PHẦN HAI
MUA LẠI MỘT CƠ SỞ KINH DOANH
Trường hợp 7: McCann’s Hay Pancho Villa’s hideaway
Đã nhiều năm, Ernie York tìm mua một nhà hàng ở vùng Portland. Anh liên hệ
với các nhà môi giới bất động sản, trả lời quảng cáo trên báo, nêu mối quan tâm của
mình với các giám đốc ngân hàng. Ernie thấy anh đủ khả năng điều hành nhà hàng
riêng của mình, vì anh là đầu bếp giỏi đã được hơn 20 năm. Hiện tại anh làm việc
cho nhà hàng tốt nhất vùng Portland, nơi mọi người không ngớt khen ngợi tài nấu
bếp của anh. Anh cũng được coi là người đáng nể trong lĩnh vực kinh doanh ăn uống,
vì luôn xoay sở theo kịp cách nấu mới và có những chi tiết sáng tạo riêng, làm lợi rất
nhiều cho người chủ đang thuê anh. Ernie thừa nhận là anh kém về mặt quản lý, tuy
vậy anh nghĩ vợ và các con đã lớn của anh có thể giúp anh được. Vê vấn đề vốn,
Ernie cùng vợ đã gom góp trong nhiều năm được hơn 400.000 đô la nhờ đầu tư
chứng khoán và bất động sản. Ernie không muốn đầu tư tất cả tiền tiết kiệm, nhưng
anh thấy đã đủ vốn để bắt đầu tiến hành kinh doanh. Với nhiệm vụ đầu bếp, hiện tại
Ernie kiếm được 55.000 đô la/năm, vợ anh – Belinda làm quản lý văn phòng cho một
công ty ở địa phương được 25.000 đô la.
Hai tháng gần đây, Martin Dixom – bạn của Ernie làm môi giới bất động sản, đề
xuất với anh hai khả năng: nhà hàng McCann’s và Pancho Villa’s Hideaway. McCann’s
là công ty nổi tiếng ở địa phương chuyên về thịt nướng và tôm hùm. Người chủ muốn
bán nhà hàng để nghỉ hưu. Nhà hàng McCann có quyền rượu, nhưng không có những
tiện nghi phục vụ nấu nướng. Ernie cố tránh mua nhà hàng có quầy rượu vì tôn giáo
của anh cấm uống rượu. Mục sư của anh khuyên không nên mua một cơ sở kinh
doanh đi ngược lại những lời giáo huấn cơ bản trong tôn giáo của mình. Mặt khác
Belindo thuộc giáo phái khác, lại thấy quầy rượu là rất quan trọng và cần thiết cho sự
thành công của một nhà hàng. Con trai họ – George cũng thấy như vậy, còn con gái
– Melissa lại đồng ý với cha. Ernie không muốn gây ra vấn đề trong gia đình, tự thấy
nên để vợ anh tham gia ý kiến, vì chị cũng như anh, đã làm việc cực nhọc để gom
góp số vốn mà họ đang có hiện nay.
Ernie quyết định xem xét cơ sở kinh doanh. Người chủ, Harry McCann, cho anh
biết vụ giao dịch của họ cần được giữ kín, vì ông ta không muốn nhân viên biết ông

đến những khác biệt trong sổ sách, thoạt đầu McCann lảng tránh; ông ta khăng
khăng là doanh thu và lợi tức đều nằm trong đó. McCann khẳng định, ông ta không
bao giờ có thể kéo dài kinh doanh trong 15 năm nếu bị lỗ. Nhưng cuối cùng, McCann
thừa nhận rất riêng tư là ông ta đã giấu doanh thu tiền mặt của những ngày đông
khách. ông ta không bao giờ báo cáo toàn bộ doanh thu cho nhân viên kế toán của
ông ta, vì IRS (Sở thuế vụ) sẽ lấy hết cả tiền thông qua các loại thuế. McCann bảo,
tất cả các doanh nghiệp kinh doanh bằng tiền mặt, ông ta phải lợi dụng kiến lời bằng
mọi cách có thể. Khi Ernie hỏi ông ta có sợ bị bắt không, ông ta bảo ông ta không
bao giờ sử dụng hoá đơn khách hàng có số nên IRS không thể theo dõi và bắt ông ta
được. Ông ta còn nói, ông ta giấu lợi tức bằng mọi cách có thể, thậm chí còn giữ tiền
cả ở nước ngoài. Cuối cùng McCann đề nghị cho Ernie xem vài thứ có thể gây ấn
tượng cho anh, giúp anh hiểu vị thế của ông ta.
