Chuyên đề 5
kiểm toán và dịch vụ có đảm bảo nâng
cao
I. NHNG VN CHUNG V HOT NG KIM TON
1. Khỏi nim, bn cht kim toỏn

!"#$%$&'( )*+
,-.)/01+23.45
6789/:;<=#$%$+88>?@
A@)5
B1C8/8,?+:AA@)
D:>#$%$D<)EFG*:A
D/:;<=#$%$0@85
$HH5HIJ8I:5KI!!II7L8L0
8C3M+8:NL872
C?)?)!OF+P3@@D
8CQ3O88,?!+8FC)R@)'
2ST8A0@?)L5
%I3MDK >"UVH$&L8
8 "%6&C?)87!2D87+#$%$L5
2. Phõn loi kim toỏn
2.1. Cn c vo mc ớch, kim toỏn cú 3 loi:
a) Kim toỏn hot ng:K8'
1CD8C!C)?2!C8CEF8CQ35
%'8FC828 0+5
%1@-S)!W-)-5
X>@D81C-<1=8C)Q
<8C<A8C278C7YZ$#8C1:
!38S1C2*2F=8CQ3[67
PPT8A1825X\/'
D71C-P@8C:S*

<)DeS@DD:'>D
@@2 eDcS5c/:;<8)@8!
O'9@-)APC?2
8_F23]A88:D
875
X+jc33:>`gkljggmlcXb$n2ogloljggmD$)D23
L8C?)8,?D%6Zc%+A
@)D:>#$%$D<)EF"9
Q3@8&P2 eDQ32L5
b) Kiểm toán nhà nước:
K8@A!%68Q8
cSEF82 )C!C82SG
8I?38*DD2)8
8:DcS:;<c*:+:DcS5
X+`o`mK?8cS"K?:>ofljggklpB``<p>C
2`mlgqljggk&23r8SQ2 8+MA
8S<p>C?)1CC?)(*I
))?s5r8cSPF_8#$%$8*D
j
81C>SQEF:;<*:+:
cSs5
c) Kiểm toán nội bộ:
K8<%6DQ358C!CD
2+A))?2C!CG8'D
>8:C!CA555DQ35
n188D8C!C-1tC2 e
+D!01Q35#8C!CD2)D
<)P3))D2,28
AD>>8:C!Cu
-@A'8@5

o
(1) Người Việt Nam có đủ các điều kiện sau đây thì được công nhận là KTV hành
nghề và được đăng ký hành nghề kiểm toán độc lập:
&$PD T%6231X+`oc33`gkljggmlcXb$n"
0 8o5`)eU&G
!&$P@)\C88CZc%@?)1C
I))?6c8=/@)))?6c823))<
@)\C5
(2) Người nước ngoài có đủ các điều kiện sau đây thì được công nhận là KTV
hành nghề và được đăng ký hành nghề kiểm toán độc lập ở Việt Nam:
&$PD T%6231X+`oc33`gkljggmlcXb$n"
0 8o5`)eU&G
!&X@)a).16c8=8C_8 G
&$P@)\C88CZc%@?)1C
I))?6c85
(3) Tại một thời điểm nhất định, KTV chỉ được đăng ký hành nghề ở một DNKT.
Trường hợp KTV đã đăng ký hành nghề kiểm toán nhưng trên thực tế không hành nghề
hoặc đồng thời hành nghề ở DNKT khác thì sẽ bị xóa tên trong danh sách đăng ký hành
nghề kiểm toán.
(4) Người đăng ký hành nghề kiểm toán từ lần thứ hai trở đi phải có thêm điều
kiện tham gia đầy đủ chương trình cập nhật kiến thức hàng năm theo quy định của Bộ Tài
chính.
3.3. Điều kiện hành nghề của KTV: "X+`mc33`gkljggmlcXb$n
X8j)eHwUU%qmljggml%%b#%$&
(1) Điều kiện hành nghề kiểm toán:
&%6(@_+8PD T%623
1X+`mc33`gkljggmlcXb$n"0 8o5j)eU&
!&%/@)%6=88C<))Zc%=
8Zc%R8C/7(@_+8
P:A\!O_!D/1<I))?D<)

