Thanh toán điện tử ở Việt Nam !

Cuối cùng, Dự án bán vé máy bay điện tử của Hãng hàng không Việt Nam
Vietnam Airlines cũng đã khởi động dù mới chỉ ở mức thử nghiệm vào đầu tháng 12
vừa rồi. Cũng còn nhiều trở ngại để vượt qua, nên thời gian đầu mô hình dịch vụ được
triển khai mới chỉ áp dụng trong nội bộ ngành, nhưng sự kiện vé máy bay điện tử đã là
một dấu mốc khá quan trọng cho thấy thanh toán trực tuyên trong thương mại điện tử
(TMĐT) ở Việt Nam cũng đã có một tương lai sáng sủa hơn.

Sở dĩ nói vậy vì TMĐT và thanh toán trực tuyến đã không còn là những khái
niệm xa lạ đối với nhiều người Việt Nam. Thậm chí, nhiều ý kiến còn cho rằng chuyện
mua bán hàng hoá và thanh toán qua mạng giờ đã trở thành một trong số những hình
thức không thể thiếu trong giao dịch thương mại. Đã có rất nhiều các đề án nghiên cứu
và tìm những cách thức thực hiện phù hợp nhất để có thể thanh toán trực tuyến được
thực hiện, thậm chí đem ra thử nghiệm. Thế nhưng khi áp dụng vào thực tế, mô hình
thanh toán trực tuyến lại không dễ thực hiện chút nào với rất nhiều khó khăn cần giải
quyết.
Khó khăn nhất là quyết toán thuế!
Để có thể cung cấp thử nghiệm dịch vụ, VietnamAirlines đã có tới vài lần thay
đổi thời điểm thực hiện vì lý do không thể vượt qua được các thủ tục về thuế đối với
hình thức thanh toán trực tuyến sẽ áp dụng. Trong một hội thảo về thanh toán trực
tuyến mới đây do Vụ Thương mại Điện tử thuộc Bộ Thương mại tổ chức, ông Tô Đình
Dũng - Giám đốc Trung tâm Tin học của Vietnam Airlines đã cho rằng bất kỳ doanh
nghiệp nào hàng năm cũng chắc chắn rất vất vả với việc quyết toán thuế và trong số
những chứng từ đó, khó quyết toán nhất là những chứng từ có liên quan tới công nghệ.
Theo ông Dũng, việc thanh toán trực tuyến này có thực hiện được hay không sẽ là vấn
đề chứng từ thanh toán nào ứng với nó sẽ được công nhận và không được công nhận.
Thừa nhận cái khó này của VietnamAirlines, đại diện của Tổng cục Thuế mong
có sự chia sẻ của các doanh nghiệp. Theo họ, việc quản lý chứng từ của Tổng cục
Thuế trong thời gian qua cũng gặp nhiều khó khăn. Việc quản lý hoá đơn Việt Nam so
với thế giới có những đặc điểm rất khác biệt. Nếu như trên thế giới, nhất là các nước

Mới đây, Ngân hàng Đông Á đã triển khai mô hình cổng thanh toán trực tuyến.
Theo họ, những cơ cấu cần thiết của TMĐT đó là cho phép truy cập vào các dịch vụ
tài chính từ các trang web thương mại, các website bán hàng theo hình thức B2B hoặc
B2C cung cấp khả năng thanh toán trực tuyến cho người thanh toán, các doanh nghiệp
TMĐT yêu cầu thanh toán trực tuyến và năng lực thanh toán rồi cung cấp khả năng
thanh toán qua nhiều kênh... Chức năng của các nhà cung cấp là phải cho người thanh
toán nhiều phương thức thanh toán khác nhau. Và đương nhiên, thanh toán trực tuyến
là yếu tố không thể nào thiếu được.
Đứng ở góc độ của mình, ông Trần Phương Bình, Tổng Giám đốc Ngân hàng
Đông Á cho rằng thanh toán trực tuyến nhằm thúc đẩy TMĐT tại Việt Nam phát triển
và góp phần vào việc thực thi chính sách giảm chi trả tiền mặt, gia tăng tính năng
TMĐT nhằm quần chúng hoá dịch vụ Ngân hàng. Đông Á cho biết họ đã có những
thành công bước đầu. Với hai kênh giao dịch chính của Ngân hàng điện tử Đông Á là
Internet và thông qua SMS, khách hàng của Đông Á hoàn toàn có thẻ giao dịch bất cứ
lúc nào, bất cứ đâu và hoàn toàn không bị hạn chế về không gian thời gian. Với quy
trình thanh toán trực tuyến của Đông Á, họ nhắm đến việc bảo vệ cả hai bên tham gia
giao dịch đó là người mua và người bán. Đặc biệt, không chỉ có những đơn vị có
website bán hàng trực tuyến trên mạng mà ngay cả những đơn vị cung cấp kênh mua
hàng qua điện thoại, hoặc ngay cả siêu thị cũng có thể sử dụng kênh thanh toán thông
qua Ngân hàng Đông Á điện tử.
Một Ngân hàng khác là Techco**ank cũng đang xây dựng dự án cổng thanh
toán điện tử - Techco**ank của họ. Dự án này được xây dựng với lý do các website
thương mại tại Việt Nam phát triển nhanh nhưng lại chưa thể bán hàng trực tuyến do
không có giải pháp thanh toán. Trong khi đó thị trường dùng thẻ ngày càng nhiều.
Techco**ank cũng đã nhìn thấy xu thế các nhà cung cấp dịch vụ bán sản phẩm, dịch
vụ của mình thông qua mạng ngày càng nhiều như vé điện tử của VietnamAirlines, các
siêu thị điện tử… và họ quyết tâm sẽ đón đầu.
Ý tưởng xây dựng mô hình thanh toán trực tuyến đã nhiều là vậy nhưng quả
thực, người trong cuộc như ông Bình cũng phải thừa nhận rằng TMĐT của Việt Nam
hiện tại đang còn rất sơ khai. Trong khi đó, thanh toán điện tử của các Ngân hàng nước