“Bà mối” của nền kinh tế hiện đại

Georges Doriot - giáo sư nổi tiếng tại Trường kinh doanh Harvard - là một
trong những người đầu tiên phát hiện ra ngành kinh doanh tiền vốn hiện đại. Và
theo giải thích trong cuốn sách mới của Spencer E. Ante thì bản chất tiền vốn kinh
doanh thực ra đã cũ như hoạt động thương mại của chính nó. Vậy sự đóng góp
của Doriot có gì đặc biệt? Chính Ante đã viết: “ARD là hãng kinh doanh chuyên
nghiệp đầu tiên theo đuổi việc làm gia tăng tiền từ những nguồn khác lạ - chủ yếu
là các nhà đầu tư quảng cáo chẳng hạn như các công ty bảo hiểm, các tổ chức
giáo dục, và cả việc đầu tư sự ủy thác. Điều này là một sự phát triển quan trọng từ
khi nó mở rộng một cách rộng lớn số lượng tiền tiềm ẩn mà có thể được dành để
làm vốn kinh doanh.”
Mặc dù viết không nhiều, nhưng cho tới nay Doriot vẫn là một trong số
những nhà tư tưởng uyên bác của thế kỷ 20. Dựa vào những hiểu biết cá nhân của
mình cùng với một trí tuệ sâu rộng, ông đã nhanh chóng nắm bắt được tiềm năng
của sự toàn cầu hóa cũng như tính sáng tạo trong kinh doanh.
Dưới đây là một phần trích trong cuốn sách “Creative Capital: Georges
Doriot and the Birth of Venture Capital
” do trường kinh doanh Harvard ấn
hành.

Theo nhận thức, người ta sẽ tạo nên được ý thức hoàn hảo rằng Boston sẽ
đáp ứng phù hợp với sự chuyển động tiền vốn kinh doanh. Từ khi được phát hiện
ra vào thế kỷ thứ 17, Boston luôn được phát triển nhờ vào một niềm tin Khai Sáng
về tiến bộ khoa học và tính hoàn thiện của loài người. Người ta coi nó như cái nôi
của trường công – trường Latin Boston (năm 1635) và trường đại học – đại học
Harvard (năm 1936) đầu tiên ở nước Mỹ. Sau cuộc Cách Mạng ở Mỹ, Boston đã
trở thành một hải cảng lớn và trở thành người dẫn đầu trong việc chế tạo các thiết
bị khoa học và kỹ thuật tân tiến. Còn thành phố này bao giờ cũng có một cơn sóng
cách mạng với những thay đổi về quyền bầu cử của phụ nữ, xóa bỏ chế độ chiếm
hữu nô lệ và bản thân cuộc Cách Mạng ở Mỹ, tất cả đều được khởi đầu từ chính

này trong suốt nhiệm kỳ làm chủ tịch của ông tại Ngân hàng dự trữ liên bang, đã
giải thích ngắn gọn mục đích của ARD trong một bài diễn văn vào tháng 11 năm
1945 trước Hiệp hội các ủy ban chứng khoán quốc gia ở Chicago.
“Chúng ta có được con số lớn nhất về các triển vọng đối với những khoản
đầu tư mới. Chúng ta có những phương tiện khác nhau để lựa chọn được những
triển vọng hấp dẫn nhất cũng như phân bố được rủi ro theo những cái đã được
chọn. Điều này không cung cấp được cho một hoạt động kinh doanh cơ bản bằng
cách thử những phương pháp mới về việc áp dụng vốn phát triển được sao? Chúng
ta không thể phụ thuộc hoàn toàn vào việc mở rộng độc mỗi những ngành công
nghiệp lớn cũ kỹ của chúng ta theo một khoảng thời gian không xác định được.
Chúng ta cần một sự mạnh mẽ, một sinh lực và cả một khả năng mới mẻ từ gốc rễ.
Chúng ta cần ‘tổ chức cưới’ cho một số phần nhỏ các nguồn tín dụng khổng lồ của
mình với những ý tưởng mới đang tìm kiếm sự hỗ trợ.”
Và theo học thuyết này thì chính những nhà tài phiệt tư bản được xem như
là những “bà mối” của nền kinh tế hiện đại. Họ sẽ phải “tổ chức cưới” cho tiền của
mình với mọi người hay với những ý tưởng mới mẻ, điên rồ của họ. Và kết quả sẽ
là một quốc gia mạnh mẽ hơn với một sự cung cấp đang phát triển về các công
việc được trả lương hậu hĩnh.
Trong khi định hình ARD, những người sáng lập nó đã định hướng theo
một sự hiểu biết trực giác về đầu tư. Họ nhận ra rằng các tổ chức với “những
nguồn tín dụng khổng lồ” cùng với những nhà điều hành dày dạn kinh nghiệm thì
đều không có được những kỹ năng đòi hỏi phải táo bạo trong nghệ thuật đổi mới,
và như thế, ngược lại, các nhà đầu tư vẫn đang phải vật lộn với những kiểu sáng
tạo mà không có tiền, còn theo sự mô tả dí dỏm của Doriot là họ “đang thử liều
mình để trở thành những nhà kinh doanh nghèo”. Việc đeo đuổi ARD cốt mang lại
cùng lúc sự tương hỗ hai bên lẫn nhau ngay cả đối với những cộng đồng tách biệt
rộng lớn. Chính việc lưu ý tới bài học trước chiến tranh của Hiệp hội đầu tư đã
khiến cho những người sáng lập đều nhất trí rằng phải tăng lên 5 tỷ đô la tiền vốn
bằng cách bán 200.000 cổ phiếu của ARD ra thị trường chứng khoán với giá 25 đô
la một cổ phiếu.