Trả lương nhân viên theo hình thức
nào là hợp lý nhất? Sony thường sử dụng hình thức trả lương theo giờ, trong khi đó IKEA lại ưa
thích trả lương theo sản phẩm,... Mỗi công ty sẽ có những hình thức trả lương riêng và
việc lựa chọn hình thức trả lương tối ưu nhất sẽ là rất quan trọng để kích thích năng
lực làm việc của các nhân viên, tạo ra bầu không khí cạnh tranh lành mạnh vì sự phát
của công ty. Một phương thức trả lương tối ưu là phương thức trả lương được hầu hết
công nhân tán thưởng thích hợp khung cảnh kinh doanh.
1. Trả lương theo giờ:
Phương thức trả lương đơn giản, trả theo tỉ lệ tiền công lao động trên một giờ.
Tiền công không đồng đều cho mọi công nhân, nó tương ứng với trình độ mỗi công
nhân qua nấc thang điểm. Thích hợp cho các công ty chưa đo lường sản xuất cụ thể,
muốn rõ phải có chuyên viên nghiên cứu thời gian của mỗi công tác hoàn thành công
việc. Ngày nay các các công ty máy tính hay camera như Sony, Kodak, hay IBM luôn
áp dụng phương thức trả lương này. Tốc độ công việc theo dây chuyền sản xuất, hãng
IBM coi chất lượng và độ chính xác sản phẩm quan trọng, khi việc sản xuất rất đa
dạng và trong quá trình sản xuất hay bị gián đoạn trì hoãn. Do vậy, IBM rất ưa thích
hình thức trả lương này.
Hình thức trả lương theo giờ khá phổ biến trên thế giới. Nó dễ tính và tạo thu
nhập ổn định nhưng chưa đo lường yếu tố cố gắng, hiệu quả sản xuất.
2. Trả lương kích thích lao động theo sản phầm:
Áp dụng đối với các công ty phải tiêu chuẩn hoá công việc. Phương pháp này
dựa trên công nhân trực tiếp sản xuất tạo mức xuất lượng. Trả lương cho người bán
hàng trên cơ sở doanh thu, trả lương cho đốc công trên cơ sở tiết kiệm vật tư, lao động.
IKEA, hãng đồ gỗ nội thất của Thuỵ Điển đã áp dụng phương pháp trả lương này
trong hơn nửa thập kỷ qua.
cao, cộng với tỷ lệ phần trăm tiền thưởng cố định trên khoản dư và tiền lương cơ bản
được tính trong khoản dư này nữa. Công nhân nào hoàn thành kế hoạch không được
thưởng, những người lười sẽ bị nản lòng dễ nghỉ việc. Các đốc công cũng thưởng dựa
trên công nhân và mức cải tiến đạt tiêu chuẩn của họ.
f/ Trả lương theo hiệu năng:
Giống như Trả lương cơ bản cộng tiền thưởng nhưng khác ở chỗ mức thưởng
hoàn thành tiêu chuẩn và mức thưởng vượt mức tiêu chuẩn.
g/ Trả lương thưởng theo nhóm:
Đây là phương pháp mở rộng phương pháp thưởng khi nhóm công việc hoàn
thành tốt, hay ràng buộc công nhân ý thức rõ quyền lợi của họ theo nhóm. Số thành
viên trong nhóm không quá nhiều mà phải hạn chế, dưới 20 người, họ có thể thúc đẩy
nhau làm việc. Dùng các kế hoạch trên để trả và thưởng. Lợi điểm: năng xuất gia tăng,
thu nhập công nhân tăng, ít thêm công việc hành chính, kỹ luật và trách nhiệm được cả
nhóm thúc đẩy, công nhân chậm sẽ được nhóm cải thiện nhanh. Hạn chế: “một con
ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”. Thành viên mới họ khó chấp nhận.
h/ Trả lương thưởng cổ phần với giá hạ:
Thường dùng trong thi đua, phát minh, cải tiến, cán bộ cấp lãnh đạo thích hợp
hơn công nhân viên. Tuy nhiên tranh luận về giá cổ phần lên xuống là vấn đề đang
bàn. Nó cũng cho thấy công nhân viên sở hửu một phần công ty và có trách nhiệm
hơn.