Ðôi điều về Cảm và Cúm
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930

Gần đây có nhiều độc giả nêu lên nhiều thắc mắc về cảm cúm, sự khác nhau về cảm và
cúm, nên kỳ này loạt bài về cao huyết áp sẽ được tạm gác lại để dành cho việc trả lời các
câu hỏi về chuyện cảm cúm.
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Cho các vấn
đề cụ thể, chi tiết, của từng bệnh nhân, xin liên lạc trực tiếp với bác sĩ để được thăm
khám trực tiếp.

Cảm, cúm thường kéo dài bao lâu? Có biến chứng gì không? Mỗi bệnh có các biến
chứng như thế nào?
Các triệu chứng của cảm thường lên đến cao điểm vào ngày thứ hai đến thứ tư sau khi
nhiễm bệnh, thời gian trung bình là khoảng một tuần. Có khoảng 25% bệnh nhân có thể
bị các triệu chứng kéo dài như ho đến vài tuần.
Cảm thường dễ lây nhất trong vòng 24 tiếng đầu tiên, tuy nhiên, khi nào còn triệu chứng
thì khi đó bệnh nhân còn có thể lây bệnh sang người khác.
Một tỉ lệ nhỏ các bệnh nhân cảm có thể bị các biến chứng, các biến chứng thường là viêm
xoang, viêm phổi, viêm tai giữa ở trẻ em.
Cúm có thể kéo dài chỉ 24 tiếng đồng hồ, hoặc có thể một tuần hay hơn. Trung bình, cúm
kéo dài khoảng bốn đến năm ngày. Giống như cảm, khi nào còn có triệu chứng thì bệnh
nhân còn có thể lây bệnh sang người khác.
Biến chứng thường gặp nhất của cúm là viêm phổi. Các biến chứng có thể gặp khác của
cúm là viêm bắp thịt, hội chứng Reye, viêm cơ tim, viêm màng cơ tim, và các biến chứng
trên hệ thống thần kinh.
Viêm phổi thường gồm các triệu chứng sốt, rét, khó thở, đàm, đau ngực. Viêm phổi có
thể do chính vi rút cúm gây ra, do bội nhiễm vi trùng, hoặc do kết hợp cả hai. Viêm phổi
do chính vi rút cúm gây ra thường ít gặp, nhưng thường nặng hơn do vi trùng. Những
người dễ bị viêm phổi là người đã bị các bệnh tim phổi, bị các bệnh kinh niên như tiểu
đường, bệnh thận, suy giảm miễn dịch, những người sống trong các viện chăm sóc, điều

lớn.
- Xông mũi bằng nước ấm.
- Cần chú ý là trái với nhiều người tin tưởng, rất nhiều nghiên cứu cho thấy thuốc trụ sinh
và vitamin C không giúp làm cho cảm và cúm mau hết hơn. Ngay cả, nếu nước mũi đổi
màu, đó cũng không phải là dấu hiệu cho thấy ta cần trụ sinh.
Ta nên đi thăm bác sĩ nếu có sốt cao, đau vùng xoang, khó thở, đau nhức mình mNy quá
nhiều. N ên đi sớm, vì nếu đó là cúm, thuốc trị cúm bắt đầu dùng trong vòng 48 tiếng
đồng hồ đầu tiên, có thể làm nhẹ và giảm bớt thời gian bị cúm. N goài ra, bác sĩ cũng có
thể phát hiện và điều trị sớm các biến chứng.
Làm sao để phòng cảm và cúm?
Cảm và cúm lây sang người khác thường nhất bằng các tiếp xúc trực tiếp với các chất tiết
(như nước mũi) của người bệnh, có thể là từ tay người này sang tay người khác, hoặc qua
trung gian như nắm cửa... Vi rút có thể tồn tại trong môi trường từ hai đến tám tiếng đồng
hồ. Khi tay ta tiếp xúc với các chất tiết này, rồi dụi vào mắt, mũi, miệng của mình, ta sẽ
bị lây bệnh.
Do đó, điều quan trọng đầu tiên để phòng cảm và cúm là:
- N ên rửa tay thường xuyên. Tốt nhất là rửa với xà bông và nước ấm, khoảng 20 đến 30
giây. Hai mươi đến ba mươi giây là khoảng thời gian mà ta hát bài “Happy birthday to
you, happy birthday to you, happy birthday, happy birthday, happy birthday to you”
khoảng hai lần.
- Không vứt bỏ khăn chùi mũi bừa bãi.
- Khi ho hay ách xì, nên che miệng bằng khăn giấy, nên bỏ khăn ngay sau khi dùng. N ếu
không sẵn khăn giấy thì nên che miệng bằng cánh tay, chứ không phải bằng bàn tay, để
giảm bớt các chất tiết dính vào bàn tay rồi qua các vật dụng hoặc bàn tay người khác.
- Tránh sờ, móc tay, ngón tay vào mắt, mũi, miệng.
Các vi rút cảm và cúm cũng có thể lan truyền qua các hạt li ti bay trong không khí sau khi
người bệnh ho hay ách xì, do đó, nên tránh tiếp xúc kéo dài với người bệnh.
N gười bệnh cũng nên nghỉ làm khi còn triệu chứng, để mau giảm bệnh và tránh lây cho
người trong sở làm.
Dù nằm trong các hạt li ti trong không khí sau khi người bệnh ho hay ách xì ra, vi rút lại

- Tất cả phụ nữ sẽ có thai.
- N gười lớn từ 50 tuổi trở lên.
- N hững người ở bất cứ tuổi nào có các bệnh kinh niên.
- N hững người tiếp xúc với những người kể trên.
- N hững người tiếp xúc và chăm sóc cho trẻ em dưới 6 tháng.
- N hân viên y tế.
- Bất cứ ai muốn giảm nguy cơ bị cúm.
N goài thuốc chủng ngừa, một số thuốc dùng để trị cúm (như Tamiflu) cũng có thể được
dùng để ngừa cúm. Giống như trong việc điều trị, thuốc cần phải được bắt đầu trong vòng
48 tiếng từ khi tiếp xúc với người bệnh, phải có toa bác sĩ mới mua được thuốc này, và
phải dùng ít nhất là bảy ngày. Liều ngừa bệnh khác với liều trị bệnh. Cho đến hôm nay,
đầu Tháng Tư 2008, trong số bốn loại thuốc trị cúm, chỉ có hai loại Tamiflu và Relenza là
còn được CDC khuyến cáo nên dùng.
Tóm tắt về cảm và cúm
- Cúm thường nặng hơn cảm, thường có sốt cao, rét, đau rêm mình mNy.
- N ếu nghĩ là cúm, hoặc nếu nghi là có các biến chứng nên đi bác sĩ sớm để được chNn
đoán và chữa sớm và thích hợp.
- N âng cao sức đề kháng bằng ăn, uống, nghỉ ngơi đầy đủ và trị triệu chứng là điều cần
làm trong việc điều trị cả hai bệnh cảm và cúm.
- Thuốc trị và ngừa cúm cần phải được dùng trong vòng 48 tiếng đống hồ đầu tiên mới
mang lại hiệu quả tốt nhất.
- Rửa tay với nước và xà bông khoảng 20-30 giây - bằng thời gian hát “Happy birthday to
you” hai lần là điều đơn giản, không tốn kém, nhưng lại rất cần thiết và hiệu quả trong
việc phòng cúm.
- N hững người có nguy cơ cao cần chích ngừa cúm sớm.
Thân mến,
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930