)))a)+8*5%68>+)_
@-)?818CZc%@?)@)))5
B2c33`gkljggmlcXb$n2oglgoljggmc33`ooljggklcXb
$n2o`l`gljggkD$)D()a)?)Zc%I7FN
2%cBBP=j  2@)<<)*5Zc%)
7F27<3 1C5
4.2. Điều kiện thành lập và hoạt động của DNKT:
&X+?)Zc%N
b$PD+23D))?+?)1
CD1<)N$2%cBBP=j  2@)
<<)*G
b$P-o%6P-Pz8>"%E8>&)%65
wC/PF(%6(@8D:'8C<)*]
8C @)<D8C2@)<5z8>"%E8>&Zc%
)/PF(%6:o_885
!&X+-)<38DZc%N
b Zc%0  _ < : %6 + @ #C %"=
g`lg`ljggfBC%6+6c8"6H$nH&&,?5
b%71CZc%)/,2 8!P-o%6
+89/<)5%/@):q 
Zc%8!+27)=-)<385
k
&%/@)P%68S@-)F(%6]<2<8S7
Zc%)!#C%BC%6+6c8"6H$nH&
<:%6+!E:/1og2=2%6F
@?8]@-)$F(%65
<&%/@)Zc%P%6+2!W+]!3-2+
+7Zc%)!!O_!#C%BC%6
+6c8"6H$nH&{8I<:%6+8/1`k
2=2%6+2!W+]!3-2++5

(2) Tiêu chuẩn, điều kiện đối với thành viên là cá nhân công ty TNHH kiểm toán:
q
b$P)T8-1F+)8I231T
8A1FGA 8PF-)))?G
b% @;8z8>"]%Ez8>&2)P$F
(%6)P/A+8=o_8 =
@-)$F(%6G)P)-`gi>+G@R.8
+]@)\CSEFQG
b% #z8>A))<38)P$F
(%65%/@)2%cBB8P_<<3
I23D))?)PF(+"<3<3
3:555&7 #z8>A))<3P)P
F(+)R@)I23D))?G
b$P8P)>2G
b% *C>@)PF(+I23
)A)8125
(3) Tiêu chuẩn, điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật của thành viên là tổ
chức:
b$P)T8-1F+)8I231T
8A1FGA 8PF-)))?G
b$P-2y2+D EF28] A
2+MI23D))?G
b%/@)/1<@;8z8>"%Ez8>&27
)P$F(%6)P/A+8=o_8
 =@-)$F(%6G@R.8+
]@)\CSEFQ5%EF )P)
-`gi>+5
4.3.2. Công ty hợp danh kiểm toán:
(1) Tiêu chuẩn, điều kiện thành lập và hoạt động đối với công ty hợp danh kiểm
toán:

+7F+?)1CDZc%"0 18m5`8
m5j)eU&G
b?)71C<)*8)
P-o/P$F(%6PPz8>"]%Ez8>&G
b$D<)*8)8z8>"]%Ez8>&5
$D<)*8)P$F(%6)P/
A+8=o_8 =@-)$F(%65$D<
)*@R.8+]@)\
CSEFQ5
(2) Tiêu chuẩn, điều kiện đối với thành viên Ban Giám đốc DN tư nhân kiểm toán:
b$P)T8-1F+)8I231T
8A1FGA 8PF-)))?G
bX>S<)*8P_<<3
I23D))?)PF(+"<3<3
3:555&7 #z8>A))<3P)P
F(+)R@)I23D))?5
4.4. Điều kiện thành lập và hoạt động của Chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán:
"c33`gkljggmlcXb$nG%qmljggml%%b#%$&5
&$<)8Q3)CD<)8
1CI:Ay2+D<)8)R@)SMA
+z-2_<D<)85
!&$<)8@?)1CI23
D))?+?))P-=j%6P$F(%6
h
 P/Fe)/P$F(%68S@)a)
-)<38)!85
&Z)8)38+1CD8
<87?)5
5. Đối tượng kiểm toán "c33`gkljggmlcXb$nG%qmljggml%%b
#%$&

