùỉt. Búãi vêåy, khi múái lổt lông,
chấu thûúâng àûúåc cấc bâ àúä tra thëc phông bïånh vâo mùỉt nhû
dung dõch nitrat bẩc.

Vò nitrat bẩc cng khưng trûâ diïåt àûúåc mưåt sưë vi trng nhû
trng bïånh chlamydia, ngây nay ngûúâi ta thûúâng nhỗ thïm thëc
khấng sinh nhû cycline.

Khi mưåt chấu bế vûâa
sưët, ho, vâ mùỉt rêët àỗ, cng nïn nghơ túái
mưåt sưë bïånh do vi rt gêy ra, chùèng hẩn nhû
bïånh súãi.

11. XỖ LƯỴ TAI

Mưåt sưë bâ mể mën xun vânh tai dûúái cho con gấi àïí àeo àưì
trang sûác. Viïåc lâm nây khưng cố gò nguy hiïím vúái àiïìu kiïån cấc
dng c dng àïí xun lưỵ tai cho trễ phẫi àûúåc rûãa sẩch vâ tiïåt
trng cêín thêån, nhêët lâ hiïån nay, khi àang cố dõch bïånh AIDS trân

cố mưåt sưë triïåu chûáng sau lâm chng ta cố thïí nghơ túái chûáng viïm
tai trong: chấu bõ rưëi loẩn tiïu hốa, ài tûúát (óa lỗng), nưn ối, ho, cûåa
qåy ln vâ khố ng. Viïåc àêìu tiïn ca bấc sơ lâ khấm tai vâ coi
nhơ tai cho chấu.

Vúái cấc chấu lúán thò viïåc xấc àõnh bïånh dïỵ dâng hún vò cấc chấu
nối àûúåc lâ thêëy àau trong tai.

Phûúng phấp chûäa trõ: Thoẩt àêìu, khi tai bế bùỉt àêìu bõ sûng,
àau, bấc sơ thûúâng cho thëc nhỗ vâo tai àïí giẫm àau. Sau nây khi
chưỵ viïm àậ cố m, nhiïìu khi bấc sơ tai-mi-hổng phẫi tòm cấch
chổc mưåt lưỵ thng úã nhơ lâm lưëi thoất cho m chẫy ra vâ lêëy m xết
nghiïåm xem chưỵ viïm bõ loẩi vi trng hay vi rt nâo gêy bïånh.

Hiïån tûúång tai chẫy m: Nhơ cố thïí tûå thng àïí m chẫy ra
ngoâi. Trûúâng húåp nây vêỵn cêìn phẫi ài khấm bấc sơ chun khoa
tai-mi-hổng, vò nhû vêåy chûa phẫi lâ bïånh sệ hïët. Ngay viïåc cho
cấc chấu ëng thëc khấng sinh, bấc sơ cng phẫi cên nhùỉc vâ theo
dội. Nhiïìu khi nhòn bïì ngoâi nhơ, tûúãng nhû àậ khỗi vò thëc cố tấc
dng nhanh nhûng thêåt ra khưng phẫi nhû vêåy. Bïånh vêỵn êm ó,
chûa khỗi hùèn vâ cố nhûäng biïën chûáng vâo xûúng chm khiïën àûáa
trễ st cên, gêìy ëu, vâ túái mưåt lc nâo àố, bïånh lẩi trúã lẩi.
Sau nhiïìu lêìn ëng thëc khấng sinh, tai khưng cố m nûäa
nhûng lẩi cố mưåt chêët nûúác sïìn sïåt. Hiïån tûúång nây kếo dâi khiïën
nhơ bõ tưín thûúng nùång lâm Bế bõ giẫm thđnh lûåc.

Trong thúâi gian chûäa trõ, Bế phẫi gâi trong tai mưåt ưëng thưng,
cố khi trong nhiïìu thấng.

Nïëu Bế bõ àau tai nhiïìu lêìn, bõ ài bõ lẩi, cấc bấc sơ sệ nẩo V.A

hưì, tiïëng kểt cûãa v.v... Nïëu cố àiïìu gò nghi ngẩi, nïn àûa ngay chấu
túái bấc sơ chun khoa tai àïí thûã.

Trích đoạn NHÛƠNG VÍỊN ĂÏÌ CÔ LIÏN QUAN TÚÂI CƯÍ NHÛƠNG VÍỊN ĂÏÌ CÔ LIÏN QUAN TÚÂI NGÛƠC NHÛƠNG VÍỊN ĂÏÌ CÔ LIÏN QUAN TÚÂI PHÍÌN BUƠNG NHÛƠNG VÍỊN ĂÏÌ CÔ LIÏN QUAN TÚÂI TAY, CHÍN, XÛÚNG

---