Tương tác giữa bưởi và thuốc

Bưởi chỉ có tương tác với một số thuốc.
Bưởi là trái cây giàu vitamin C, kali, rất cần dùng cho người béo phì,
người có nguy cơ tim mạch. Kể từ năm 1989, nhiều tài liệu đã đề cập đến tương
tác giữa bưởi và thuốc. Tuy nhiên tương tác với loại nào, mức độ ra sao thì lại
phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Do chưa biết rõ về sự tương tác này dẫn
đến kiêng tràn lan, gây khó khăn cho việc dùng thuốc và dùng bưởi, một loại hoa
quả ngon miệng và giàu vitamin.
Cơ chế tương tác giữa bưởi và thuốc
Năm 1989, Bailey DG phát hiện tương tác giữa bưởi và felodipil (một thuốc
chẹn canxi). Khi ăn bưởi cùng lúc với uống felodipin thì nồng độ felodipin máu tăng
cao gấp 3 lần (chứng tỏ có thể chuyển hóa, thải trừ của felodipin bị chậm lại).
Sau này, các nghiên cứu sâu hơn đã cho thấy cơ chế tương tác với 3 nội dung
chính:
- Một số thuốc được chuyển hóa bởi cytochrom P-450 3A4 ( CYP3A4) ở gan
và ruột. Trong ruột, nồng độ CYP3A4 có thể giảm tới 47% trong vòng 4 giờ sau khi
ăn bưởi (dahan A, altmanH-2004) và sự tương tác này kéo dài 24 -72 giờ (Lundahl J-
1995, Takanaga H-2004.) Đến nay vẫn chưa biết rõ chất gì trong bưởi ức chế
CYP3A4.
- Tương tác chỉ xảy ra ở ruột với các thuốc dạng uống. Những thuốc tiêm tĩnh
mạch cũng chuyển hóa bởi CYP3A4 không hề có sự thay đổi nồng độ trong máu khi
ăn bưởi cùng lúc (dahan A, altmanH- 2004).
- Những thuốc chuyển hóa bởi CYP3A4 ở ruột có sinh khả dụng thấp, khoảng
cách giữa liều điều trị và liều gây độc hẹp thì tương tác giữa bưởi và thuốc đó mới có ý
nghĩa lâm sàng: làm tăng nồng độ thuốc đó trong máu, tăng hiệu lực lẫn tác dụng phụ,
giống như dùng quá liều (Bailey DG, Dreser GK-2004).
Những nhóm thuốc có tiềm năng tương tác giữa bưởi
Sau đây là 5 nhóm thuốc (trong mỗi nhóm lại có các thuốc cụ thể) có tiềm năng
tương tác với bưởi (khi dùng cùng lúc bằng đường uống):
Nhóm thuốc chống loạn nhịp: Có 3 thuốc: amiodaron (cordaron), disopyramid

nimodipin (nimotp), nisodipin (solar) nhưng lại không tương tác với các thuốc chẹn
canxi khác như amlodipin (novasc), diltiazem (cardizem), verapamil (calan),
amlodipin (novasc), diltiazem (cardizem), verapamil (calan). Sự suy luận như vậy
không đúng mức độ tương tác có ý nghĩa lâm sàng, dẫn đến kiêng ăn bưởi với quá
nhiều loại thuốc, gây khó khăn cho việc dùng thuốc, cũng như gây khó khăn cho việc
dùng bưởi.
Những nghiên cứu trình bày trên mới chỉ là một số có giới hạn trong số các
thuốc chuyển hóa bởi CYP 3A4 ở ruột. Bưởi được dùng khá nhiều, thầy thuốc cần
nghiên cứu thêm, cần cập nhật thêm các thuốc thực sự có tiềm năng tương tác với bưởi
có ý nghĩa lâm sàng để hướng dẫn người bệnh tránh tương tác khi cần thiết.