b#)E!(1EFAT8A8
S<xAT8A8)Q))2 8)8
G
}
b#EFA21!\<~)8
?)?F_8G23F2-)F(%6G
?)BC\-)cSEF2-)F(%6G
bp>-<:%6Zc%+8C?)
S5X3tj_8#C%"%=g`lg`ljggf6H$nH&!
<:%6Zc%_+G
b%A8*D))?+8C?)T8A8
23 Zc%G
bX7(2 e:;E'2323DZc%
S23D))?+EFZc%+8G
b%A!))@)+)8C?)G
bp1C@)>+8G
bz21>,;)18))?+8C?)5
II. QUYỀN VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA KIẾM TOÁN VIÊN VÀ DOANH NGHIỆP
KIỂM TOÁN
1. Tổng quan về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và các quy định khác liên
quan đến KTV hành nghề và DNKT
1.1. Đối với KTV hành nghề
a) Quyền của KTV hành nghề "X+`qc33`gkljggmlcXb$n&
bXC?)+2 8)5
bX@A8#$%$<3DZc%5
b• eQ3@8-)e2D3)/
P @)\<35
b8,?P Q3@
8Q35X+3Q3*PT82+83
+8]2 8]8-e5

b$P!>8‚@\3I8C #01
]DQ3@85
bYa-2D_A2 8]D+A8
5
bXQ3@8P'2 eS1F+)]
S2 e+2 8)8]S23D))?5
d) Các hành vi nghiêm cấm đối với kiểm toán viên hành nghề: "X+`}c33
`gkljggmlcXb$n8q)eH8U%qmljggml%%b#%$&
bzP)>22>]8!-t1E))*!
3:>@! DQ3@85
bw)]:DQ3@88
2 4C?)D1C85
bc?!-t8C+]@?-=Q3@8
)<3)0W?@)\]@<3%6
D87@=Q3@85
b$ 8@]! :;< $F(%6D
87A1C+)5
bK8=<)8 R8C/
5
b%C+Q3@8887!@
+=/@)Q3@8\]))?P235
``
b@)\<3y,-?)T?P1
 P18S]P<38
2 4C?)D1C85
bK@<82+1@\!I:)18D
Q3@85
b\/'D%6388'Dz8
>"]/@y2+& !85
- %A8))?+8 8-85

8]?,a!85
`j
b$-)\:Q8I2 e!O_!DQ
SPT82+AMI23D))?5
c) Trách nhiệm của DNKT: "X+jqc33`gkljggmlcXb$nX8q)e
#8UU%qmljggml%%b#%$&
"`&Zc%38S))?SI@)\8
0388C)eS/:;<8
<30-)5Zc%(38S/:;<8
/:;<8N
b$P@ A)S<38DQ3@8
12!8G
b$P!8C@)+#$%$Q:?)#$%$T8A
C23))P G
bX0:;<8C?9 #$%$085
"j&wF1<Zc%*28<))38!\
/<! AW?]<QPT82+,3
I23D))?5B7F8F)1<! A?P\8N
b$-8<F@)\80G
b@)@)\8_8:G
b%=8F)80G
bn18F-`ge8F)8D@)\_8!3)15
X\/Zc%)38I3N
b%A)1C+)D%6_+1<
)5$38<*:A>S1C+)<%6A
 Zc%5
bw9<3-)+)?)@)\<3]_
!8I23Ae2D+@)\<3
05
b%AEF8:-@1C3:A8:-@1

Hợp đồng kiểm toán:K:A?!O_!'! 8
"Zc%&+++A8D
Zc%P,38 )1882+8D8
! 7F!8/A++)+,;
-)@)\5
3.2. Các yếu tố của hợp đồng kiểm toán
B@)\8)Pe2D+D@)\
I35c@)\8ƒP'C<:N
bw)18C<8]<3G
b%8Dz8>"]/Fe&Q3@8
?)7!2#$%$8D-)F=
' 8G
bn1887F!8]7F
8G
b$P8Pv AP'DPW<!-
'1>PD8G
$! P!E:@)\8C<Nc'+
 ?)18G%8D
-)!O_!:A8!+'0-) 8G
w7F1!8Zc%P;G$+
 8D%62 8C:>
78D%6C!C* DGc
`m
8ee'DeAS%6Zc%08_8
SS18DZc%%6,2D85
3.3. Hợp đồng kiểm toán nhiều năm
Zc%@)a)@)\8+_85
c@)\80@+_88_8Zc%
)*4,I8P'8e)2E!E:7)?!O
_!+'++2ED@)\_88

