2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 1
CƠ SỞ ĐIỀU KHIỂN TỰ ĐỘNG
CƠ SỞ ĐIỀU KHIỂN TỰ ĐỘNG
Giảng viên: TS. Huỳnh Thái Hoàng
Bộ môn Điều Khiển Tự Động
Khoa Điện – Điện Tử
Đại học Bách Khoa TP.HCM
Email:
Homepage: www2.hcmut.edu.vn/~hthoang/
Môn học
Môn học
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 2
KHẢO SÁT
KHẢO SÁT
TÍNH ỔN ĐỊNH CỦA HỆ THỐNG
TÍNH ỔN ĐỊNH CỦA HỆ THỐNG
Chương 3
Chương 3
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 3

Khái niệm ổn đònh

Tiêu chuẩn ổn đònh đại số

Điều kiện cần

Tiêu chuẩn Routh

Tiêu chuẩn Hurwitz

Phương pháp quỹ đạo nghiệm số (QĐNS)

c(t)

Hệ thống được gọi là ổn đònh BIBO (Bounded Input Bounded
Output) nếu đáp ứng của hệ bò chặn khi tín hiệu vào bò chặn.
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 6

Cho hệ thống tự động có hàm truyền là:
Khái niệm ổn đònh
Khái niệm ổn đònh
Cực và zero
Cực và zero
nn
nn
mm
mm
asasasa
bsbsbsb
sR
sC
sG
++++
++++
==
−
−
−
−
1
1
10

Zero: là nghiệm của tử số hàm truyền, tức là nghiệm của phương
trình B(s) = 0. Do B(s) bậc m nên hệ thống có m zero ký hiệu là z
i
,
i =1,2,…m.

Cực: (Pole) là nghiệm của mẫu số hàm truyền, tức là nghiệm
của phương trình A(s) = 0. Do A(s) bậc n nên hệ thống có n cực ký
hiệu là p
i
, i =1,2,…m.
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 7
Khái niệm ổn đònh
Khái niệm ổn đònh

Giản đồ cực – zero là đồ thò biểu diễn vò trí các cực và các zero
của hệ thống trong mặt phẳng phức.
Giản đồ cực
Giản đồ cực
-
-
zero
zero
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 8
Khái niệm ổn đònh
Khái niệm ổn đònh

Tính ổn đònh của hệ thống phụ thuộc vào vò trí các cực.

Hệ thống có tất cả các cực có phần thực âm (có tất cả các cực

ttc
trtt
Dx
BAxx
&
Phương trình đặc trưng
( )
0det =− AIs
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 10
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 11

Không ổn đònh

Không ổn đònh

Chưa kết luận được

Điều kiện cần để hệ thống ổn đònh là tất cả các hệ số của phương
trình đặc trưng phải khác 0 và cùng dấu.

Thí dụ: Hệ thống có phương trình đặc trưng:
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số
Điều kiện cần
Điều kiện cần
0123
23
=+−+ sss

Hàng 1 của bảng Routh gồm các hệ số có chỉ số chẳn.

Hàng 2 của bảng Routh gồm các hệ số có chỉ số lẻ.

Phần tử ở hàng i cột j của bảng Routh (i ≥ 3) được tính theo
công thức:
1,11,2
.
+−+−
−=
jiijiij
ccc
α
1,1
1,2
−
−
=
i
i
i
c
c
α
với
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 13
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Dạng bảng Routh
Dạng bảng Routh

Thí dụ 2
Thí dụ 2

Giải: Phương trình đặc trưng của hệ thống là:
)5)(3(
50
)(
2
+++
=
ssss
sG
2
1
)(
+
=
s
sH
0)().(1 =+ sHsG
0
)2(
1
.
)5)(3(
50
1
2
=
++++

⇔
⇔
)2)(1(
)(
2
+++
=
ssss
K
sG
0)(1 =+ sG
0
)2)(1(
1
2
=
+++
+
ssss
K
0233
234
=++++ Kssss
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 19
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Thí dụ 3 (tt)
Thí dụ 3 (tt)

Bảng Routh

dương nhỏ tùy ý, sau đó quá trình tính toán được tiếp tục.
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 21
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh

Xét tính ổn đònh của hệ thống có phương trình đặc trưng là:
Thí dụ 4
Thí dụ 4

Giải:
Bảng Routh

Kết luận: Vì các hệ số ở cột 1 bảng Routh đổi dấu 2 lần nên
phương trình đặc trưng của hệ thống có hai nghiệm nằm bên phải
mặt phẳng phức, do đó hệ thống không ổn đònh .
03842
234
=++++ ssss
2 October 2006 © H. T. Hồng - ÐHBK TPHCM 22
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Tiêu chuẩn ổn đònh đại số: Tiêu chuẩn Routh
Trường hợp đặc biệt 2
Trường hợp đặc biệt 2

Nếu bảng Routh có tất cả các hệ số của hàng nào đó bằng 0:

Thành lập đa thức phụ từ các hệ số của hàng trước hàng có tất
cả các hệ số bằng 0, gọi đa thức đó là A
0
(s).


Nghiệm của đa thức phụ (cũng chính là nghiệm của phương trình
đặc trưng):

Kết luận:

Các hệ số cột 1 bảng Routh không đổi dấu nên phương trình đặc
trưng không có nghiệm nằm bên phải mặt phẳng phức.

Phương trình đặc tính có 2 nghiệm nằm trên trục ảo.

Số nghiệm nằm bên trái mặt phẳng phức là 5 – 2 = 3.
Hệ thống ở biên giới ổn đònh
44)(
2
0
+= ssA
08
)(
0
+= s
ds
sdA
⇒
044)(
2
0
=+= ssA
js ±=
⇔

Hàng lẻ của ma trận Hurwitz gồm các hệ số có chỉ số lẻ theo
thứ tự tăng dần nếu ở bên phải đường chéo và giảm dần nếu ở
bên trái đường chéo.

Hàng chẳn của ma trận Hurwitz gồm các hệ số có chỉ số chẳn
theo thứ tự tăng dần nếu ở bên phải đường chéo và giảm dần
nếu ở bên trái đường chéo.