McCann đưa Ernie đi một vòng. Đầu tiên họ xem qua nhà hàng, sau đó ông ta
cho Ernie xem những tài sản khác gồm cả ngôi nhà lộng lẫy. Thậm chí, ông ta còn
cho Ernie xem ảnh ngôi nhà của ông ta ở Acapulco nơi ông ta định nghỉ hưu, và
miếng đất đẹp ở hồ Tahoe. ông ta cho Ernie xem những danh sách cỏ phiếu và trái
phiếu mà ông ta có ở nước ngoài. Nói chung, Ernie có ấn tượng mạnh về của cải của
McCann. “Ernie”, ông ta nói “Tôi có được mọi thứ nhờ nhà hàng của tôi và anh có thể
y như vậy, nếu anh muốn”. Ông ta cho Ernie , không gì có thể để lại dấu vết, vì ông
ta đã cẩn thận trong suốt những năm qua. Ernie không bao giờ nghĩ là anh có thể
làm ra được nhiều tiền đến thế, nhưng anh quyết tâm rằng, nếu anh tiếp quản doanh
nghiệp của McCann, anh sẽ không điều hành theo cung cách đó.
Khi bàn về giá cả , McCann tuyên bố, công ty có giá trị trên sổ sách là 250.000
đô la (sau khi trừ tất cả các khoản nợ) và ông ta cho rằng thương quyền trị giá
400.000 đô la. McCann nói, doanh nghiệp vẫn đang phát triển, Ernie có thể thu lại
vốn trong vòng vài năm. Ernie vạch rõ rằng, trong khi McCann khăng khăng là đang
có lãi, nhân viên kế toán của anh hoàn toàn chẳng tìm thấy gì khác ngoài các khoản
lỗ ghi rõ trong sổ sách kế toán. McCann mời Ernie đến thăm doanh nghiệp của ông ta
cuối mỗi ngày làm việc trong vài tuần, họ sẽ cùng cộng tiền mặt và các phiếu tính
tiền.thậm chí ông ta còn đề nghị Ernie nghỉ phép hai tuần, đến chỗ ông ta làm đầu

Vấn đề duy nhất mà Ernie lấn cấn là quầy rượu. Anh đến gặp mục sư của anh
nhờ ông nói chuyện với vợ anh. Belinda đồng ý đi gặp mục sư của Ernie, người nhà
chị rất quý mến. Chị rất nhã nhặn cho ông biết, tôn giáo của chị không chống lại việc
uống rượu. Chị nói, chị hiểu và đánh giá cao tín ngưỡng của chồng, tôn trọng đức tin
của anh, nhưng nhà hàng không sắp trở thành quán rượu, mà là một cơ sở đứng
đắn. Chị nói chị không giữ rượu mạnh ở nhà riêng, và tất nhiên là không cho phép
uống rượu, nhưng trong kinh doanh, một người phải tôn trọng tiêu chuẩn đạo đức
của người khác. Chị cho ông biết giải pháp mà chị đã đưa ra: chị bảo Ernie, bây giờ
mọi chuyện phụ thuộc vào anh và vợ anh cùng ra quyết định như thế nào.
Nhà hàng thứ hai mà Dixon cho họ xem là Pancho Villa’s Hideaway, bán món
ăn Mixico, đã hoạt động được ba năm và đang trở nên rất nổi tiếng trong vùng, có
cách nấu tuyệt vời, khung cảnh và tranh trí quyết rũ. Ernie chỉ biết chút ít về món ăn
Mexico, thỉnh thoảng anh có làm một vài món ăn phổ biến. Nhà hàng này không có
quầy rượu. Carlos Mateos – người chủ nhà hàng, nói anh ta đã dự tính xin giấy phép
bán rượu, nhưng vì anh ta chuẩn bị về Mêxicoo nên không theo đuổi đến cùng. cha
Carlos bị bệnh ở giai đoạn cuối, ông muốn Carlos về lại Duraango, Mexico, kế tục
việc kinh doanh của ông và chăm lo cho gia đình. trong suốt ba năm kinh doanh,
Carlos đã trở nên khá nổi tiếng, anh thường đích thân đón chào khách đến nhà hàng.
Thỉnh thoảng anh ta còn xuất hiện trên truyền hình địa phương thuyết phục mọi
người đến thử nếm món ăn Mexico thực sự của anh ta. Carlos nói tiếng Anh hoàn hảo
nhưng hơi pha giọng.
Carlos rất hoan nghênh mong muốn được tiếp quản cơ sở kinh doanh của Ernie.
Anh ta cho Ernie biết, doanh thu mỗi năm của doanh nghiệp khoảng 1 triệu đô la,
kinh doanh đang có lãi. Anh ta muốn bán giá 300.000 đô la tiền mặt và sẽ không
xem xét trợ vốn cho bất kỳ phần nào trong giá bán. Cơ sở kinh doanh không có tài
sản nào khác ngoài tên, bản thân doanh nghiệp, thiết bị và trang bị cố định. Hợp
đồng thuê nhà còn năm năm, tiền thuê mỗi năm tăng 5% hoặc theo tỷ lệ lạm phát,
tuỳ theo cái nào cao hơn. Anh cho rằng người chủ sẽ chuyển sang hợp đồng mới, và
thậm chí còn cho hạn dài hơn nếu Ernie muốn. Carlos cho Ernie biết, bản thân anh ta
hàng năm rút khỏi kinh doanh 60.000 đô la cộng với những chi phí khác cho gia