- Đánh giá rủi ro:?)1A8%6Zc%
)D+'?::PPP892
#$%$)ESz8>Q3+89?]::P9)
@5
`k
- Phát hiện:% Q:D%6)?)D8
@)O88!?::PP92#$%$+
@)5%6)?)e2D!OF8@)F
8P?]::P892#$%$G]P
?::P70@)@:;']07!2#$%$
%6)(D?::P#$%$5%2P'1>
PD8%6)PC8+)7
?)1A8)FOP\1'7
>]:A<x'::P92#$%$5
- Những thủ tục cần được tiến hành khi có dấu hiệu gian lận hoặc sai sót
%78,a-2P<-+?]::P%6
Zc%),I8,a'D?::P#$%$5c%6
Zc%O?]::PP92#$%$7)A
:;E!E:'D8@)5cDD
:;E!E:,!W@/+?::P7%6Zc%
)?-+2S#z8>Q3@8)
DP#$%$#85
b%6Zc%)!+?::P0)z8>
"]/FeQ3@8&/:;<!8
QF_P 5
4.2. Trách nhiệm của KTV và DNKT đối với hành vi không tuân thủ pháp luật
và các quy định (CM 250)
a) Khái niệm:
Pháp luật và các quy địnhNK'_!2)18))?<Q
PT82+!"p>C…y!%/p>C$D3S$

Zc%)De,3*D))
?23 7?)#$%$]!DN
†%ESz8>Q3@8+*D))?
23G
†%ESQF_P 5
b%6)?)e2D!OF8@)+*
D))?DQ3892#$%$5%6)P'
!e2D+))?23,I8,a*D))?
38Q:<x  #$%$5
b%6)?)@!7Dz8>DQ3
 *D))?A0,2]P,28
A@)D#$%$5
d) Các thủ tục phải thực hiện khi phát hiện hành vi không tuân thủ pháp luật và
các quy định
b)' *D))?
%6Zc%)78v-):'
 PP#$%$5
b,a-2*D))?23P
#$%$%6),I8,aN_,2?+?8<x
D!CQ3@8)=1CGdAe)7
?+)e%28#$%$GwFC
A@)D#$%$5
bP/]0)P*D))?
23%6)1\:Q8')P?S
z8>DQ3@85
c?)@e2D,!W/+
*D))?23%6Zc%),I8,aD
!OF)7!2+P!85
`f
b%6Zc%))*?D*D))? 

PP-++3Q3):78.)/
#01Q3@8P!))C3)/@)5
-+9+3@E!O/%6)?)_!
'-+0E)\5%R2-8FC12
8e89D-+eE%6Zc%)P,?!O_
!S'/#01Q3@85
b$5
6. Đạo đức nghề nghiệp của KTV (QĐ 87/2005/QĐ-BTC ngày 01/12/2005)
6.1. Quy định chung
`h
"`&%*D1F+)D8 O8N
bc*8D,0C>S>D8
G
b%1?):A?DD<)!  +
2 )D/+8G
bX8!+<38A1T8A-G
b%1+8'/:;<<38+_)>
DT8A1F>S-)<3P5
"j&$T8A1F+)8)<-89
/8/88\8"1go&N
bc/8"D^D&)G
bc/PF(%6]F(+8
Q3G
bc/PF(%6]F(++
<)<38G
bc/88 C!C]8SG
bc/P 85
XQ3?-)<38<)EFP:;
</8/88)P'!+T8A1
F+)A9:;</88)>@)

b%!8?2 e@C@:;<
@G
bn!8* <S2+2 8/-u)!
82 4!8?G
b$(@-)2:;<+<)@
\]<2 eD+)D))?ƒW)!>5
(5) Tư vấn hoặc kê khai thuế (66)
b$P2+))+P@G
b%-] \MS,?+G
b@-]?)/,a-2P?
445
(6) Áp dụng CM đạo đức nghề nghiệp khi làm việc ở các nước khác (74)
c/8/88D6c8)A$w1
F+)8D6c858S))
< T1FD6c8]DS8 T1
FDS 84Q5
(7) Quảng cáo (77)
%1CD<)/8/8
8@:;<)Q8<
+)G@)P1'P8]<3P-)
!O-)]8PPG@P,-]:+Zc
]\)5
6.3. Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp áp dụng cho KTV hành nghề và nhóm
kiểm toán độc lập
Tính độc lập (78)
"`&XC?)2 4+Q!D%65$T8A1F+
)82 e89%6+-)<38"<3
jg
8!&<)8"P&)C?)S
:;<<385

bn*)<3]\[
"m&rNguy cơ tự kiểm tra” (107) diễn ra khi:
b$e1-@<3tSG
b% P88S*20] #01
D"&G
b% P88S*20/8:>D#
:€>@D<385
j`
"k&rNguy cơ về sự bào chữa” (108), xảy ra khi:
b% DP88P<x!3)C
G
b% P880]* <3!F
E)DG
b% P88'ƒ/!'
]-)5
(6) “Nguy cơ về quan hệ ruột thị và các quan hệ khác” (109), xảy ra khi:
b% P88PC3"!>8‚@\
3 I8C&S #z8> BXp%[D
G
b$P8C?)" #z8
>28S*20% #8>DG
bc+_8'ƒ%P88"8 !&D
8C&G
bc?<A 0]3:AD5
"f&rNguy cơ bị đe doạ” (109), xảy ra khi:
b#3I<1=#z8>FQG
bˆ)A!31+G
bˆ)A!38-‚)<3]8)5
(8) Các biện pháp bảo vệ (111):$28P88P
8'7C?)!O,I8,aAD2Q

(11) “Nguy cơ sinh lợi” (130) cũng nảy sinh và phải áp dụng các biện pháp bảo vệ
trên khi:
&$2828P@A)
]@)8]Q3P
E)e)>8G
!&% #z8>28"<R8P88
&P@A)])8&G
&c P8828RP@
8CQ35
(12) Vay và bảo lãnh (147)
&c28] P882+];+
8Cc*87P12Q<
@
!&$28] P888
)c*2+]!02+]@12]@
!0"=&5
(13) Quan hệ kinh doanh thân thiết với Khách hàng kiểm toán (152):
c282] P88P
<*"P)> <P2+8:P:)T8:,-
81S )*)>:)T8[&S8]#
01D:€aI@Q8112Q@]nguy
cơ bị đe doạ5
#))!N-8<F<G8,>8F
]=>@)\85
$28P88xP8:)T8D
8I+/D3/=<-8!
8P5
(14) Quan hệ cá nhân và gia đình (156):
jo
 #01D28] P88

(18) Cung cấp dịch vụ tư vấn cho khách hàng kiểm toán (178)
$28@)a)-)+1<3-
8"<3':E?)!88
C!C3:---])e
8+8-))?2<* [&5$<32+P
C?)*2nguy cơ tư lợi]tự kiểm traS8FC5
$28))<!))!)R@)S=/@)
:*2N
(19) Cung cấp dịch vụ ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính cho khách hàng
(186)
jm
$28@R8C_8=-)<3:E
?)!=88"]_8S8_8:8
8&8C5
"`}g&%/@)-)<3:E?)!
@?)F=>@?)3]2
3<3 82 3/F7P
@88S+))<!))!Nc/-)
<32\/ P88G/
) <2!.38>R+:>5
(20) Cung cấp dịch vụ định giá cho khách hàng (194)
$28@R8C_8=-)<33"3
:3<)&=88]_8S3_8:
88R8C5
%/@)3892!]
3I!0237P@8PS
+))<!))!N%_/ 88C%6:,a
-@C8/-)<33\/ 
P88/38+<%6
A5